Saldering verdwijnt in 2027: maakt dat de thuisbatterij onmisbaar, of niet?

Vanaf 1 januari 2027 mag wie zonnepanelen heeft de teruggeleverde stroom niet langer wegstrepen tegen het verbruik. Daarmee verandert de rekensom onder ruim twee miljoen Nederlandse daken. Wordt een thuisbatterij nu een logische volgende stap, of is dat te kort door de bocht?

Voor wie de afgelopen jaren zonnepanelen liet leggen, was de salderingsregeling de stille motor achter het rendement. Stroom die je overdag teveel opwekte, leverde je terug aan het net en streepte je ’s avonds of in de winter weer weg tegen je verbruik. Het net fungeerde in feite als een gratis, oneindig grote batterij. Die regeling loopt af: de Eerste Kamer heeft de Wet beëindiging salderingsregeling aangenomen, en per 1 januari 2027 is salderen definitief verleden tijd.

Wat ervoor in de plaats komt, is een stuk soberder. Voor stroom die je teruglevert, krijg je vanaf 2027 een terugleververgoeding van wettelijk minimaal de helft van het kale leveringstarief, dat is het tarief zonder belastingen en heffingen. Energieleveranciers mogen meer bieden, maar het verschil met de oude situatie is fors. Stroom die je zelf op het moment van opwekken gebruikt, blijft daarentegen volledig zijn waarde houden. Daar zit precies de kern van de omslag.

Waarom de overheid de regeling schrapt

De salderingsregeling was bedoeld als aanjager, en in die rol is ze geslaagd. Maar haar succes werd ook haar zwakte. Op zonnige dagen levert een groot deel van die miljoenen daken tegelijk terug, terwijl de vraag dan juist laag is. Het resultaat is bekend: een overbelast net, negatieve stroomprijzen midden op de dag en steeds vaker omvormers die zichzelf uitschakelen omdat de netspanning te hoog wordt.

Daar komt een verdelingsvraagstuk bij. Wie saldeerde, betaalde nauwelijks mee aan de kosten van het net waar hij wél intensief gebruik van maakte. Die rekening kwam terecht bij huishoudens zónder panelen, vaak de mensen die de investering niet konden opbrengen. Door de prikkel te verleggen van terugleveren naar zelf gebruiken, wil de overheid het systeem beter in balans brengen. Of dat eerlijker uitpakt, hangt sterk af van wie zich de aanpassingen kan veroorloven.

Zelfverbruik wordt de nieuwe rekenregel

De praktische consequentie is simpel te formuleren, lastiger uit te voeren: hoe meer van je eigen zonnestroom je direct gebruikt, hoe beter je af bent. Het aandeel zelfverbruik van een gemiddeld huishouden ligt nu vaak rond de 30 procent. De rest gaat het net op, en juist die rest wordt na 2027 een stuk minder waard.

Dat aandeel omhoog krijgen kan op verschillende manieren, en lang niet allemaal kosten ze geld. De wasmachine, vaatwasser of warmtepompboiler op een tijdklok midden op de dag laten draaien scheelt al meteen. Wie een elektrische auto thuis laadt op een zonnige middag, verschuift in één klap een flink blok verbruik naar het moment van opwekken. Een warmtepomp die overdag het huis of het tapwater voorverwarmt, doet hetzelfde. Duurzaamnieuws schreef eerder al over praktische manieren om netcongestie te verminderen zónder meteen iets te kopen, dat blijft het verstandige startpunt.

Pas als die ruimte benut is, komt opslag in beeld. En daar is de afgelopen twee jaar veel veranderd.

Waar de thuisbatterij in beeld komt

Lange tijd was een thuisbatterij een kostbare aangelegenheid: duizenden euro’s, een installateur, aanpassingen in de meterkast. Dat beeld klopt niet meer helemaal. De markt is volwassener geworden, de prijzen zijn gedaald en er zijn inmiddels modulaire plug-and-play thuisbatterijen die je zonder installateur op een gewoon stopcontact aansluit. Je begint bijvoorbeeld met een eenheid van rond de 4.8 kWh en breidt later uit naar 9.6 of ruim 14.4 kWh wanneer je verbruik groeit, handig als je nog niet weet hoeveel opslag je nodig hebt.

De meeste van deze systemen werken met LiFePO4-cellen (lithium-ijzerfosfaat), de batterijchemie die als veiligst geldt en een laag risico op oververhitting kent. Slimmer wordt het wanneer de batterij koppelt aan je slimme meter en automatisch laadt op goedkope, zonnige uren en ontlaadt wanneer de prijzen pieken. In combinatie met een dynamisch energiecontract, waarbij je per uur de actuele marktprijs betaalt, kan zo’n batterij niet alleen je zelfverbruik verhogen, maar ook profiteren van de prijsverschillen op de dag.

Maar reken jezelf niet rijk

Hier past een kanttekening, want een thuisbatterij is geen wondermiddel en zeker niet voor iedereen rendabel. De terugverdientijd hangt af van je verbruikspatroon, de capaciteit, je contract en de aanschafprijs, en loopt al snel op tot acht jaar of meer. Wie ’s avonds en ’s nachts weinig verbruikt, haalt er minder uit dan een gezin dat juist dan thuis is. En een batterij die je vooral inzet om met dynamische prijzen te handelen, vraagt slimme aansturing om echt iets op te leveren.

Even belangrijk: een batterij is alleen zinvol als sluitstuk. Eerst je verbruik verschuiven en je opwek goed afstemmen op je gebruik kost niets en levert vaak meer op dan een dure accu die half leeg blijft. De volgorde, eerst gedrag, dan techniek, dan opslag, bepaalt of de investering hout snijdt.

Het grotere plaatje

Los van de portemonnee zit er een systeemkant aan dit verhaal. Honderdduizenden kleine batterijen die zonnestroom opvangen op het piekmoment en ’s avonds weer afgeven, kunnen samen een serieuze buffer vormen tegen netcongestie. Wat voor het individuele huishouden een spaarmiddel is, helpt op collectief niveau het net stabiel te houden en de energietransitie te versnellen. Dat is precies de uitkomst die de overheid voor ogen had toen ze de salderingsregeling schrapte.

Of die belofte uitkomt, hangt af van de spelregels die er nu nog niet helemaal zijn — denk aan slimme tarieven die het lonend maken om je batterij in te zetten wanneer het net dat nodig heeft, en niet alleen wanneer het je eigen rekening uitkomt. Tot die tijd blijft 2026 vooral een jaar om nuchter te rekenen. De salderingsregeling verdwijnt, maar de zon schijnt onverminderd. De vraag is niet óf je je opwek slimmer gaat benutten, maar hoe — en welke stap daarbij bij jouw situatie past.