Lieverkoekjes bakken we niet, is een oud gezegde. Dat is meer dan wat ook van toepassing op 2026, ons begin van de toekomst. Die gaat haar eigen gang, los van wat we zouden willen. Maar los van wensdenken hebben we allemaal op deze planeet een gezamenlijk belang: overleven. Liefst met behoud van waarde en waardigheid. Daar is een veilig klimaat voor nodig en een duurzaam functioneren van de samenleving. Hoe kunnen we daar zelf aan bijdragen? Wanneer we de omstandigheden te rozig inschatten, missen we de risico's die zo'n toekomst in de weg staan. En doemdenken staat de vitaliteit in de weg die we nodig hebben om tegenwind te keren. Kortom, waar liggen de reële mogelijkheden om de huidige ecologische, economische en maatschappelijke ramkoers bij te sturen? 

Oorlogen nemen toe. De Verenigde Staten zijn plots bijna ieders vijand, van mensen, landen en ecosysteem Aarde. Moraal en ethiek lijken niet meer te tellen en afspraken om het klimaat te beschermen lijken collectief uit het geheugen verdwenen. AI zorgt voor wereldwijde desinformatie, slurpt steeds meer energie en jaagt de temperatuur in de broeikas en in de (social) media verder op. Overwaardering van AI bedrijven zorgt voor een economische bubbel. En een opeenstapeling van kantelpunten versnelt de toename van extreem weer en klimaatschade. Hoe kan het nog anders dan fout gaan met de wereld.

Met elk nieuw jaar wordt het lastiger om de toekomst in te schatten. Vooruitzichten veranderen terwijl je ernaar kijkt. Bovendien maakt het verschil hoe je er naar kijkt. Niet alleen je politieke of maatschappelijke bril geeft een andere blik, ook je gemoed doet dat. Ben je positief, zie je vooral bedreigingen of wik en weeg je alles mee? Voor 2026 neem ik 3 invalshoeken: een positieve, een pessimistische en een realistische. Laat het je helpen om je eigen toekomstbeeld aan te scherpen. Want wat 2026 ook gaat brengen, hoe beter zicht je hebt op wat er kán gebeuren, hoe beter je bent voorbereid om duurzaamheid, het klimaat en jezelf te beschermen.

Nee, niet driekwart van de partijen verliest bij verkiezingen, maar driekwart van de bevolking. Er is geen meerderheid van winnaars. De stelling dat in een democratie de meerderheid wint klinkt meer als een babbeltruc. De uitleg is simpel.

Eigenlijk wilde ik niet meezingen in het antitrumpkoor van de laatste weken. Maar ik kom er niet omheen om zijn naam te noemen. Niet omdat hij, of wat hij wel en niet doet, zo belangrijk is, maar juist omdat het dat niet is.

Activisten en sympathisanten noemen sociale kantelpunten vaak als instrumenten voor sociale verandering en klimaatbescherming. Het idee dat 25% van de aanhangers van een plan verandering kan bewerkstelligen, is populair. Maar blijft deze conclusie overeind onder de druk van sociale media?

Terwijl de gevolgen van klimaatverandering de aankomende president van de Verenigde Staten vol in het gezicht slaan blijft hij die ontkennen. Ondertussen is de opwarming de kritische grens van 1,5 graad voor het eerste volle jaar gepasseerd en nemen de politieke ontwikkelingen gevaarlijke vormen aan, mede gedreven door de winst van klimaatverandering.

Hoe gaat de wereld eruit zien in de donkere jaren voor 2030? Dat valt lastig te voorspellen in een tijd waarin vooruitzichten van een maand, zelfs een week geleden alweer achterhaald zijn door de werkelijkheid. Maar dat de nieuwe politiek een zware wissel trekt op leefbaarheid, duurzaamheid en klimaat en de grenzen van menselijkheid verder oprekt is wel duidelijk.

De schok van de Amerikaanse verkiezingen zal nog lang nadreunen. Behalve de verklaringen over de uitslag die nu over elkaar heen rollen kunnen we ons een veel fundamentelere vraag stellen, namelijk: Willen we wel democratie?

Hoop moet. Hoop doet goed. Politici, zakenmensen en zelfs klimaatactivisten blijven het drammen, maar onderzoek laat zien dat mensen die zich zorgen maken eerder samen in actie komen. 

Voorbij duurzaamheid, op weg naar een ecorechtvaardige samenleving is een boek met verschillende gezichten. Het kritiseert het begrip duurzaamheid en alles wat daar omheen hangt als een wit/westerse bedoening. Met ecorechtvaardigheid daarvoor in de plaats stellen heeft Shivant Jhagroe een punt. Maar de manier waarop is ook een zwakte.

De terminologie van de IPCC rapporten verdoezelde lang risico's en de echte ongemakkelijke waarheid: we redden het klimaat niet meer op tijd. De huidige voorzitter Jim Skea komt nu uit de kast en erkent dat het klimaat veel warmer en gevaarlijker wordt.

Premier Schoof en zijn kongsi hebben eindelijk een regeerprogramma geproduceerd. Daarover ontstond - natuurlijk -  meteen de nodige commotie. Want iedereen verliest.

Positief blijven. Vooral in kringen van duurzaamheid en klimaat is het een ongeschreven wet. Wee de eenzame wolf die niet meejuicht met de roedel. Over de waarde van dwarsdenken.

Nog niet zolang geleden spraken we over opwarming van het klimaat. Nu praten media en politici liever over klimaatverandering. Dat klinkt namelijk een stuk minder alarmerend. Klimaatverhitting is een stuk duidelijker.