Na een korte afkoeling rond 18 tot 20 juli kan de hitte al snel terug zijn. Meteoroloog Johannes Habermehl ziet bovendien kans op zwaar onweer, hagel en mogelijk supercellen door de zwoele lucht.
De zomer van 2026 laat zich deze dagen van haar grilligste kant zien. Eerst zwaar onweer met kans op hagel en zelfs een windhoos, daarna een korte verkoeling, en vanaf eind juli mogelijk de heetste dagen tot nu toe. Een verstoring vanuit Oost-Europa brengt de lucht boven Europa uit balans, terwijl een sterk hogedrukgebied de warmte blijft vasthouden. Met dauwpunten van 15 tot 21 graden voelt het benauwd aan, en die opgebouwde energie kan in enkele uren omslaan in felle buien.
Waarom het weer nu zo plots kan omslaan
Het hogedrukgebied lag wekenlang bijna vast en voerde zeer warme lucht uit het zuidoosten aan. Nu schuift drogere, hete lucht tegen vochtige lucht die vol energie zit. Die botsing is precies wat het weer binnen een paar uur kan laten kantelen.
Overdag kunnen stapelwolken snel uitgroeien tot torens van meerdere kilometers hoog. Een gewone zomerdag eindigt daardoor zomaar met forse regenbuien en hagel, vooral in de middag.
Goed om te weten
Een dauwpunt van 21 °C betekent dat de lucht veel waterdamp bevat. Daardoor koelt je lichaam minder goed af door te zweten, ook als de thermometer niet verder oploopt. Vandaar dat het zo benauwd voelt.
Het gevaar zit in de snelheid
Een imposante onweerswolk met een plat bovenvlak boven akkerland. Beeld: Scientific American.
De grootste zorg is niet de bui zelf, maar hoe snel hij opbouwt. Als warme en koelere lucht scherp op elkaar botsen, valt er in korte tijd stortregen en kunnen windstoten takken of zelfs bomen omver duwen.
De problemen zijn vooral lokaal: ondergelopen straten, water in kelders, schade aan auto’s of gewassen door hagel. Wie buiten werkt, kampeert of naar een festival gaat, houdt de radar en de waarschuwingen van het KNMI deze dagen dus beter in de gaten.
En ja, een windhoos is niet uitgesloten
Soms groeit zo’n bui uit tot een supercel, en dat is een ander verhaal dan een gewone zomerbui.
- Een supercel is een draaiende onweersbui die veel langer in leven blijft dan een normale bui.
- Hij kan zware hagel, zeer harde windstoten en extreme neerslag meebrengen.
- In uitzonderlijke gevallen ontstaat eronder een windhoos of tornado.
Een tornado is zeker niet gegarandeerd, maar bij zo’n onstabiele luchtmassa valt hij ook niet volledig uit te sluiten. Supercellen halen hun kracht uit grote temperatuurverschillen en vochtige lucht in de onderste luchtlagen. Ze slaan bovendien heel plaatselijk toe: een paar kilometer verderop kan het droog blijven, terwijl op één plek zoveel regen valt dat het riool het niet meer bijhoudt. Waar precies zo’n bui langstrekt, is vaak pas kort van tevoren te zeggen.
Even minder heet, maar geen echte omslag
Na het passeren van de verstoring zakt de temperatuur deze dagen even terug naar 26 tot 32 °C. In het zuiden kan het lokaal nog altijd 34 °C worden. Koel zomerweer is dat dus niet.
En het blijft kort. Frisse lucht, aanhoudende regen en stevige wind liggen niet in het verschiet. De periode van eind juli tot eind augustus geldt traditioneel als het warmste deel van de zomer, en tegen die tijd hebben de bodem en de gebouwen al veel warmte opgeslagen.
Waarom de heetste dagen mogelijk nog moeten komen
Rond 23 tot 25 juli kan de stroming weer naar het zuidwesten draaien. Dan komt opnieuw warme, vochtige en onstabiele lucht binnen bereik, precies de combinatie die zowel hitte als zware buien voedt.
De weermodellen laten twee kanten zien. In het ene scenario blijft het bij gematigd zomerweer, in het andere houdt de intense warmte langer aan. Voorlopig heeft dat warme scenario een lichte voorsprong. Zet dat door, dan volgen de heetste dagen van deze zomer pas ná 25 juli.
