Deze waardevolle auto-onderdelen belanden bij het schroot, terwijl Europa vecht om wat erin zit

Op het eerste gezicht is de motor van een gesloopte elektrische auto weinig meer dan een zwaar brok metaal. Toch gaat er meestal twee tot drie kilo aan magneten van zeldzame aardmetalen in zo’n motor schuil. Het Britse project REACT-UK wil die magneten terugwinnen met een proces op basis van waterstof, zonder de motor eerst volledig te slopen. Onder de motorkap van dit project schuilt ook een grotere vraag: wie krijgt straks de grondstoffen voor elektrische aandrijving in handen?

De motor gaat niet zomaar de shredder in

Autodemontage vraagt precisiewerk: je moet weten welk onderdeel je voor je hebt, wil je er iets waardevols uit halen. Metaalrecycler EMR sloot zich op 8 juli 2026 aan bij het project en gaat magneethoudende onderdelen uit afgedankte hybride en elektrische auto’s opsporen, om ze apart terug te winnen in plaats van ze mee te versnipperen.

Daarbij werkt het bedrijf samen met Jaguar Land Rover, dat meedenkt over nieuwe manieren om auto’s te demonteren. Het doel is simpel maar niet eenvoudig: haal de waardevolle onderdelen uit de motor voordat de rest van de auto als schroot eindigt.

Waterstof maakt de magneten los

Het project staat onder leiding van HyProMag, dat een techniek gebruikt om magneten uit motorrotoren te halen zonder de motor eerst volledig te ontmantelen. Die techniek, HPMS genaamd, levert een poeder op van neodymium, ijzer en boor — kortweg NdFeB. Uit dat poeder haalt Mkango Rare Earths UK vervolgens drie stoffen: neodymium, dysprosium en terbium, in de vorm van oxiden. Grondstoffen die weer kunnen dienen voor nieuwe magneten.

Het project heeft een totaalbudget van 6,5 miljoen pond, waarvan 3,2 miljoen pond afkomstig is van de Britse overheid via het programma DRIVE35.

Het echte probleem zit verderop in de keten

Wat REACT-UK eigenlijk blootlegt, is een kwetsbaarheid die veel verder reikt dan gesloopte auto’s. China had in 2024 naar schatting 91 procent van de wereldwijde capaciteit in handen om zeldzame aardmetalen te scheiden en te raffineren — juist de stap waarin ruwe grondstof verandert in bruikbaar materiaal voor hoogwaardige magneten.

“Dit project kan een Britse aanvoer van magneten voor aandrijfmotoren op gang brengen, waarbij kosten en duurzaamheid zo goed mogelijk worden afgestemd op verschillende prestaties.” — Nick Mann, HyProMag

Voor Nederland en de rest van Europa klinkt dat probleem bekend: de industrie hier koopt het gros van deze materialen buiten Europa in. REACT-UK blijft een Brits project, geen Europees programma — maar het toont wel waar de strijd om grondstoffen zich inmiddels afspeelt: niet bij het delven van nieuw materiaal, maar bij het verwerken van wat al eerder is gebruikt.

Een fabriek bewijst dat opschalen kan

Dat dit geen luchtfietserij is, bewijst een fabriek die in januari 2026 al haar deuren opende in Birmingham. Die kan per productieronde meer dan 400 kilo aan legeringen verwerken. Bij één ploegendienst ligt de jaarlijkse capaciteit op maximaal 100 ton; met meerdere ploegendiensten kan dat oplopen tot ruim 300 ton per jaar. REACT-UK moet nu nog bewijzen hoeveel materiaal het daadwerkelijk uit afgedankte auto’s kan halen.

Goed om te weten

HyProMag werd in 2023 overgenomen door een bedrijf dat grotendeels in handen is van Mkango Resources. Daarmee is de Britse recyclingtechniek inmiddels onderdeel van een internationale bedrijvengroep.

Over het project

REACT-UK staat voor Rare Earth Automotive Circular Technologies for the UK en loopt drie jaar. HyProMag werkt daarin samen met Mkango Rare Earths UK, EMR, Jaguar Land Rover, de University of Birmingham en Less Common Metals. De komende jaren moet dit consortium laten zien of oude motoren op grote schaal kunnen uitgroeien tot een vaste grondstoffenstroom voor nieuwe elektrische aandrijvingen.