Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Op 20 november 1980 liep Lake Peigneur in Louisiana binnen drie uur leeg nadat een Texaco-boorinstallatie een zoutmijn had geraakt. De ramp veranderde een ondiep zoetwatermeer voorgoed.
Een draaikolk die een heel meer deed leeglopen. Foto: iStock – Spuyan
Stel je voor: je kijkt uit over een rustig meer, en drie uur later is het water verdwenen in een gapend gat onder je voeten. Dat gebeurde op 20 november 1980 bij Lake Peigneur in Louisiana, nadat een boorkop op zo’n 370 meter diepte een zoutmijn had doorboord. De zuigkracht keerde zelfs de stroming van het 19 kilometer lange Delcambre Canal om en sleurde elf schepen mee in de draaikolk. Wat begon als een fout bij één boring, groeide uit tot een van de grootste sinkholes ooit die door mensen zijn veroorzaakt.
De boorkop liep vast, toen begon de bodem mee te geven
De boorkop van Texaco was 14 inch breed en liep vast in de ondergrond. Daardoor ontstond een opening tussen het meer en de zoutmijn eronder. Het water kreeg ineens een uitweg naar een enorm stelsel van lege mijngangen.
Die gangen vulden zich razendsnel. Uit de mijnopening schoot een geiser van samengeperste lucht, water en zout 122 meter de lucht in. De zuigkracht pakte ondertussen ook een tweede boorplatform, vrachtwagens, bomen, gebouwen en een laaddok voor schepen mee.
Goed om te weten
Lake Peigneur besloeg vóór de ramp 1.300 acre en was gemiddeld slechts 1,8 tot 3 meter diep. Zo’n ondiep meer kan in korte tijd enorme hoeveelheden water verplaatsen.
Het kanaal begon achteruit te stromen
Luchtfoto van een grote draaikolk en watersstroming, mogelijk tijdens het afvoeren van een meer naar ondergrondse holtes. Beeld: Amusing Planet.
De draaikolk trok water uit het Delcambre Canal richting de mijn. Daardoor kwam zout zeewater vanuit de Golf van Mexico het gebied binnen, terwijl het kanaal normaal juist naar Vermilion Bay afwaterde. Een visser die het zag gebeuren, hoorde het water brullen.
Elf sleepschepen verdwenen in de overstroomde mijngangen. Toen de waterdruk enkele dagen later weer in evenwicht kwam, dreven negen van de elf schepen alsnog naar boven.
Het instromende water leverde ook een bizar schouwspel op: tijdelijk stortte het via een waterval van ongeveer 50 meter naar beneden. Dat was destijds de hoogste waterval van Louisiana.
55 mijnwerkers bereikten één lift op tijd
Ondergronds zaten 55 mensen vast in de zoutmijn van Diamond Crystal Salt Company. Ze konden allemaal ontsnappen via de enige lift, omdat de evacuatieprocedure al eerder was geoefend. Onder de mensen vielen geen doden.
Voor Jefferson Island was de schade wel enorm. De draaikolk sleurde ongeveer 28 hectare grond mee de diepte in, en drie honden kwamen om. Het incident geldt daardoor als een van de grootste door mensen veroorzaakte sinkholes, verzakkingen waarbij de grond plots wegzakt, ter wereld.
Van zoet vismeer naar een zoutwaterkom
Het landschap rond Lake Peigneur veranderde voorgoed. Het meer werd brak, een mengsel van zoet en zout water, en kreeg een maximale diepte van ongeveer 61 meter. Daarmee werd het het diepste meer van Louisiana.
Wie in Nederland naar de ondergrond kijkt, denkt al snel aan kabels, leidingen of funderingen. Lake Peigneur laat zien dat boringen boven oude mijnbouw veel meer kunnen raken dan je aan het oppervlak ziet.
Over het onderzoek
Na de ramp stapte Diamond Crystal Salt Company naar de rechter. De mijneigenaar stelde Texaco en boorfirma Wilson Brothers aansprakelijk voor het verlies van de zoutmijn onder Jefferson Island.
De zaak eindigde met een schikking in juli 1983, bijna drie jaar na de boring die een heel landschap op zijn kop zette.
