Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
In Civita di Bagnoregio wonen nog zoān tien mensen permanent. Jaarlijks komen er ongeveer een miljoen bezoekers langs. Al die belangstelling gaat uit naar een dorp waarvan de rots langzaam afbrokkelt.
Panoramisch zicht op Civita di Bagnoregio, gelegen op een plateau van tufsteen en bereikbaar via een voetgangersbrug. Beeld: Esniom, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
Je bereikt het dorp alleen te voet, via een betonnen brug van zoān 300 meter over een ravijn. Aan de overkant ligt Civita di Bagnoregio, op een plateau van vulkanisch tufsteen in de Italiaanse regio Lazio. Erosie en aardverschuivingen maken het oppervlak waarop gebouwd kan worden langzaam kleiner. Sinds 2013 betalen bezoekers entree om de brug over te steken. De groeiende stroom toeristen zorgt ook voor drukte.
De verbinding verdween lang vóór de brug kwam
In 1695 verwoestte een aardbeving de natuurlijke landstrook tussen Civita en Bagnoregio. De twee plaatsen raakten daardoor van elkaar gescheiden. De brug die je nu gebruikt, kwam pas in 1965. Eeuwenlang was de toegang tot Civita dus een heel ander verhaal dan de wandeling die bezoekers vandaag maken.
Het dorp zelf is nog veel ouder. De geschiedenis van Civita gaat terug tot de Etrusken, ongeveer 2.500 jaar geleden. Het erfgoed dat met de rots aan de rand verdwijnt, komt niet meer terug.
Goed om te weten Civita is officieel een buurtschap van de gemeente Bagnoregio, in de provincie Viterbo.
Ook onder aan de rots gaat het mis
De bovenkant van het plateau is niet de enige kwetsbare plek. Aan de voet zit kleirijk materiaal dat zachter wordt. Onderzoek naar de hellingen laat zien dat dit, samen met sterke erosie aan het oppervlak, de kans op instabiliteit en aardverschuivingen vergroot. De ondergrond geeft dus ook van onderaf mee.
Vooral de zuidelijke helling is onderzocht. Daar bekeken onderzoekers hoe materiaal zachter wordt en uitzet, en wat dat doet met de stevigheid van de helling.
Een vaste einddatum voor Civita is er niet. Er is ook geen eenduidig cijfer voor hoeveel centimeter of meter het plateau per jaar verliest. De onderzoeken laten wel zien welke processen de hellingen kwetsbaar maken. Ze geven niet aan wanneer een volgend stuk grond verdwijnt.
Een kaartje kopen veranderde de dorpsstraat
De toegangsprijs begon als een symbolisch bedrag van 1,50 euro. Toenmalig burgemeester Francesco Bigiotti bedacht de heffing aanvankelijk als manier om het dorp onder de aandacht te brengen. Sindsdien is een kaartje duurder geworden. Wie erheen wil, betaalt nu ongeveer:
- 3 euro op een weekdag;
- 5 euro in het weekend of op een feestdag.
De bezoekersstroom groeide sterk nadat de heffing was ingevoerd. Dat levert de omgeving inkomsten op, maar verandert ook het dagelijks leven in zoān kleine plaats. Bewoners en bezoekers gebruiken immers dezelfde beperkte ruimte boven op de rots.
Toerisme levert werk op, maar geen extra grond
Voor de omgeving is de belangstelling economisch belangrijk. Bigiotti meldde in 2017 dat er ongeveer 200 toeristische bedrijven actief waren en dat die samen zoān 400 banen hadden opgeleverd. Hij sprak destijds ook van geen lokale werkloosheid. Dat waren cijfers over de omgeving in 2017, geen actuele telling van banen Ćn Civita.
Bezoekers zorgen voor werk. De plek zelf wordt niet groter. In Civita komt daar een fysieke grens bij. De toegangsprijs brengt inkomsten op. De hellingen worden er niet steviger van.
Over de studie
De geologische uitleg steunt onder meer op onderzoek van ISPRA. Dat werk richt zich op het zachter worden en uitzetten van materiaal in de ondergrond. Ander onderzoek bracht schade aan de hellingen op afstand in kaart. De studies noemen geen jaartal waarop het dorp zou verdwijnen. ISPRA onderzocht de zuidelijke helling van Civita, in de provincie Viterbo.

