Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google

Op 90 meter diepte in de Botnische Golf kreeg het Ocean X Team naar eigen zeggen te maken met uitvallende camera’s en satelliettelefoons. Geoloog Volker Brüchert ziet in het raadselachtige sonarobject waarschijnlijk vooral een afzetting uit de ijstijd.

botnische golf

Onder het oppervlak van de Botnische Golf doen zich bijzondere verschijnselen voor. Foto: iStock – Dmitri Toms

Duiker Stefan Hogerborn en het Ocean X Team meldden dat hun camera uitviel zodra ze boven een donkere vorm op de zeebodem hingen in de Botnische Golf. De sonarvondst werd in juni 2011 opgemerkt tijdens een schatzoektocht. De formatie zou zo’n 60 meter breed en 210 meter lang zijn, met opvallend rechte hoeken en lijnen die de speculatie jarenlang voedden.

De vlakke vorm kreeg pas echt iets onheilspellends

Twee duikers maakten de afdaling en troffen een formatie aan die ongeveer 4 meter hoog boven de bodem uitstak. Op het platte oppervlak zagen ze ribbels, symmetrische lijnen en scherpe randen die haaks op elkaar leken te staan.

Toen het team sediment van het oppervlak veegde, zou de steen donker en verbrand hebben geleken. Peter Lindberg en Dennis Åsberg van Ocean X hadden het sonarbeeld eerder tijdens hun zoektocht naar scheepswrakken opgemerkt, maar een vage opname kan natuurlijk makkelijk meer regelmaat suggereren dan er werkelijk is.

Apparatuur viel volgens het team uit binnen 200 meter

Professioneel duiker Stefan Hogerborn meldde dat camera’s en een satelliettelefoon ermee ophielden zodra de ploeg de formatie tot op ongeveer 200 meter naderde. Tijdens meerdere duiken zou apparatuur die recht boven het object hing ook stroom verliezen of storingen krijgen.

Die storingen zijn alleen gemeld door Ocean X zelf; een onafhankelijke wetenschappelijke studie heeft ze niet bevestigd of weerlegd.

De stenen vertellen een veel nuchterder verhaal

Volker Brüchert, geoloog aan de Universiteit van Stockholm, onderzocht steenmonsters die de duikers meenamen. Het ging vooral om graniet, gneis en zandsteen, gesteenten die je op de bodem van de Oostzee gewoon kunt aantreffen.

Er zat ook één los stuk basalt bij, steen die ontstaat wanneer lava afkoelt. Basalt past minder goed bij deze zeebodem, maar Brüchert vond het niet uitzonderlijk en zag in de monsters vooral aanwijzingen voor een natuurlijke gletsjerafzetting.

“We vertellen niet alles.”
Peter Lindberg, hoofd van het Ocean X Team

Het mysterie groeide sneller dan het bewijs

In juni 2012 schoten de theorieën alle kanten op: van een ufo tot resten van een verloren beschaving. Lindberg hield in interviews ruimte voor een natuurlijke verklaring, zoals een meteoriet die in de ijstijd door het ijs sloeg.

Een onderwatervulkaan noemde hij ook, al is er geen vulkanische activiteit in de Oostzee. De combinatie van een onduidelijk sonarbeeld, donkere stenen en gemelde storingen bleek genoeg om de Baltic Sea anomaly jarenlang een eigen leven te laten leiden.

De ijstijd ligt hier nog altijd op de zeebodem

De Oostzee is geologisch jong en ontstond ongeveer 8.000 jaar geleden, toen de laatste ijstijd zijn greep op Noord-Europa verloor. Gletsjers schuurden de bodem uit en lieten onderweg hopen steen, zand en ander materiaal achter.

De Noordzee en de Oostzee dragen allebei sporen van oude ijslandschappen, al ligt de vondst van Ocean X in de Botnische Golf en niet voor de Nederlandse kust. Een opvallende vorm op de zeebodem hoeft dus niet door mensen te zijn gemaakt.

Over het onderzoek

De anomalie rust op sonaropnamen en duikexpedities van Ocean X, gevolgd door de steenanalyses van Brüchert. Zijn beoordeling dat het waarschijnlijk om gletsjerpuin gaat, is gebaseerd op de samenstelling van de meegenomen stenen, waaronder één stuk basalt.

Er is geen formeel onafhankelijk onderzoek gepubliceerd dat de vorm van het object of de gemelde elektronische uitval definitief vastlegt. Brüchert dateert de gletsjerafzetting op de bodem van de Golf van Bothnië op ongeveer 8.000 jaar oud.