Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Zo'n 2,4 miljoen landbouwarbeiders in de VS werken met pesticiden terwijl hittegolven steeds vaker de werkdag bepalen. De bescherming die hen veilig moet houden, schiet juist op warme dagen tekort, met gevolgen die veel verder reiken dan een dag ziek thuis.
Landbouwarbeider in oranje kleding spuit pesticiden op groene gewassen met zichtbare nevel uit rugspuitapparaat. Beeld: Brookings Institution.
Als de thermometer oploopt, verandert ook de chemie van pesticiden. Door warmte laat de huid meer stoffen door en kunnen middelen sneller verdampen, waardoor arbeiders ze ook inademen. PVC-handschoenen, een veelgebruikt beschermingsmiddel, bieden bij hoge temperaturen minder houvast. Onderzoek onder leiding van Ismaniza Ismail van de School of Public Health (University of Adelaide) bracht deze risico’s in kaart. In 2024 lag er al een voorstel voor landelijke hittevoorschriften op tafel, terwijl enkele regio’s zelf regels over water, schaduw en rustpauzes invoerden.
De risico’s stapelen zich op in het veld
Veel van de getroffen arbeidskrachten zijn migranten en mensen met een gekleurde huid, die vaak op grond werken die niet van henzelf is. Zij hebben geregeld minder ruimte om gevaarlijk werk te weigeren, medische hulp te zoeken of een werkgever aan te spreken op ontbrekende bescherming.
De blootstelling stopt niet bij de akker. Resten van bestrijdingsmiddelen blijven aan huid en werkkleding hangen en komen thuis terecht, waar ook gezinsleden ermee in aanraking kunnen komen. Kinderen krijgen zo een deel van die onzichtbare lading mee, zonder ooit zelf op het land te hebben gewerkt.
Warmte verandert ook het middel zelf
Bij hoge temperaturen komen meer pesticiden als damp of fijne deeltjes boven het gewas terecht. Sommige stoffen veranderen onder invloed van hitte zelfs in verbindingen die giftiger zijn dan het oorspronkelijke middel. Dat maakt een warme werkdag extra lastig in te schatten.
De slijtage van beschermende handschoenen is ook onderzocht. Een studie naar PVC-handschoenen en pesticiden laat zien dat temperatuur, zonlicht en wrijving samen bepalen hoeveel bestrijdingsmiddel door het materiaal heen kan komen. Wie urenlang plukt, spuit of oogst, krijgt met alle drie te maken.
Goed om te weten
Een acute pesticidenvergiftiging betekent dat iemand kort na blootstelling ziek wordt, bijvoorbeeld met misselijkheid, hoofdpijn, duizeligheid of ademhalingsproblemen.
Duizenden acute vergiftigingen blijven deels buiten beeld
Elk jaar worden duizenden landarbeiders in de Verenigde Staten acuut ziek door pesticiden. De milieudienst EPA gaat ervan uit dat dit een onderschatting is, omdat gevallen lang niet altijd worden gemeld of als vergiftiging worden herkend.
Bij herhaalde blootstelling gaat het om veel meer dan een paar dagen beroerd zijn. Pesticiden worden in verband gebracht met kanker, depressie, diabetes, neurologische klachten en vruchtbaarheidsproblemen, en kunnen dus jaren later nog gevolgen hebben.
- Tussen 1992 en 2022 stierven 1.042 werknemers door hitte op het werk.
- Dat komt neer op gemiddeld 34 doden per jaar.
- Ook dit aantal ligt waarschijnlijk te laag, omdat werkgerelateerde hitte niet altijd als doodsoorzaak wordt vastgelegd.
Regels ontbreken juist waar de thermometer piekt
De Amerikaanse arbeidsinspectie OSHA stelde in 2024 landelijke regels voor hitte op het werk voor, maar die zijn twee jaar later nog steeds niet ingevoerd. Tot die tijd moet de dienst terugvallen op een algemene zorgplicht voor veilige arbeid, die weinig houvast biedt bij extreme hitte.
Zeven staten hebben wel eigen hittemaatregelen. Californië en Oregon verplichten werkgevers bijvoorbeeld om drinkwater en schaduw beschikbaar te maken. Op een groot landbouwbedrijf bepaalt dat vaak of iemand op tijd kan afkoelen.
Florida koos in 2024 de andere kant op: gemeenten mogen daar geen strengere lokale regels voor hittebescherming vaststellen. In Miami-Dade sneuvelde daardoor een plan voor water, schaduwpauzes en een opleiding in eerste hulp voor buitenwerkers.
Ook Europa moet bescherming tegen hitte anders gaan bekijken
Voor Nederlandse boeren en seizoenarbeiders ligt de situatie anders, maar de kern is herkenbaar: hogere temperaturen vallen steeds vaker samen met werk waarbij chemische middelen worden gebruikt. Europese regels over gewasbescherming gaan vooral over toelating en gebruik van middelen, terwijl de combinatie van hitte, kleding en blootstelling op de werkvloer een apart veiligheidsvraagstuk is.
De opwarming kan bovendien leiden tot meer plaaginsecten en onkruid in gebieden waar die vroeger minder voorkwamen. Daardoor kan de druk om pesticiden te gebruiken oplopen, precies in perioden waarin buitenwerk zwaarder wordt. Bescherming die bij hitte overeind blijft, wordt daarmee een praktische eis voor werkgevers en toezichthouders.
De landelijke hittenorm die OSHA in 2024 voorstelde, moet nog worden afgerond voordat die kan gelden. Tot die tijd blijven Californië en Oregon de staten waar drinkwater en schaduw wettelijk verplicht zijn, terwijl Florida lokale overheden juist verbiedt om zulke regels zelf in te voeren.
