De komst en het snelle vertrek van Donald Pols bij Tata Steel waren groot nieuws. Maar er was minder aandacht voor de inhoudelijke kant van de zaak.

In mijn vorige stukjes probeerde ik vooruit te kijken, naar wat we van duurzaamheid kunnen verwachten de komende tijd. Onder die zoektocht ligt eigenlijk een andere vraag: “Wat is een waardige toekomst?” Duurzaamheid gaat in de kern over behoud van waarde. Behoud van kwaliteit van leven in elke vorm. De vraag die we ons daar zelden bij stellen is: “Wat betekent dat eigenlijk, en voor wie?”

Het boek met de titel "What has gone wrong with Mitigation?" is een bundel van 24 analyses die ik sinds 2018 schreef over de internationale besluitvorming en bekvechterij rond klimaatverandering.

Nederlandse bedrijven willen verduurzamen en overstappen op elektriciteit, maar stuiten op een barrière: netcongestie. De gevolgen van het overvolle stroomnetwerk op piekmomenten worden steeds schrijnender. Inmiddels belemmert netcongestie niet alleen de verduurzaming van bedrijven, maar jaagt het ook ondernemingen het land uit, een dubbele verliespost.

Ook Tata Steel Nederland worstelt met de staalmarkt en het klimaatprobleem, en daarnaast ook nog met de gezondheid van haar buren. Er wordt onvoldoende geld verdiend om te kunnen investeren.

Nog niet zolang geleden spraken we over opwarming van het klimaat. Nu praten media en politici liever over klimaatverandering. Dat klinkt namelijk een stuk minder alarmerend. Klimaatverhitting is een stuk duidelijker.

Er is al veel gezegd en geschreven over Greta Thunberg die klimaatactivisme tijdens de demonstratie van 12 november in Amsterdam verbond met de Palestijnse zaak. Alleen al door de discussie daaromheen die ze veroorzaakt haalt ze de klimaatbeweging onderuit.

Ons omvangrijke leger van politieke duiders voorspelt een sprankelende verkiezingsstrijd. Het gaat om het veroveren van zetels en er gloort een heuse folkloristische stoelendans rond bestaanszekerheid.

De schijt heeft de Haagse ventilatoren vol geraakt deze dagen, en de campagnes zijn nog niet eens begonnen. Wat moeten we met al die partijen die de poepgeur niet binnenskamers weten te houden?

In plaats van een groei van de wereldbevolking met 0,3 % per jaar zal er een verschijnsel optreden van sterke krimp met misschien wel 1,5 % per jaar, zodat de wereldbevolking omstreeks 2070 is gehalveerd.

Mijn stemming omtrent het klimaat slingert onregelmatig tussen hoop en wanhoop. Ik denk vaak “De wal zal het schip wel keren”. Maar nu niet meer.

Het zesde hoofdrapport van het IPCC is verschenen. VN voorzitter Antonio Guterres vat het als volgt samen:  “We bevinden ons op de snelweg naar de hel, met de voet op het gaspedaal”. Menigeen, die niet door de waan van de dag verblind is, zal zich afvragen of er nog wel enige hoop is op een toekomst. 

Of het nu over plastic verpakking gaat of over zwerfvuil, over het veroorzaken van fileleed of over het stikstofprobleem, we kunnen er zogenaamd nooit iets aan doen. Naarmate het probleem verder van huis is, lijkt de rol van een enkeling inderdaad kleiner. Dus hoor je deze opmerking het vaakst als het om klimaat gaat.

We hebben een radicaal nieuwe duurzaamheid nodig omdat de oude aanpak heeft gefaald. Die was te vrijblijvend en dat kunnen we ons niet langer permitteren. We moeten naar een prestatiecontract met zorgplicht voor de hele samenleving.

Na WOII hebben we een samenleving gebouwd op grote idealen: nooit meer oorlog, democratische besluitvorming en welvaart voor iedereen. Het was een tijdperk van menselijkheid. Maar in 2022 zette de ontmenselijking onontkoombaar in.