Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Een klein deukje in een blik groente of bonen kan volgens het Voedingscentrum geen kwaad. Maar bij een deuk op een kwetsbare plek kun je het blik beter weggooien. Ook als het bol staat, is dat het advies.
Controleer blikvoeding goed voor gebruik. Foto: iStock – Pavel Herasimau
Je pakt een conservenblik uit de kast en ziet een flinke deuk in het metaal. Bij een grote deuk kan de beschermende laag aan de binnenkant beschadigd raken, waardoor het eten kan bederven of er tin in terechtkomt. Voor tin in blikvoedsel geldt in de EU een maximumgehalte, maar de plek van de beschadiging maakt ook verschil. En bij een andere afwijking komt zelfs botulisme in beeld, een ernstige ziekte die in Nederland bijna niet voorkomt.
De plaats van de deuk telt
Een blik kan in je keukenkast flink gedeukt lijken, terwijl het eten nog veilig is. Kijk daarom eerst wáár het metaal is ingedeukt. Volgens het Voedingscentrum moet je vooral letten op de plekken waar delen van het blik bij elkaar komen.
- Zit de deuk op de naad? Het Voedingscentrum adviseert dan om het blik weg te gooien.
- Zit de deuk op de rand? Ook dan is weggooien het advies.
Een deuk midden op de zijkant is een ander verhaal. Als de binnenbekleding heel is gebleven en het blik er verder normaal uitziet, vormt die deuk volgens het Voedingscentrum geen probleem. Je hoeft een blik dus niet af te schrijven omdat het metaal niet meer helemaal glad is. De plek van de deuk geeft de doorslag.
Een beschadigde naad brengt een ander risico mee
Bij een diepe deuk op een naad kunnen bacteriën het blik binnendringen. Dat risico staat los van de beschadigde binnenlaag waar je bij een grote deuk ook op let. Er kan dus meer aan de hand zijn dan alleen contact tussen het eten en het metaal.
Bij botulisme werkt het anders. De bacterie die deze ziekte veroorzaakt, groeit juist zonder zuurstof. Een beschadigde naad waarlangs lucht en andere bacteriën binnenkomen, is daarom niet de gebruikelijke route voor die bacterie. Dat maakt de naad niet veilig. Het is juist een reden om het blik weg te doen.
Waarom een bol blik meteen afvalt
Een blik dat bol staat, kan wijzen op bacteriële besmetting. Een mogelijke veroorzaker is Clostridium botulinum. Die bacterie kan zonder zuurstof gifstoffen maken. Het zijn die gifstoffen die botulisme veroorzaken, aldus het RIVM. Aan de bolling alleen kun je niet zien welke bacterie er eventueel in zit.
Botulisme bij mensen is in Nederland zeer zeldzaam, maar de gevolgen kunnen ernstig zijn. De gifstoffen kunnen spieren verlammen, ook de spieren die je nodig hebt om adem te halen. Zonder medische behandeling kan iemand daardoor overlijden. Bij een bol blik hoef je dus niet eerst te bedenken hoe groot die kans precies is, want het advies is om het weg te gooien.
Goed om te weten Sporen van de botulismebacterie kunnen normaal gesproken geen kwaad. Voor baby’s tot 1 jaar kunnen ze wel gevaarlijk zijn: zij kunnen er zuigelingenbotulisme door krijgen.
Bij zelf inmaken ligt het anders
Een blik uit de winkel met een onschuldige deuk en zelf ingemaakt eten zijn niet hetzelfde. Bij zelf inmaken, ook wel wecken genoemd, speelt het risico op botulisme nadrukkelijk mee. Daarbij gaat het om het voedsel dat je zelf bewaart, niet om een deuk die je aan de buitenkant van een gekocht blik ziet.
Voor een blik uit de kast blijft de controle praktisch. Kijk naar de naad en de rand, en let erop of de verpakking bol staat. Wil je zelf voedsel inmaken, dan geldt een ander advies. Het Voedingscentrum raadt het wecken van groente en vlees af.
