Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
In het najaar verschijnen na regen vaak paddenstoelen in je gazon. Dat hoeft geen slecht nieuws voor het gras te zijn: wat je boven de grond ziet, vertelt maar een klein deel van het verhaal.
Wie weet waarom er plots paddenstoelen in je gazon verschijnen? Foto: iStock – Emilie Billaudel
Je loopt met de grasmaaier naar buiten en ziet opeens paddenstoelen tussen de grassprieten staan. De verklaring begint onder je voeten, bij het mycelium: een netwerk van schimmeldraden dat al in de bodem actief was voordat er iets te zien viel. Volgens ecoloog Roel Douwes van Natuurmonumenten groeien cellen van paddenstoelen snel doordat ze water opnemen. Dat helpt verklaren waarom het ondergrondse netwerk juist bij vocht en de nog milde temperaturen van het najaar zichtbaar wordt.
De paddenstoel is vooral een verspreider
Onder het gras gebeurt intussen het belangrijkste werk. De schimmeldraden nemen koolstof en voedingsstoffen op. De paddenstoel die boven de grond uitkomt, dient vooral voor de voortplanting: hij verspreidt sporen. Wat je in je gazon ziet, is dus één fase in het leven van de schimmel, terwijl die onder de grond actief blijft.
Dat verklaart ook waarom maaien of plukken het verschijnsel niet voorgoed oplost. Je haalt de zichtbare paddenstoel weg, terwijl de schimmeldraden in de bodem blijven zitten. Meestal zie je die draden niet eens, al kunnen ze bij veel nattigheid soms aan het oppervlak verschijnen. Zo’n gazon kan dus heel wat schimmelactiviteit herbergen zonder dat je er iets van merkt.
Ook de tuinslang kan het verschil maken
Regen is niet de enige manier waarop een gazon lang nat blijft. Als je regelmatig sproeit, blijft de bodem ook vochtig genoeg voor de vorming van paddenstoelen. Hetzelfde kan gebeuren als water na een bui slecht wegloopt. Zie je steeds paddenstoelen op een natte plek, dan is het dus zinvol om te kijken hoe vochtig de grond daar blijft.
Een natte bodem zegt op zichzelf nog niet waardoor het komt. Veel regen, royaal sproeien en slechte afwatering kunnen allemaal een rol spelen. En juist dat maakt het verschil tussen af en toe paddenstoelen zien en merken dat dezelfde plek lang vochtig blijft. De paddenstoelen zijn zichtbaar; de toestand van de grond eronder vraagt wat meer aandacht.
Een gazon met paddenstoelen hoeft niet ziek te zijn
Organisch materiaal in de bodem geeft schimmels iets om van te leven. In combinatie daarmee kunnen paddenstoelen juist wijzen op een gezonde bodem. Ze betekenen dus niet automatisch dat er iets mis is met je gras. Wel kan een bodem die door slechte afwatering erg nat blijft, de vorming van paddenstoelen bevorderen.
Goed om te weten Schimmeldraden blijven doorgaans uit het zicht. Alleen bij hoge vochtigheid zijn ze soms boven op de bodem te zien.
Wil je de paddenstoelen niet tussen het gras hebben, dan kun je de zichtbare exemplaren weghalen. Verwacht alleen niet dat daarmee ook de schimmel verdwenen is. Kijk bij aanhoudende nattigheid liever naar het sproeien en naar plekken waar water slecht wegloopt. Daarmee pak je de omstandigheden aan waarin nieuwe paddenstoelen kunnen verschijnen.
In Nederland groeien veel meer soorten dan hoedjes op steeltjes
Een paddenstoel met een hoed en steel herken je meteen, maar in Nederland komen meer dan 5.000 soorten paddenstoelen voor. Daar zitten ook korstzwammen, buisjeszwammen en stekelzwammen bij, plus soorten die op knotsen of koralen lijken. Wie alleen naar het bekende hoedje zoekt, ziet dus gemakkelijk een groot deel over het hoofd.
De Nederlandse Mycologische Vereniging organiseert samen met Paddenstoelenonderzoek Nederland en de Soortenacademie een online basiscursus over paddenstoelen. Die begon op 4 september 2026 en loopt dertien weken, tot 27 november. De cursus gaat over de rol en het herkennen van paddenstoelen in de natuur, ook van soorten die je in je eigen tuin kunt tegenkomen.
Over het onderzoek
De grote soortenrijkdom betekent niet dat het met alle paddenstoelen goed gaat. Volgens Naturalis staan 3.625 soorten in Nederland op de Rode Lijst. Bijna de helft daarvan is in enige mate bedreigd. Van nog eens een kwart zijn er onvoldoende gegevens om vast te stellen hoe het met die soorten gaat. De online basiscursus over paddenstoelen loopt tot 27 november.
