Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Het Romeinse ei kwam al in 2010 bij Aylesbury uit de grond. Pas jaren later liet een micro-CT-scan zien dat er nog vloeistof in zat. Dat maakte een vondst die er van buiten al bijzonder uitzag, van binnen nog verrassender.
Wetenschapper tijdens de opgraving. Foto: Oxford Archaeology
Een ei heel uit de grond halen is al lastig: op de Romeinse vindplaats Berryfields barstten drie exemplaren tijdens de opgraving open en kwam een zwavelachtige geur vrij. Ze lagen met een vierde ei in een met water verzadigde kuil, die archeologen als een plek voor offers zien. Oxford Archaeology onderzocht het terrein voorafgaand aan woningbouw, langs het tracé van de oude Romeinse weg Akeman Street. Die vierde, kwetsbare schaal hield zo’n 1.700 jaar stand.
Een zeldzaamheid, ook voor archeologen
Berryfields ligt net buiten Aylesbury, in Buckinghamshire. Het bewaard gebleven exemplaar is een kippenei uit de Romeinse tijd, vermoedelijk van rond 300 na Christus. Hoe gewoon een ei destijds ook geweest kan zijn, zo compleet komt het bijna nooit uit de grond.
Het geldt als het enige volledig intacte Romeinse kippenei dat ooit in Groot-Brittannië is gevonden. Mogelijk is het zelfs het oudste bekende ei ter wereld dat onbedoeld bewaard is gebleven. Dat laatste is een voorzichtige inschatting, geen vaststaand record.
Edward Biddulph, senior projectmanager bij Oxford Archaeology, begeleidde de opgraving. Voor hem zat de grootste verrassing nog aan de binnenkant van de schaal. Wat er na zo lange tijd nog in het ei zat, was onbekend.
De inhoud is nog niet uitgedroogd
De scan liet meer zien dan alleen vocht. De dooier en het eiwit waren nog aanwezig, net als een luchtbel. De inhoud was dus nog vloeibaar en bleef in de schaal.
“We konden onze ogen niet geloven toen we zagen dat de inhoud er nog in zat.” Edward Biddulph, senior projectmanager bij Oxford Archaeology.
Volgens de archeologen kon de vloeistof zelfs nog in de schaal bewegen.
De natte bodem heeft waarschijnlijk geholpen bij het behoud. De precieze omstandigheden zijn onbekend. De uitkomst is hoe dan ook uitzonderlijk: een kwetsbare schaal hield de inhoud al die tijd bij elkaar.
De Romeinse weg liep hier vlak langs
Akeman Street was een belangrijke route in de Romeinse tijd. Het oude tracé ligt nu onder de A41, en de vindplaats wordt in verband gebracht met de nabijgelegen nederzetting Fleet Marston. De kuil met de eieren lag dus in een gebied waar Romeinen woonden en reisden.
Archeologen zien zo’n kuil als een mogelijk votiefdepot: een plek waar mensen iets achterlieten als offer, bijvoorbeeld om goden gunstig te stemmen. De ligging en de groep eieren passen bij die uitleg. Waarom juist deze eieren er terechtkwamen, is onbekend.
De eieren vertellen niet zelf wie ze in de kuil legde of met welke bedoeling. Wat wél vaststaat, is dat de plek meer opleverde dan het ene complete exemplaar dat uiteindelijk onderzocht kon worden.
Het ei kreeg een plek in de museumcollectie
Oxford Archaeology werkte tussen 2007 en 2016 op het terrein van Berryfields. Na het veldwerk volgde onderzoek naar de opgegraven voorwerpen. Het ei en andere vondsten uit Berryfields kwamen daarna terecht in de collectie van het Discover Bucks Museum in Aylesbury.
Daarmee bleef het ei beschikbaar voor nader onderzoek, ook nadat de opgraving was afgerond. Bij het voorzichtig bergen van het voorwerp bleef de inhoud achter de schaal onbekend.
Over het onderzoek
Oxford Archaeology maakte de vondst in december 2019 bekend na de publicatie van een uitgebreid verslag over de opgravingen. De verrassende details over de inhoud kwamen pas bij later onderzoek naar voren.
Specialisten gebruikten daarvoor een micro-CT-scan. Die maakt gedetailleerde beelden van het binnenste van een voorwerp zonder het open te breken, precies wat bij zo’n kwetsbare schaal nodig is. De uitkomsten van dat onderzoek werden in februari 2024 bekend.
