Nederlanders zijn in 2025 minder met elkaar verbonden. Ze hebben minder vaak sociaal contact, doen minder aan vrijwilligerswerk en geven minder informele hulp. Vertrouwen in andere mensen en in instituties is ook gedaald. Een groot deel van de inwoners van Nederland is nog altijd welvarend en tevreden, maar de mogelijkheden voor de volgende generatie worden minder. Ook blijft de druk op de natuur onverminderd hoog en lijkt de verduurzaming van de economie tot stilstand te komen. Dit blijkt uit de Monitor Brede Welvaart en de SDG’s 2026 die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op 20 mei (Verantwoordingsdag) heeft aangeboden aan de Tweede Kamer.
Brede welvaart gaat over alles wat belangrijk is voor de kwaliteit van leven van mensen, zoals gezondheid, werk en vrije tijd, inkomen, sociale relaties, een woning, schone lucht en veiligheid. Het gaat over de mensen die nu in Nederland wonen (‘hier en nu’), over wat wij achterlaten voor de volgende generatie (‘later’) en over de verdeling van welzijn onder mensen in Nederland en elders in de wereld.
Minder mensen nemen deel aan de samenleving
In 2025 hadden mensen minder vaak contact met familie, vrienden, of buren. Het contact met buren neemt al langer af. De toename van het aandeel mensen dat in hun vrije tijd onbetaald (informele) hulp aan anderen verleent, is gestopt. Iets meer dan 34 procent geeft informele hulp, een jaar eerder was dat 36 procent.
Het aandeel mensen dat zich in de afgelopen twaalf maanden ten minste een keer als vrijwilliger heeft ingezet is gedaald naar 47 procent. De daling vindt plaats bij bijna alle groepen, vooral onder 15- tot 35-jarigen, mensen met een Nederlandse herkomst en migranten uit een ander land in Europa.
Vertrouwen in andere mensen en in instituties in 2025 gedaald
Sinds 2019 nam het vertrouwen in de medemens toe tot bijna 67 procent in 2023. In 2025 is dit weer gedaald tot iets meer dan 63 procent. Deze daling is vooral te zien onder 25- tot 65-jarigen, mensen met een havo-, vwo- of mbo-2-4-diploma en migranten.
Ook het vertrouwen in instituties, bestaande uit politie, de Tweede Kamer en rechters, is gedaald. Vooral onder mannen en 35- tot 45-jarigen daalde dit vertrouwen.
Hoge kwaliteit van leven, wel met meer zorgen
De meeste Nederlanders zijn tevreden met het leven als geheel en met onderdelen ervan, zoals woning, werk en sociaal leven. Bijna 85 procent van de Nederlanders is tevreden. Inkomens horen bij de hoogste in de Europese Unie (EU) en nemen net als het vermogen toe. Er is relatief weinig armoede, en deze neemt verder af. Toch maken meer mensen zich zorgen over hun financiële toekomst dan in 2024.
Er is veel werk en de werkloosheid is laag. Mensen werken meer uren, maar er is toenemende psychische vermoeidheid door werk. Per gewerkt uur verdienden werknemers in 2024, gecorrigeerd voor inflatie, ongeveer evenveel als in 2009. Ook blijft het lastig om een betaalbare woning te vinden.
Jongere mensen hebben nog steeds een lagere brede welvaart
Net als in eerdere jaren hebben jongeren tot 35 jaar op meer gebieden een lagere brede welvaart dan gemiddeld, terwijl 55- tot 65-jarigen een relatief hoge brede welvaart hebben. Ook onder 65- tot 75-jarigen is de brede welvaart wat lager. Hbo- of universitair geschoolden en mensen met een Nederlandse herkomst hebben een relatief hoge brede welvaart.
Druk op natuur onverminderd hoog
Nederland heeft met afstand het hoogste stikstofoverschot van Europa. Bijna 70 procent van de natuur op land heeft last van te veel stikstof. De oppervlakte groen-blauwe ruimte per inwoner neemt af en de kwaliteit van het oppervlaktewater is laag. De biodiversiteit op het land neemt af, terwijl deze van zoetwater en moeras toeneemt.
De laatste jaren lijkt de verduurzaming van de economie tot stilstand te komen. Zo zijn de investeringen in hernieuwbare energie en in het energiezuiniger maken van de productie sinds jaren niet zo laag geweest. De uitstoot van broeikasgassen neemt voor het eerst in lange tijd toe. De Nederlandse consumptie veroorzaakt nog altijd druk op de leefomgeving in het buitenland.
Wordt het bedrijfsleven eindelijk wakker?
In een reactie constateert bedrijvenadviseur BDO nu eindelijk ook dat het probleem dieper binnen onze economie zit. We kijken vooral naar cijfers als groei, winst en rendement. Die geven een positief beeld, maar tonen niet de schaduwkant: schade aan natuur, minder vertrouwen tussen mensen en afhankelijkheid van grondstoffen uit het buitenland.
Dat zorgt voor uitgestelde schade die nu niet in de cijfers wordt meegenomen. Zolang deze effecten niet worden verdisconteerd in besluiten nemen we in werkelijkheid risico’s die later als een boemerang terugkomen: strengere regels, hogere prijzen voor grondstoffen of verlies van vertrouwen van klanten en de samenleving.
In praktijk worden investeringen dikwijls goedgekeurd omdat ze financieel aantrekkelijk zijn, zonder dat daarbij de gevolgen voor milieu en samenleving worden meegewogen. Daardoor kiezen we voor snelle winst, terwijl de werkelijke kosten pas later zichtbaar worden. De monitor bewijst dat die problemen zich nu al voordoen, bijvoorbeeld door de druk op natuur en de afname van vertrouwen in de samenleving.
De oplossing? Kijk niet alleen naar geld, maar ook naar de impact op mens en milieu. Organisaties moeten hun invloed, risico’s en kansen nauwkeuriger meten en meenemen in hun keuzes. Vervolgens dienen deze inzichten ook écht in de dagelijkse praktijk worden toegepast. In investeringsbeslissingen, prijsstelling en strategie. Door effecten meetbaar en zichtbaar te maken in de financiële processen, kunnen organisaties betere keuzes maken die ook op de lange termijn standhouden. De raamwerken daarvoor bestaan al, maar worden te weinig gebruikt.
Het klinkt ok. Maar hoe valt het te rijmen met de afnemende inzet voor duurzaamheid in (vooral de grote) bedrijven?
Publicatie: Monitor Brede Welvaart en de SDG’s 2026
Blijf op de hoogte met de nieuwsbrief. Meld je hier aan.
( Je kunt ons ook steunen door lid te worden of te doneren )
