De klimaatgesprekken in Madrid liepen uit tot zondag om toch maar iets van een resultaat te redden. Regeringen bleven ruzie maken over de details van een heikele kwestie: koolstofmarkten, een bepaling van de overeenkomst van Parijs uit 2015 die bekend staat als artikel 6. De slotverklaring houdt niet meer in dan een slappe belofte om volgend jaar ’tot overeenstemming te komen.’
GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout leidde de delegatie van het Europees Parlement: “Het grote gat tussen het wereldwijde klimaatbeleid en de doelstelling van het Parijsakkoord is niet kleiner geworden. Dit moet gevolgen hebben voor de handelsgesprekken die de EU met de grootste dwarsliggers voert.”
Eickhout: “Er is geen vooruitgang geboekt om landen meer in lijn te krijgen met de anderhalve graad doelstelling uit het Parijsakkoord. De wereld koerst nog steeds af op meer dan drie graden opwarming. Het gat tussen wat de wetenschap ons vertelt te doen en wat politici tot nu toe leveren op klimaattoppen is enorm.”
Brazilië, India en China werden verweten de overeenkomst over artikel 6 te blokkeren. Ministers van de Alliantie van kleine eilandstaten (AOSIS) waarschuwden dat hun landen het meest zouden lijden als er geen beslissing zou worden genomen.
De meeste afgevaardigden in Madrid waren het erover eens dat Brazilië een compromis over artikel 6 blokeerde. Zo’n compromis zou de uitvoering van het akkoord van Parijs nog overeind kunnen houden. De rechtse president van Brazilië, Jair Bolsonaro, staat vijandig tegenover de Overeenkomst van Parijs en wordt ervan beschuldigd de weg te hebben vrijgemaakt voor verwoestende branden door boeren in het Amazonegebied, maar de regering is nog steeds officieel een partij bij de VN-gesprekken.
Artikel 6
Artikel 6 richt zich op de rol van koolstofmarkten en koolstofhandel om landen te helpen hun toezeggingen in het kader van de Overeenkomst van Parijs na te komen. Met koolstofmarkten kunnen landen koolstofkredieten claimen voor koolstofputten, zoals staande bossen, en voor inspanningen om de uitstoot te verminderen, zoals windparken of projecten voor duurzame energie.
Deze credits kunnen worden verkocht aan rijke landen, die ze kunnen meetellen voor hun eigen emissiedoelstellingen. Koolstofmarkten werden in het Kyoto-protocol van 1997 geïntroduceerd als een mechanisme om financiële investeringen te richten op arme landen die anders moeite zouden hebben om schone technologie te implementeren of economische druk zouden ondervinden om hun bossen te kappen.
Brazilië wil dubbel tellen
De stelling van Brazilië is dat zijn bossen moeten worden geteld als koolstof zakt naar zijn nationale emissiedoelstellingen, wat betekent dat het minder moeite zou kunnen doen om de uitstoot in andere gebieden te verminderen, maar dat het ook moet worden toegestaan om credits te verkopen op basis van het intact houden van de bossen. Critici beschouwen dit als dubbeltelling en sommige landen zijn vastbesloten dit te voorkomen.
Andere landen proberen er ook voor te zorgen dat koolstofkredieten die zijn toegekend in de decennia sinds het Kyoto-protocol worden overgedragen na 2020, volgens critici die landen in staat zouden stellen hun verplichtingen in Parijs te versoepelen.
Sommige bedrijven, economen en campagnevoerders beschouwen koolstofmarkten als een manier om financiële stromen naar arme gebieden te genereren en om koolstof tegen de laagst mogelijke kosten te verminderen.
“Koolstofmarkten zijn een manier om niet alleen mitigatie [emissiereducties] te beheersen, maar helpen ook bij het vinden van de laagste kosten en daarom de best mogelijke manier om internationale inspanningen te implementeren”, zegt Fenella Aouane, een investeringsspecialist bij het Global Green Growth Institute.
Voor campagnevoerders is het probleem genuanceerder. Nat Keohane, de senior vice-president van het Environmental Defense Fund, zei: “We weten dat we de klimaatcrisis niet zullen oplossen zonder internationale samenwerking … [Koolstofmarkten] kunnen een manier zijn om samen te werken en ambitie te verhogen.”
Maar hij zei dat de markten alleen zouden werken met sterke regels en een verbod op dubbeltelling.
Jennifer Morgan, de uitvoerend directeur van Greenpeace International, zei dat het vaststellen van een prijs voor koolstof een goede manier was om regeringen te helpen om emissies te verminderen. Maar ze waarschuwde dat landen niet mag worden toegestaan om hun uitstoot alleen maar te compenseren met koolstofkredieten in plaats van substantiële nieuwe inspanningen te leveren voor daadwerkelijke vermindering.
De gesprekken in Madrid waren bedoeld om overeenstemming te bereiken over deze openstaande kwesties om de weg vrij te maken voor een discussie die volgend jaar plaats zou vinden in Glasgow. Daar moet het gaan over de verplichtingen van landen in het kader van het nakomen van de Overeenkomst van Parijs.
Van de toezeggingen die in 2015 in Parijs zijn gedaan, dat landen de groei van hun uitstoot tegen 2030 moeten verminderen of althans moeten afremmen, werd altijd al erkend dat ze onvoldoende waren voor de omvang van de klimaatcrisis. Als die niet worden bijgesteld, zou de planeet naar schatting 3 ° C opwarmen, ver voorbij de drempel van 1,5 ° C waarboven de zeespiegel snel stijgt, droogtes, stormen en overstromingen aanzienlijke delen van de wereld zouden verwoesten.
Op vrijdag zei een groep ontwikkelingslanden en de EU, de High Ambition Coalition, dat het van essentieel belang was dat de uitkomst van Madrid een duidelijke oproep zou betekenen voor landen om met ambitieuzere plannen te komen.
Frans Timmermans, vice-voorzitter van de Europese commissie, die donderdag eindelijk een doelstelling van netto nulkoolstof tegen 2050 heeft afgesproken, zei: “We kunnen er alleen [tot 2050] komen als we nu beginnen. We hebben concrete plannen en concrete stappen nodig – we moeten met plannen naar Glasgow komen.”
Maar tot nu toe blijft de wereldwijde politiek volledig in gebreke om tot werkbare afspraken te komen.
Blijf op de hoogte met de nieuwsbrief. Meld je hier aan.
( Je kunt ons ook steunen door lid te worden of te doneren )