In vijf jaar is het aantal leden van energiecoöperaties meer dan verdubbeld. Dat blijkt uit de zevende Lokale Energie Monitor van klimaatstichting HIER, die tijdens het Evenement HIER Opgewekt wordt gepresenteerd op 30 maart. Koning Willem-Alexander onthult dan het huidige aantal leden van energiecoöperaties: bijna 112.000. Inmiddels wekken de projecten genoeg energie op voor 380.000 huishoudens (65.000 via zon en 315.000 via wind).
Afgelopen jaar kwamen er 39 nieuwe lokale energie coöperaties bij, waarmee de teller totaal op 676 staat. De groei neemt al een aantal jaren af, in 84 procent van de gemeenten is inmiddels één of meer coöperaties actief. Het aantal leden blijft echter nog steeds stijgen; van 51.000 in 2016 tot bijna 112.000 eind 2021. Het ledenaantal per coöperatie neemt dus gemiddeld toe. De trend van kwantiteit naar kwaliteit zet zich zo verder door. Gijs Termeer, directeur bij klimaatstichting HIER: “Energiecoöperaties worden steeds meer een volwaardige partner in de energietransitie, dat hebben ze wel bewezen de afgelopen tien jaar. Ze zijn volwassen geworden en actief op de volle breedte: van deelmobiliteit tot energiearmoede, opwek en warmtetransitie. Met de groei in het aantal leden zien we dat er een steeds breder publiek betrokken raakt. Als we willen dat de energietransitie slaagt, hebben we energiecoöperaties hard nodig.”
Coöperatief zonvermogen verdubbelt komende jaren
Afgelopen jaar steeg het aantal operationele zonne-energieprojecten van coöperaties naar 927. Daarbij zitten er nog 365 projecten in de pijplijn, wat betekent dat het coöperatief zonvermogen de komende jaren ruim zal verdubbelen: van 217 MWp (65.000 huishoudens) naar 450 MWp. Termeer: “We zien dat er veel plannen voor zonprojecten in 2020 en 2021 in de wacht stonden. De nieuwe subsidieregeling voor coöperatieve energieopwekking is in maart 2021 opengesteld, en er is ook direct massaal op ingetekend.” Verreweg de meeste zonneprojecten zijn gerealiseerd op daken (93%), hoewel er ook dertien nieuwe collectieve zonnevelden in gebruik zijn genomen (totaal nu 61).
De teller staat bij Enschede Energie op achttien zonnedaken. Er zit nog veel in de pijplijn, waaronder een overname van een groot zonnedak op drie hangars bij vliegbasis Twente en nog drie zonneparken.
Grootste toename windvermogen sinds 2015, warmteprojecten komen eraan
Het coöperatieve windvermogen is in 2021 met 35 procent toegenomen ten opzichte van het jaar ervoor, de grootste toename sinds 2015. Dit levert aan windstroom ongeveer 947 miljoen kWh per jaar op, vergelijkbaar met het elektriciteitsverbruik van 315.000 huishoudens. Daarnaast zit er nog 75 MW in de pijplijn. Termeer: “In 2021 zijn twaalf nieuwe windparken in gebruik genomen. Er komen ook steeds meer warmte-initiatieven, maar deze bevinden zich nog bijna allemaal in een vroeg stadium. Totaal zijn er nu ongeveer honderd actieve projecten, waarvan twee zijn gerealiseerd en vier in aanbouw.
Windpark Kookepan in Limburg had vijf jaar nodig om van tekentafel tot productie te komen. Het is volledig in eigendom van leden van de coöperatie Leudal Energie. Ongeveer 150 leden zorgden voor het benodigde eigen vermogen van 2,2 miljoen euro. Dit was in 2020 binnen vier maanden opgehaald.
Meer duurzame energie met beperkte infrastructuur
Om netten te ontlasten experimenteren coöperaties bijvoorbeeld met cablepooling, waarin ze de aansluiting voor wind- en zonneparken combineren op één aansluitlocatie, en met directe levering aan een grootverbruiker in de omgeving. Siward Zomer, coöperatief directeur bij Energie Samen: “Samen met de coöperaties brengen we zo lokale vraag en aanbod bij elkaar. Zodat burgercollectieven een nog grotere en noodzakelijke rol kunnen spelen in de energietransitie en -markt.”
Over de Lokale Energie Monitor
Met de Lokale Energie Monitor meet klimaatstichting HIER al zeven jaar de impact van lokale energiecoöperaties in Nederland. De Lokale Energie Monitor is een gezamenlijke uitgave van HIER en RVO. Het onderzoek wordt uitgevoerd door Anne Marieke Schwencke, met medewerking van regiopartners. Download de Lokale Energie Monitor hier. Een korte video van de monitor vind je hier.
Blijf op de hoogte met de nieuwsbrief. Meld je hier aan.
( Je kunt ons ook steunen door lid te worden of te doneren )
