Over de hele wereld hebben financiële instellingen de banden verbroken met Rusland en het land economisch geïsoleerd vanwege de invasie in Oekraïne. Het Witte Huis kondigde vorige week aan dat de Verenigde Staten en bondgenoten verschillende Russische banken zullen uitsluiten van het internationale betalingsverkeer, een belangrijke stap in een poging om de Russische economie te verlammen.
VN-secretaris-generaal Antonio Guterres hekelde de Russen en noemde de militaire invasie “een schending van de territoriale integriteit en soevereiniteit van Oekraïne – en in strijd met de principes van het Handvest van de Verenigde Naties.”
Ondertussen heeft het Internationaal Strafhof in Den Haag plannen aangekondigd om een onderzoek te starten naar oorlogsmisdaden in de Russische invasie van Oekraïne.
Maar te midden van al deze pogingen om Rusland politiek en economisch te isoleren, zet het secretariaat van de VN zijn relatie met het Russische bedrijfsleven voort. Het gaat onverminderd door met de inkoop van goederen en diensten, vooral op vlak van luchtvervoer, ICT-toepassingen en voedselcatering, grotendeels bedoeld voor de twaalf vredesmissies van de VN.
Helikopters uit Rusland
Het goedgekeurde budget voor VN-vredesoperaties voor dit jaar (dat loopt tot 30 juni 2022) bedraagt maar liefst 6,38 miljard dollar en betalingen aan Russische bedrijven zullen grotendeels uit dit budget komen.
Vorige week hebben de VS, Canada en Europa de financiële beperkingen voor Rusland aangescherpt met een nieuw verbod dat zeven Russische banken uitsluit van het gebruik van Swift, het wereldwijde systeem dat banktransacties mogelijk maakt. De maatregel was bedoeld om het Rusland moeilijker te maken internationaal zaken te doen.
Een logische vraag is nu: hoe zullen de VN deze aan- en inkopen betalen als de Russen grotendeels zijn uitgesloten van het internationale banksysteem?
Volgens de laatste beschikbare cijfers bedroegen de aankopen van de VN uit Rusland in 2020 ongeveer 132 miljoen dollar. Dat maakt van Rusland de vijfde grootste VN-leverancier, na de Verenigde Arabische Emiraten (460 miljoen dollar), de VS (404 miljoen), Kenia (227 miljoen) en Zwitserland (152 miljoen).
De VN hebben onder meer handelsrelaties met de grootste helikopteroperator van Rusland, UTair – Helicopter Services. Die wordt gezien als een toonaangevende leverancier van luchtvaartdiensten aan bedrijven in de brandstof- en energie-industrie, plus de Verenigde Naties.
Politieke hypocrisie
Er gaan geruchten dat sommige van de bedrijven waar de VN banden mee hebben, gelieerd zijn aan Russische oligarchen en hoge politieke functionarissen die geraakt zijn door de sancties van de VS en West-Europa.
Maar het lijkt erop dat die geruchten de Verenigde Naties niet hebben bereikt. Een Aziatische diplomaat omschrijft het als “pure politieke hypocrisie” van de VN.
Op 25 februari verklaarde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken dat de VS ongekende sancties opleggen aan Poetin en de mannen om hem heen voor hun brute aanval op de Oekraïense bevolking. “We zijn met onze bondgenoten verenigd in onze toewijding om te zorgen dat de Russische regering een zware economische en diplomatieke prijs betaalt voor haar invasie van Oekraïne, een soevereine en democratische staat.”
Ondanks meerdere pogingen om een reactie te krijgen over de aanhoudende handels- en economische betrekkingen van de VN met Rusland, wilde het hoofd van de afdeling Operationele Ondersteuning van de VN hier niet op reageren.
Gedragscode
Wat de VN wel heeft zijn strikte regels en richtlijnen voor ethisch gedrag die leveranciers en aannemers moeten volgen. Maar de schending van de soevereiniteit van een land en de invasie van een lidstaat vallen niet onder die regels.
En flagrante schending van datzelfde handvest is blijkbaar geen reden voor uitsluiting.
Klimaatcrisis verdoezelen
De fossiele-brandstofindustrie maakt al sinds de oprichting van het IPCC deel uit van het Intergouvernementeel Panel voor klimaatverandering (IPCC). En het is niet alleen het IPCC. Oliemaatschappijen zijn sinds het begin in de late jaren tachtig betrokken geweest bij de hele internationale inspanning op het gebied van klimaatverandering.
In 1988 waren een handvol oliemaatschappijen en handelsgroepen bij het IPCC-proces betrokken, schrijft Amy Westervelt in The Guardian. Hun aantal groeide elk jaar, en ze veranderden van waarnemers en recensenten naar auteurs. In 1998 was Brian Flannery, een voormalig klimaatmodelleur en vervolgens manager bij ExxonMobil en een belangrijk onderdeel van de verschuiving van het bedrijf van onderzoek naar klimaatverandering naar het in twijfel trekken van klimaatwetenschap, hoofdauteur van de beoordeling “Working Group III” in het derde rapport van het IPCC. De groep werkt aan mitigatie – eigenlijk het verminderen van de CO2-uitstoot. Ook voor het vierde rapport, dat in 2007 verscheen, nam Flannery het voortouw in Werkgroep III.
Bedrijfsleven geïnfiltreerd in IPCC
In de 20 jaar tussen de UNCHE en de Rio Earth-top van 1992, die de voorloper was van wat we nu de Conference of Parties of COP-evenementen noemen, is het bedrijfsleven volledig geïnfiltreerd in internationale discussies over milieukwesties en heeft het met succes de doelpalen verplaatst. Voorbij was de nadruk op overheidsregulering, die werd vervangen door een soort van overall benadering die zakelijke belangen omvatte en prioriteit gaf aan compromissen. “Sommige verlichte leiders van ondernemingen voeren al beleid en programma’s voor ‘verantwoordelijke zorg’ en productbeheer uit’, merkte Agenda 21, een van de bepalende documenten die uit de Rio-top van 1992 kwamen, goedkeurend op. “Een positieve bijdrage van het bedrijfsleven en de industrie, inclusief transnationale ondernemingen, aan duurzame ontwikkeling kan in toenemende mate worden bereikt door gebruik te maken van economische instrumenten zoals vrijemarktmechanismen.”
Velen kijken nu reikhalzend uit naar het volgende rapport van Werkgroep III, dat in april uitkomt en de meeste input bevat van auteurs van sociale wetenschappen … maar natuurlijk werd het beoordeeld door een staflid van Chevron.
Blijf op de hoogte met de nieuwsbrief. Meld je hier aan.
( Je kunt ons ook steunen door lid te worden of te doneren )
