De opwek van groene energie in Europa kan flink versnellen dankzij een nieuwe deal die lokale bezwaren tegen windmolens, zonnepanelen en stroomnetwerken moet verminderen. Door de deal kan de bouw van nieuwe wind- en zonneparken, en hun aansluiting op het stroomnet, veel sneller verlopen. Dat komt doordat er nu duidelijke afspraken zijn gemaakt over wat een eerlijke manier van bouwen is – tussen projectontwikkelaars, gemeenten, buurtbewoners en andere betrokkenen.
Tot nu toe liepen veel plannen vast op protesten uit de buurt. Mensen maakten zich zorgen over de plek, de grootte, de impact op natuur, en dat ze er zelf nauwelijks iets van terugzien. Daardoor kwamen de Europese klimaatdoelen in gevaar – veel landen lopen achter.
De nieuwe afspraken, genaamd Fast and Fair Renewables & Grids, zijn uniek: voor het eerst spreken lokale overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties op Europees niveau samen af hoe je zulke projecten beter en eerlijker aanpakt. In het akkoord – dat vier pagina’s telt – staan basisregels om gedoe tijdens vergunningen en de bouw te voorkomen.
Ontwikkelaars beloven onder meer dat ze bewoners laten meeprofiteren, bijvoorbeeld met kortingen op stroom, geld voor de buurt of zelfs mede-eigenaarschap (als dat wettelijk mag). Ze willen ook samenwerken met lokale bedrijven. Verder is afgesproken dat nieuwe projecten de natuur niet mogen schaden, maar juist helpen – een belangrijk punt voor milieuorganisaties.
Om de opwarming van de aarde te stoppen, moet de wereld drie keer zoveel duurzame energie opwekken. De EU wil dat in 2030 bijna de helft van alle energie duurzaam is – dat vraagt enorme investeringen. Maar veel landen halen het EU-doel niet om binnen twee jaar een vergunning te geven voor wind- of zonneprojecten. Voor wind op land duurt het vaak vijf jaar of langer, blijkt uit onderzoek uit 2023. Ook zonneprojecten lopen in de meeste landen flinke vertraging op.
Lokale overheden hebben de taak om duurzame projecten goed te keuren, maar hebben vaak te weinig mensen of geld om dat goed te begeleiden. Volgens ICLEI, een netwerk van 2.500 lokale en regionale overheden, kan dit akkoord echt het verschil maken.
De deal is niet verplicht, maar de kans is groot dat hij toch breed wordt gevolgd. Dat komt doordat alle partijen er maanden over hebben gepraat en hun achterban erbij betrokken hebben. Het doel is om snel duurzame energieprojecten van de grond te krijgen, op een manier waar iedereen zich in kan vinden.
Blijf op de hoogte met de nieuwsbrief. Meld je hier aan.
( Je kunt ons ook steunen door lid te worden of te doneren )
