Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Meer dan 99 procent van het internetverkeer tussen continenten loopt via kabels op de zeebodem. Jaarlijks raken er zo'n 150 tot 200 beschadigd, vaak door scheepsankers. Hoe blijft onze digitale verbinding dan toch overeind?
Kabels op de zeebodem, niet veel dikker dan een tuinslang, verzorgen vitaal dataverkeer. Foto: iStock – Negro Elkha
Onder het wateroppervlak ligt een vrijwel onzichtbare infrastructuur van 1,4 miljoen kilometer glasvezel, goed voor zo’n 35 rondjes om de aarde. De kabels zelf zijn op veel plekken nauwelijks dikker dan een tuinslang, terwijl bedrijven als Google, Meta, Microsoft en Amazon inmiddels 71 procent van de capaciteit in handen hebben. In december 2024 raakten vijf verbindingen in de Golf van Finland beschadigd nadat het schip Eagle S kilometers ankerketting over de zeebodem had gesleept. Zulke incidenten maken duidelijk hoe afhankelijk ook Europa is van een netwerk dat uit honderden afzonderlijke, kwetsbare verbindingen bestaat.
Een wereldwijd web onder water
TeleGeography telt inmiddels 574 commerciële kabelsystemen, samen goed voor 1,42 miljoen kilometer. Ze verbinden alle continenten behalve Antarctica en vormen de ruggengraat onder e-mail, videobellen, streaming en betalingen.
In zo’n kabel zitten bundels glasvezels die dunner zijn dan een mensenhaar. Lichtsignalen schieten daar met enorme snelheid doorheen, waardoor een kabel veel meer data aankan dan je op basis van zijn bescheiden uiterlijk zou verwachten.
- CeltixConnect is met 131 km een korte verbinding tussen Dublin en Holyhead.
- MAREA steekt de Atlantische Oceaan over, is 6.600 km lang en haalt 224 Tbps.
- Asia America Gateway strekt zich over 20.000 km uit, van Californië via Hawaï naar Zuidoost-Azië.
Goed om te weten
Via dit netwerk loopt dagelijks meer dan 10.000 miljard dollar aan financiële transacties. Een haperende verbinding raakt dus al snel veel meer dan alleen je favoriete streamingdienst.
Een anker kan genoeg zijn
Op open zee is een kabel meestal ongeveer 20 mm dik. Dichter bij de kust krijgt hij vaak extra pantsering en groeit de diameter tot 50 mm of meer, omdat juist daar scheepvaart en visserij het grootste risico vormen.
De International Cable Protection Committee (ICPC), een internationale brancheorganisatie voor bescherming van onderzeese kabels, rekent erop dat ongeveer 80 procent van de beschadigingen voortkomt uit menselijk handelen, vooral ankers en visnetten. De organisatie ziet wereldwijd gemiddeld zo’n vier kabelbreuken per week die een gespecialiseerde reparatie nodig hebben.
De zaak rond de Eagle S laat zien hoe groot de schade kan worden. De kapitein en twee hoge officieren worden ervan beschuldigd dat hun schip 90 km ankerketting over de bodem sleepte; hun proces begon in de zomer van 2025 en zij ontkennen de aanklacht.
De Baltische Zee kreeg flink wat te verduren
Sinds 2022 zijn in de Baltische Zee ongeveer tien kabels beschadigd. Alleen al tussen november 2024 en januari 2025 ging het om zeven verbindingen die Estland, Finland, Zweden, Duitsland en Litouwen raken.
Ook de Rode Zee is een gevoelig knooppunt tussen Europa en Azië. Kabelbreuken daar verstoorden in 2024 tot een kwart van het dataverkeer tussen beide continenten.
Bedrijven, overheden en banken gebruiken in Nederland en de rest van Europa dezelfde internationale dataroutes, ook als de gebruiker zelf gewoon vanuit huis inlogt.
Omwegen houden het internet draaiend
Toch merk je van veel kabelbreuken niets. Dat komt door redundantie: dezelfde data kunnen via meerdere routes reizen, zodat netwerkbeheerders verkeer snel kunnen omleiden als ergens een verbinding uitvalt.
Dat bleek in 2016 rond Jersey. Een scheepsanker beschadigde daar drie kabels en sneed de belangrijkste verbindingen met het Verenigd Koninkrijk af, maar binnen enkele uren was het verkeer naar andere routes verplaatst.
De reparatie zelf gaat een stuk minder vlot. Een kabelschip moet het beschadigde deel vanaf soms duizenden meters diepte ophalen, de afzonderlijke vezels opnieuw verbinden en de kabel daarna weer zorgvuldig op de bodem leggen.
Wie bezit de digitale snelweg?
De fysieke verbindingen worden steeds meer bepaald door een klein groepje techbedrijven. Google, Meta, Microsoft en Amazon beheren samen 71 procent van de ingeschakelde wereldwijde capaciteit, waardoor zij grote invloed hebben op waar nieuwe routes komen te liggen.
Administraties, krijgsmachten en energiebedrijven versturen gevoelige informatie over dezelfde infrastructuur die ook onze berichten, bestanden en online betalingen draagt.
In maart 2024 ondervonden meerdere landen in West-Afrika wat er gebeurt wanneer omleidingen tekortschieten: grote delen van hun internationale internetverbinding lagen dagenlang plat. Kabelbeheerders en beschermingsorganisaties zetten daarom steeds sterker in op betere routekaarten, snellere vergunningen en herstelcapaciteit op zee.
