Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google

Houtas bevat kalium, maar bij een rododendron of blauwe bes kun je er beter van afblijven. Ook op plekken waar de as wel bruikbaar is, geldt jaarlijks een maximum van ongeveer 100 gram per vierkante meter.

Een hortensia met blauwe bloemen, een kleur die ontstaat doordat de plant in zure grond groeit.

Een hortensia met blauwe bloemen, een kleur die ontstaat doordat de plant in zure grond groeit. Beeld: EoinMahon, CC BY 2.5, via Wikimedia Commons.

Na een avond bij de houtkachel blijft er een schep as over. Die lijkt bruikbaar voor de tuin. Houtas werkt ook als kalk: met een pH van ongeveer 9 tot 11 kan het de zuurgraad van de bodem veranderen. Dat roept vragen op bij een perk met blauwe hortensia’s en bij een gazon waar mos groeit. Of de as daar iets toevoegt, hangt af van de bodem waarop je haar strooit.

Wat zit er eigenlijk in die as?

Een schep as is geen zak mest met een vaste samenstelling. Velt schat het kaliumgehalte van houtas op 6 tot 40 procent, terwijl de Royal Horticultural Society uitgaat van ongeveer 3 procent. Het verschilt dus flink hoeveel plantenvoeding je met een handje as toevoegt.

Kalium is een voedingsstof voor planten. De Royal Horticultural Society noemt daarnaast sporenelementen, stoffen waarvan planten maar kleine hoeveelheden nodig hebben. Naast de inhoud van de as bepaalt ook wat je bodem al bevat of strooien zin heeft.

Blauwe bloemen houden van zure grond

Bij een blauwe hortensia is het effect soms zelfs te zien. De blauwe kleur hangt samen met zure grond; als de bodem minder zuur wordt, kan die kleur veranderen. Houtas heeft een pH tussen ongeveer 9 en 11; de verandering van de zuurgraad is voor de gezondheid van de plant een grotere zorg dan voor de kleur van de bloemen.

Die waarschuwing geldt voor meer planten dan de soorten uit het perk in de inleiding. Ook azalea, camellia, heide en magnolia houden van zure grond. Tuinorganisatie Velt raadt houtas bij zulke planten af. Hun voorkeur voor zure grond maakt een restje uit de kachel hier juist ongeschikt.

Een gazon met mos vraagt eerst om een meting

Mos alleen vertelt je nog niet of houtas helpt. Is de grond onder het gras te zuur, met een pH onder 7,0, dan kan het kalkende effect de bodem minder zuur maken. Het gras krijgt daardoor een betere kans tegenover het mos. Zonder die voorwaarde is as geen gerichte aanpak.

Ook de grondsoort maakt verschil. Op zure zandgrond kan houtas eerder van pas komen. Op kleigrond kan het volgens Nederlands tuinadvies juist meer kwaad dan goed doen. Je kunt dus niet afgaan op wat bij iemand anders in de tuin werkt, zelfs niet als diens grasmat er hetzelfde uitziet.

Bij rozen en fruit kan de extra kaliumtoevoer nuttig zijn. Een Nederlands tuinadvies houdt het daar op 50 tot 100 gram per vierkante meter per jaar. Dat is een afgewogen hoeveelheid, geen reden om na elke keer stoken opnieuw as rond dezelfde planten te strooien.

Ook de herkomst van de as telt

As uit een kachel kan ongeschikt zijn voor de tuin. Gebruik alleen as van onbehandeld hout. Verf en lak kunnen stoffen achterlaten die schadelijk zijn voor de grond en voor planten. Een schep uit de haard is dus pas bruikbaar als je weet wat erin is verbrand.

  • Strooi geen as tussen aardappelen: het kan de kans op aardappelschurft vergroten.
  • Gebruik as niet op grond die al een pH boven 7,0 heeft.
  • Houd bij geschikt gebruik de hoeveelheid klein; te veel as kan de bodem uit balans brengen.

Houtas werkt snel, waarschuwt tuinadviesbron Rootsum. Dat maakt voorzichtig doseren extra belangrijk: een fout in de zuurgraad of de hoeveelheid draai je niet terug door de volgende keer minder te strooien. Vooral in een kleine tuin, waar planten dicht bij elkaar staan, is het verstandig per plek te kijken wat er groeit.

Eerst weten wat je grond nodig heeft

De bruikbare plek is dus vrij specifiek: zure grond die ook weinig kalium bevat. Op zo’n plek kunnen de voedingsstoffen en het kalkende effect elkaar aanvullen. Bij een perk dat bewust zuur moet blijven, werkt diezelfde combinatie je juist tegen.

Wie as wil gebruiken, kan beginnen met de zuurgraad van de grond te bepalen en na te gaan of extra kalium nodig is. Bij een pH boven 7,0 valt die plek af. Voor een mosrijk gazon geeft vooral de gemeten zuurgraad de doorslag; voor rozen en fruit adviseert Nederlands tuinadvies jaarlijks 50 à 100 gram per m².