Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Het RIVM adviseert sinds april 2025 in heel Nederland om eieren van hobbykippen niet te eten, omdat je er te veel PFAS door kunt binnenkrijgen. Onderzoek wijst inmiddels naar de bodem, maar waar die vervuiling oorspronkelijk vandaan komt, is nog niet onderzocht.
Eieren van je eigen kippen kun je beter niet eten. Foto: iStock – Olena Miroshnichenko
Een kip die in de tuin naar wormen pikt: het beeld past bij een vers ei op tafel. Maar op 31 van de 60 onderzochte locaties kunnen mensen met minder dan één ei per week al boven de gezondheidskundige grens voor PFAS uitkomen. Een analyse van 801 ingezonden eieren laat bovendien iets onverwachts zien: hoe meer ruimte kippen hebben om buiten te scharrelen, hoe groter de kans op PFAS in hun eieren. Wat nemen die kippen tijdens het zoeken naar voedsel precies mee?
Ook eieren van de kinderboerderij tellen mee
Een ei van je eigen kip is niet het enige waar het RIVM voor waarschuwt. Het advies geldt ook voor eieren van kippen in moestuinen, dierenweitjes en op zorg- en kinderboerderijen. Het gaat steeds om kippen die als hobby worden gehouden, dus niet om eieren uit de commerciële verkoop.
Hoe sterk eieren vervuild zijn, verschilt flink. Ongeveer twee op de drie onderzochte eieren overschreden een Europese limiet voor één PFAS-stof of voor meerdere PFAS-stoffen samen. Zo’n limiet gaat over de hoeveelheid in het ei. De gezondheidskundige grens waar het RIVM mee rekent, gaat over hoeveel PFAS je via je eten binnenkrijgt.
Wormen wijzen de weg naar het ei
Een kip eet tijdens het scharrelen ook wat ze tussen de planten vindt. Wormen en andere bodemdieren nemen PFAS uit de grond op en belanden vervolgens in de kip. In het vervolgonderzoek van het RIVM bleken wormen vaak dezelfde PFAS-stoffen te bevatten als de eieren. Dat is een stevige aanwijzing voor de route via het bodemleven.
Ook insecten horen bij het voedsel dat kippen buiten oppikken. Het verband met de beschikbare scharrelruimte gaat daarbij om de ruimte per kip: hoe meer buitengebied een kip tot haar beschikking heeft, hoe meer gelegenheid ze heeft om voedsel uit de bodem te eten. Een ruime uitloop is dus geen garantie voor een ei met weinig PFAS.
Die route verklaart waarom je aan een tuin alleen niet kunt zien wat er in de eieren zit. Volgens het RIVM kan de hoeveelheid PFAS namelijk sterk verschillen tussen plekken, en zelfs van dag tot dag. Een meting van eieren op de ene locatie zegt daardoor niet vanzelf iets over eieren van kippen een eindje verderop.
Een winkelei is een ander verhaal
PFAS zijn chemische stoffen die slecht afbreken en zich in het lichaam kunnen ophopen. Te veel ervan binnenkrijgen kan volgens het RIVM schadelijk zijn voor de gezondheid. Dat maakt het verschil tussen een ei van een hobbykip en een ei uit de winkel belangrijk: het landelijke advies richt zich specifiek op die particuliere eieren.
Wie geen risico wil lopen met eieren van hobbykippen, kan volgens het advies van het Voedingscentrum eieren kopen in de supermarkt, bij een speciaalzaak of op de markt. Daarin zijn geen hoge PFAS-waarden gevonden. Het maakt uit waar de eieren vandaan komen.
Dordrecht kreeg de waarschuwing eerder
Voor kippenhouders rond de Chemours-fabriek in Dordrecht kwam de waarschuwing eerder. In 2023 adviseerden het RIVM en GGD Zuid-Holland Zuid mensen in die regio om geen eieren van hobbykippen te eten. Ruim driekwart van de daar geteste eieren bevatte te veel PFAS. Later werd het advies uitgebreid naar heel Nederland.
Goed om te weten Het RIVM zag eerder bij bedrijfskippen hoe ook dioxines via bodemdeeltjes in eieren terechtkomen, zelfs als er relatief weinig dioxines in de grond zitten. Dioxines zijn andere stoffen dan PFAS; het gaat hier om een vergelijkbare route via de bodem.
Het onderzoek naar hobbykippeneieren laat zien hoe PFAS vanuit de grond in het ei kan belanden. Het RIVM heeft niet onderzocht waar die stoffen oorspronkelijk in de bodem vandaan komen. Om ook dat deel van de route te kennen, is onderzoek naar de herkomst van de bodemvervuiling nodig.
Over het onderzoek
Het RIVM maakte eerst voor 60 Nederlandse locaties een berekening van de PFAS-inname via particuliere eieren en vergeleek de uitkomsten met de gezondheidskundige grenswaarde. Het latere onderzoek richtte zich op de weg die PFAS afleggen voordat ze in het ei terechtkomen. Dat vervolgonderzoek verscheen op 16 maart 2026.
