Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Een satellietbeeld uit 2023 legde de groeiende kledingstortplaats in de Chileense Atacamawoestijn vast. Jaarlijks arriveert zo'n 60.000 ton tweedehands kleding in de regio, een crisis die de Verenigde Naties een milieuprobleem met sociale gevolgen noemen.
Een afdankertje in de kledingcontainer lijkt ver weg zodra je de straat uit loopt. Een deel van de kleding die Europa, Azië en Noord-Amerika afschuiven, eindigt in de Chileense Atacamawoestijn, waar zich nabij Iquique een stortplaats heeft gevormd die op een SkyFi-opname van 10 mei 2023 vanuit de ruimte te zien is. Van de jaarlijks circa 60.000 ton tweedehands kleding die in de regio aankomt, belandt naar schatting 39.000 ton onverkocht op illegale dumpplaatsen. De Verenigde Naties noemen die groeiende berg een “an environmental and social emergency”.
De foto laat vooral de schaal zien
Het beeld van SkyFi heeft een resolutie van 50 centimeter per pixel. De banen en hopen stof op de grond zijn daardoor scherp te onderscheiden, ook al vloog de satelliet honderden kilometers hoger.
Vlak naast de dump ligt Iquique, een stad met 191.468 inwoners. De dichtstbijzijnde arme wijken liggen op ongeveer 1,6 kilometer afstand.
“De satellietfoto die we van de kledingberg in de Atacamawoestijn lieten maken, zet de zaak echt in perspectief.”
SkyFi, satellietbedrijf
Waarom partijen kleding daar vastlopen
Een grote berg textielafval in een woestijnachtig gebied, waar een persoon tussen de kleding staat om de omvang van het afval aan te geven. Beeld: Al Jazeera.
De havenstad Iquique is een knooppunt voor gebruikte kleding, vooral via de vrijhandelszone Alto Hospicio. Partijen die daar aankomen, worden doorverkocht, maar een flink deel vindt geen koper.
Wie onverkochte kleding weer wil uitvoeren, moet invoerheffingen betalen. Terugsturen is daardoor vaak duurder dan de spullen waard zijn, waardoor handelaren de balen achterlaten op illegale plekken in de woestijn.
De douanecijfers bevestigen de omvang: in 2022 kwam in heel Chili 124.000 ton tweedehands textiel binnen. Het grootste deel daarvan belandt uiteindelijk in de Atacamawoestijn.
Een T-shirt reist de wereld rond
Veel kleding wordt gemaakt in China en Bangladesh, verkocht in Europa, Noord-Amerika of Azië en daarna alweer afgedankt. Bij fast fashion draait het om goedkope kleding die snel wordt geproduceerd en vaak maar kort meegaat in de kast.
Ook Europa maakt deel uit van die route. Een kledingstuk dat hier als afdankertje in een inzamelbak verdwijnt, kan via internationale handel alsnog in Alto Hospicio terechtkomen.
Textielafval is daarmee een handelsstroom die niet ophoudt bij de container op straat. De kledingberg bij Iquique laat zien wat er gebeurt als sorteren, hergebruik of verwerking ontbreekt.
Recycling helpt, maar kan de berg niet bijbenen
Franklin Zepeda, oprichter van EcoFibra, maakt isolatiepanelen van afgedankte kleding. Daarmee krijgt een deel van het materiaal een tweede leven in de bouw, in plaats van op een open stortplaats te belanden.
Die verwerking is nog veel te klein voor de hoeveelheid die jaarlijks blijft liggen. De berg groeit door met naar schatting 39.000 ton per jaar, en ongecontroleerd gestorte kleding kan niet zomaar efficiënt worden gesorteerd of verwerkt.
Chili voerde in 2016 Ley REP in, een wet die producenten en importeurs verantwoordelijk maakt voor afval uit zes productgroepen. Textiel viel daar aanvankelijk buiten; het ministerie van Milieu werkt inmiddels aan een uitbreiding met kleding.
Inzamelen alleen is niet genoeg als er geen betaalbare route volgt voor sortering, hergebruik en recycling.
Over de studie
De cijfers over de kledingcrisis zijn samengebracht in een VN-rapport van 92 pagina’s uit 2023, waarin mondiale, Europese en Chileense handelsstromen naast elkaar worden gelegd. Het rapport beschrijft de Atacamawoestijn als een voorbeeld van de sociale en milieuschade die kan ontstaan rond tweedehands kleding.
De satellietopname documenteert een stortplaats die al jaren groeide. SkyFi maakte de opname op 10 mei 2023.
