Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
De vierde regionale hittegolf eindigde op 7 augustus, maar een vijfde dient zich alweer aan. Lokaal kan het in het zuiden 35 graden worden, terwijl een door het KNMI bevestigde einddatum nog ontbreekt.
Er zijn koelere dagern in het vooruitzicht. Foto: iStock – mheim3011
Wie de ventilator na een paar koelere dagen al wilde opbergen, moet nog even wachten: de blik gaat nu naar de tweede helft van augustus. De weermodellen lieten rond begin augustus vooral een brede hittegolf boven Duitsland en Polen zien, met Nederland aan de rand van de heetste lucht; een precieze omslagdatum, zoals 17 augustus, is nog niet door het KNMI bevestigd. Eind juli bedroeg het neerslagtekort in Nederland circa 236 millimeter. Na de landelijke hittegolf in De Bilt, die van 18 tot en met 29 juni duurde, is het de vraag hoe lang deze reeks warme periodes nog aanhoudt.
In het zuidoosten stapelen de warme periodes zich op
In Ell-Haler eindigde de derde regionale hittegolf op 18 juli. Die warme reeks hield in het zuidoosten negen dagen stand, terwijl West-Brabant en Zeeuws-Vlaanderen zelfs elf dagen aaneengesloten hitte hadden. De verschillen laten goed zien hoe lokaal zo’n hittegolf kan uitpakken.
Meetstations in Limburg, Noord-Brabant en Gelderland registreren vaker langdurige warmte dan plekken dichter bij de kust. De zee werkt daar meestal als een soort natuurlijke airco, al merk je daar weinig van wanneer de hete lucht lang genoeg blijft hangen. De derde regionale hittegolf was daardoor in delen van het zuiden flink langer dan elders.
Een hittegolf is meer dan een paar bloedhete middagen
Een weerstation met radarkoepel op het dak van een gebouw in Nederland, gebruikt voor weersmetingen. Beeld: Wikipedia.
Het KNMI hanteert een vaste meetlat. Voor een landelijke hittegolf moeten in De Bilt minstens vijf zomerse dagen op rij voorkomen, met maxima van 25,0 graden of hoger. Daarvan moeten er minstens drie tropisch zijn: 30,0 graden of warmer.
De landelijke hittegolf van juni voldeed ruim aan die voorwaarden. De reeks telde twaalf dagen, waarvan vijf tropische dagen. Dat de temperatuur in jouw woonplaats een paar dagen boven 30 graden komt, betekent nog niet automatisch dat heel Nederland officieel een hittegolf heeft.
Goed om te weten
Een regionale hittegolf wordt gemeten bij een afzonderlijk weerstation. Daardoor kan Limburg al met hittegolfdagen te maken hebben terwijl De Bilt nog niet aan de landelijke KNMI-definitie voldoet.
De officiële teller loopt in De Bilt
De Bilt is voor de landelijke hittegolfstatistiek het vaste ijkpunt. Dat maakt vergelijken met eerdere zomers mogelijk, ook als de warmte nu vooral in het zuiden of oosten blijft hangen. De KNMI-definitie van een hittegolf is dan ook bewust gekoppeld aan die ene meetplek.
De langste landelijke hittegolf tot nu toe duurde 18 dagen. Die liep van 29 juli tot en met 15 augustus 1975. De huidige zomer kent veel regionale reeksen, maar zit met die landelijke maat nog niet in de buurt van dat oude record.
Hitte raakt ook de droogtekaart
Het neerslagtekort wordt sinds januari 2026 het hele jaar bijgehouden door het KNMI. Eerder liep die landelijke berekening alleen van 1 april tot en met 30 september. Zo blijft ook buiten het traditionele groeiseizoen zichtbaar hoe snel een droog voorjaar of warme winter kan doorwerken.
Bij aanhoudende hitte kan het RIVM na overleg met het KNMI het Nationaal Hitteplan activeren. Dat plan richt zich vooral op mensen die extra kwetsbaar zijn, zoals ouderen en jonge kinderen. Zorgorganisaties, gemeenten en mantelzorgers krijgen dan het signaal om beter op drinken, verkoeling en lichamelijke klachten te letten.
Records zijn nog een heel andere categorie
Een warme periode met regionale hittegolven zegt nog weinig over een nieuw Nederlands temperatuurrecord. Dat record staat op 40,7 graden, gemeten in Gilze-Rijen op 25 juli 2019. Voor zo’n uitschieter moet hete lucht precies op de juiste plek samenkomen met volop zon en weinig verkoeling.
Voor de dagen die nu volgen is het vooral zaak om naar de actuele KNMI-verwachtingen te kijken. Het RIVM en KNMI kunnen bij verdere hitte opschalen via het Nationaal Hitteplan.
