Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Portugal ondersteunt via Floresta Ativa het onderhoud en de uitbreiding van eucalyptusplantages. Milieubeweging Forest of the Future Response Network waarschuwt dat die regels „de verspreiding van bosbranden financieren”. Dat roept de vraag op wat dat zegt over het verschil met Frankrijk.
Foto: iStock – Amir Behroozi
Een vonk langs een kurkdroge wegberm kan in een paar minuten veranderen in een vuur dat huizen en dorpen bedreigt. In Portugal gaat de discussie over hitte en blusvliegtuigen, en ook over wat er precies langs wegen, waterlopen en woongebieden groeit. João Camargo van Forest of the Future Response Network noemt Portugal „the country with the highest number of wildfires in Europe”; de vraag is hoe eucalyptusplantages daarin meewegen, zeker naast Frankrijk waar dezelfde mediterrane zomerdruk speelt.
De subsidie komt juist bij deze plantages terecht
Via Floresta Ativa betaalt de Portugese overheid mee aan het onderhoud en de uitbreiding van eucalyptusplantages. Forest of the Future Response Network maakt daar bezwaar tegen: de regeling stuurt publiek geld naar een type bosbouw dat de beweging als een extra brandrisico ziet.
De kritiek gaat verder dan één verkeerd onderhouden perceel. Floresta Ativa beloont volgens de beweging ook uitbreiding, waardoor eucalyptus onderdeel blijft van de manier waarop het landschap wordt ingericht.
De beschuldiging
Een dicht aangeplante boomgaard met lange, rechte stammen langs een zandpad, typisch voor eucalyptusplantages. Beeld: Wikimedia Commons.
“De nieuwe regels financieren de verspreiding van bosbranden.”
Forest of the Future Response Network
De beweging richt zich vooral op de nieuwe regels voor toegang tot Floresta Ativa. In die regels ziet zij publieke steun voor meer brandgevaar, terwijl de gevolgen van natuurbranden in het Middellandse Zeegebied deze zomer al zichtbaar waren.
Portugal bleef volgens de verklaring in 2026 door toeval buiten een vergelijkbare vuurzee. Spanje, Frankrijk, Tunesië en Algerije werden wel getroffen door natuurbranden. Droge zomers zijn een regionaal probleem, maar de begroeiing verschilt van plek tot plek flink.
Ook illegale aanplant staat op de kaart
Forest of the Future Response Network stelt dat er door heel Portugal illegale eucalyptusplantages staan. Die zouden op plekken groeien waar de wettelijk verplichte afstand tot woningen en wegen niet wordt gehaald.
De beweging noemt ook schade aan waterlopen. Illegale plantages zijn volgens de organisatie geen randprobleem naast het officiële subsidiebeleid.
- Eucalyptusplantages krijgen steun via Floresta Ativa.
- De beweging zegt dat sommige plantages te dicht bij huizen en wegen staan.
- Ook waterlopen zouden door illegale aanplant schade oplopen.
Frankrijk is geen meetlat voor één simpele oorzaak
Frankrijk maakte in 2026 deel uit van de landen rond de Middellandse Zee die met natuurbranden te maken kregen. Er zijn geen cijfers die de verbrande oppervlakte of de hevigheid van de branden in Frankrijk rechtstreeks naast die in Portugal zetten.
Er is ook geen onderzoek beschikbaar dat eucalyptus aanwijst als de zelfstandige verklaring voor een verschil tussen beide landen. De uitspraak van de Portugese milieubeweging gaat over de risico’s van het eigen bosbouwbeleid, niet over een vastgestelde ranglijst waarin Portugal zwaarder brandde dan Frankrijk.
De eucalyptusclaim is een politieke en ecologische kritiek van Forest of the Future Response Network, geen vastgestelde Europese vergelijking tussen twee brandseizoenen.
De hittecrisis zit ook in het subsidiebeleid
De beweging koppelt de eucalyptussteun aan een bredere aanklacht tegen de Portugese overheid. Die subsidieert volgens haar ook fossiele-brandstofindustrieën en andere uitstoters die de hitte versterken.
Geld voor natuur, energie en klimaatbeleid kan elkaar helpen, maar kan ook botsen wanneer maatregelen verschillende kanten op werken. Bij bosbeheer gaat het om hoeveel bomen er staan, en om waar overheidsgeld de groei stimuleert.
Goed om te weten
De verklaring noemt geen percentage eucalyptusbos, aantal hectares of vergelijking van verbrande oppervlakte tussen Portugal en Frankrijk.
De komende discussie zal vooral gaan over de voorwaarden van Floresta Ativa: welke plantages komen in aanmerking, hoe worden afstandsregels gecontroleerd en wat gebeurt er met aanplant die waterlopen beschadigt.
Over het onderzoek
Dit verhaal is gebaseerd op een verklaring van Forest of the Future Response Network, een milieubeweging die het Portugese bos- en klimaatbeleid bekritiseert. De organisatie legt een direct verband tussen de subsidievoorwaarden van Floresta Ativa, eucalyptusplantages en het risico op natuurbranden.
João Camargo van de beweging noemde Portugal eerder het Europese land met de meeste natuurbranden. De verklaring bevat geen onafhankelijke metingen die het effect van eucalyptusplantages afzonderlijk kwantificeren.
