Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Ook na jarenlang gebruik ontsnapt er bij normaal gebruik geen schadelijke straling uit een goed onderhouden magnetron. Sluit de deur niet meer goed, dan moet je het apparaat volgens WUR-onderzoeker Matthijs Dekker niet meer gebruiken.
Een magnetron is veilig, maar hou de straling binnen. Foto: iStock – MurzikNata
Je schuift een bord restjes in de magnetron en kijkt door het gaas in de deur hoe het eten opwarmt. Daarachter werken microgolven met een frequentie van ongeveer 2,45 gigahertz, iets heel anders dan radioactieve straling. Voor magnetrons gelden in Europa veiligheidsnormen, maar de deurafdichting speelt een belangrijke rol bij het binnenhouden van die golven.
De warmte begint in je eten
In je eten laten de microgolven watermoleculen trillen. Zo warmt een bord restjes op, legt levensmiddelentechnoloog Matthijs Dekker van Wageningen University uit. De golven zijn niet-ioniserend: ze werken anders dan röntgen- of gammastraling.
Het RIVM noemt de magnetron als voorbeeld van een alledaagse bron van niet-ioniserende straling. Mobiele telefoons staan ook op die lijst. Hoeveel straling je bereikt, hangt af van hoe een apparaat is gebouwd en of het nog heel is.
Het gaas is een onderdeel van de beveiliging
Het rooster waar je doorheen kijkt, heeft mazen die kleiner zijn dan de golflengte van de microgolven. Die golflengte is ongeveer 12 centimeter. Samen met de metalen behuizing vormt het rooster een kooi van Faraday, die de golven binnenhoudt.
Voor magnetrons geldt in Europa de veiligheidsnorm IEC 60335-2-25. Die stelt eisen aan hoeveel microgolfstraling uit een apparaat mag komen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is de lekkage bij magnetrons die aan de norm voldoen verwaarloosbaar klein en niet schadelijk. De norm gaat uit van een apparaat waarvan de deur en de beveiliging goed werken.
Goed om te weten In de Verenigde Staten geldt een afzonderlijke grens: gedurende de hele levensduur van een magnetron mag de lekkage op ongeveer 5 centimeter van het apparaat niet boven 5 milliwatt per vierkante centimeter uitkomen.
Bij een beschadigde deur verandert de zaak
Een oude of defecte deurafdichting is de meest voorkomende oorzaak van lekkage. Het rubber kan verslijten, beschadigd raken of vervormen. Juist op die plek sluit de deur aan op de rest van het apparaat. Een magnetron die van buiten nog prima oogt, verdient daarom toch een blik langs de deurrand.
Er zijn meer signalen om serieus te nemen:
- Zitten er scheuren of vervormingen in het deurrubber, dan kan de deur mogelijk niet goed meer afsluiten.
- Is het metalen gaas in de deur kapot, dan is ook een deel van de afscherming beschadigd.
- Blijft de magnetron werken terwijl de deur openstaat, stop dan onmiddellijk met het gebruik. De veiligheidswaarschuwing voor magnetrons zegt dat je dan niet zeker weet of er microgolven vrijkomen.
Bij een open deur kan het apparaat niet op de normale manier afgeschermd zijn. Ook een deur die niet goed sluit, is geen mankement om te negeren. Volgens Dekker moet je de magnetron in dat geval laten repareren of vervangen en tot die tijd niet meer gebruiken.
Wat je thuis kunt controleren
Loop de rand van de deur geregeld na en kijk of de afdichting nog heel is en de deur goed aansluit. Let ook op het gaas. Die controle vervangt geen reparatie: als het rubber beschadigd is, moet het onderdeel worden hersteld of vervangen voordat je de magnetron weer gebruikt.
Het hele apparaat hoeft dan niet weg. Wel hangt de prijs af van het merk en model, en moet de deur na een reparatie weer goed sluiten. Voor het vervangen van een deurafdichting betaal je in Nederland doorgaans 20 tot 50 euro.
