Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Op de flanken van Sakurajima wonen zo’n 3.500 tot 4.500 mensen, terwijl de vulkaan bij Kagoshima vaak meerdere keren per dag uitbarst. Rond de kraters geldt een uitsluitingszone van ongeveer twee kilometer.
Kagoshima, de stad die naast een actieve vulkaan leeft. Foto: iStock – gyro
Wie in Kagoshima ’s ochtends de stoep veegt, kan die later opnieuw onder een laag vulkaanas aantreffen. Sakurajima spuwt bijna dagelijks materiaal uit en komt gemiddeld uit op zo’n 200 uitbarstingen per jaar. Terwijl bewoners as in gele zakken verzamelen, oefenen de autoriteiten al decennia lang jaarlijks hoe een grootschalige evacuatie moet verlopen.
De stad ligt dichterbij dan je denkt
Kagoshima telt ongeveer 600.000 inwoners en ligt aan de overkant van de baai, op 4 tot 10 kilometer van de krater. De vulkaan is dus geen ver uitzicht aan de horizon, maar een vaste buur van een flinke stad.
Voor het asruimen krijgen bewoners jaarlijks ongeveer 100 gele zakken per persoon. Volle zakken gaan naar gemeentelijke inzamelpunten, zodat het grijze gruis niet gewoon met het huisvuil verdwijnt. Dat systeem is hard nodig bij een vulkaan waar kleine uitbarstingen soms meerdere keren op een dag voorkomen.
Een uitbarsting laat zich tellen
Bewoners kijken in 1914 vanaf een veilige afstand naar de uitbarsting van de vulkaan Sakurajima in Japan. Beeld: Public domain, via Wikimedia Commons.
De activiteit wordt al lange tijd nauwkeurig bijgehouden. Tussen 1955 en 2024 werden bij de Minamidake- en Showa-kraters samen 15.057 uitbarstingen waargenomen; het Sakurajima Volcano Observatory volgt de vulkaan sinds 1960.
Het drukste jaar was 2011, met 996 uitbarstingen. Ook 1999 springt eruit, want na een opleving vanaf oktober telden waarnemers dat jaar 386 erupties, waarvan 237 explosies.
Goed om te weten
De huidige waarschuwingsstatus is niveau 3. Dat betekent dat je niet in de buurt van de kraters mag komen, terwijl het dagelijks leven buiten die zone doorgaat.
Na 35 jaar stilte veranderde het eiland voorgoed
De grootste ramp uit de recente geschiedenis kwam in januari 1914. Na 35 jaar zonder activiteit begon de Taisho-uitbarsting, de krachtigste uitbarsting van Japan in de twintigste eeuw. Lava en materiaal uit de vulkaan maakten van Sakurajima geen eiland meer, want het raakte fysiek verbonden met het schiereiland Osumi.
Bij de 46e oefening, in januari 2016, deden brandweer, politie en militair personeel mee aan een scenario voor een grote uitbarsting.
Huizen en een school staan nog altijd aan de voet van de vulkaan. Tegelijk komen bezoekers naar Sakurajima om de rookpluimen en het landschap van dichtbij te zien, al blijven de risicogebieden gesloten.
Voorbereiden is hier onderdeel van het dagelijks leven
Voor Nederlandse hulpdiensten is een vulkaanuitbarsting geen alledaags scenario. Het idee achter de oefeningen is wel herkenbaar, want je oefent vooraf met de diensten die mensen moeten waarschuwen, vervoeren en opvangen.
De metingen blijven daarbij leidend. Het Tokio Volcanic Ash Advisory Center meldde op 16 augustus 2026 nog een explosieve uitbarsting, nadat het ook tussen 7 en 10 augustus activiteit in de Aira-caldera had geregistreerd.
Over het onderzoek
De cijfers over het ritme van Sakurajima komen uit langdurige waarnemingen van het Sakurajima Volcano Observatory en de Japan Meteorological Agency. Die combineren meldingen van afzonderlijke erupties met observaties van de twee actieve kraters.
Een tijdreeksanalyse van de uitbarstingen komt uit op gemiddeld 204 explosieve erupties per jaar, oftewel ongeveer 17 per maand. Zulke reeksen laten zien hoe uitzonderlijke piekjaren, zoals 2011, zich verhouden tot het veel grilligere dagelijkse patroon.
