Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Na een korte La Niña schoot de Niño3.4-index tussen april en augustus omhoog tot +2,7°C. Klimaatmodellen rekenen inmiddels op een El Niño die later dit jaar uitzonderlijk sterk kan worden.
Stille Oceaan warmt snel op tot recordhoge temperaturen. Foto: iStock – Credit:Crispy photo
In mei stond de Niño3.4-index nog op +1°C, een maand later al op +1,6°C. Onder het oppervlak van de tropische Stille Oceaan gaf een westelijke windvlaag daarbij een Kelvin-golf een zet, een brede massa warm water die naar het oosten trok. Die omslag in het ENSO-systeem komt in een jaar waarvan de eerste zes maanden wereldwijd al de op twee na warmste ooit gemeten waren, zo’n 1,4°C boven het pre-industriële niveau. Wat zich ver van Nederland afspeelt, kan zwaar meewegen in hoe warm 2026 uiteindelijk wordt.
De oceaan sloeg een tussenfase over
De korte La Niña van de winter 2025-2026 viel aan het eind van die winter weg. In de lente volgde nog een neutrale fase, maar in april passeerde de Niño3.4-index al de El Niño-drempel van +0,5°C.
In de eerste weken van juli kwam de index boven +2°C uit, een van de snelste starts van een El Niño die ooit is gemeten. Het International Research Institute for Climate and Society, onderdeel van Columbia University, berekende voor mei tot en met juli een seizoensgemiddelde van +1,51°C; alleen juli kwam al uit op +2,03°C.
De warme duw onder het zeeoppervlak
Een westelijke windvlaag zette een Kelvin-golf in beweging: een brede laag warm water die van het westen naar het oosten van de tropische Stille Oceaan trok en daar warmer water naar de oppervlakte hielp.
“De huidige Kelvin-golf is indrukwekkend en evenaart, afgemeten aan sommige maten die we gebruiken, die van 1997.”
Michelle L’Heureux, natuurkundig onderzoeker bij NOAA’s Climate Prediction Center
1997 geldt als een van de krachtigste El Niño-jaren uit de meetreeksen. NASA-zeespiegelonderzoeker Josh Willis van het Jet Propulsion Laboratory ziet nog een verschil met de grote gebeurtenissen van 1997 en 2015: deze episode begon later, maar is bezig die achterstand in te lopen.
De modellen mikken op onbekend terrein
In augustus voorzagen vijftien klimaatmodellen dat de afwijking later dit jaar op of boven +3,0°C zou uitkomen. Daarmee zou de Niño3.4-regio boven de hoogste intensiteitscategorie belanden die het IRI zelf hanteert.
Het NOAA Climate Prediction Center schatte op 8 september de kans op een zeer sterke El Niño in de herfst en winter van 2026-2027 op meer dan 90 procent. De WMO rekent op bijna 100 procent kans dat de gebeurtenis doorloopt tot de periode december 2026 tot februari 2027.
Dit gaat ook over de mondiale thermometer
Voor Nederland is dit geen winterverwachting, maar de ontwikkeling telt wel mee voor de wereldtemperatuur. Mei en juni 2026 waren allebei de op een na warmste maand ooit gemeten, en de kans dat 2026 het warmterecord van 2024 breekt steeg van 19 procent in april naar 35 procent medio juli.
El Niño is een natuurlijk terugkerend patroon in het ENSO-systeem, de schommeling tussen oceaan en atmosfeer boven de tropische Stille Oceaan. De warmte bouwde zich dit keer snel op, terwijl de aarde toch al flink opgewarmd was.
Over de studie
De cijfers komen uit metingen en seizoensverwachtingen van onder meer het IRI, NOAA en de WMO. Voor de bredere modelanalyse zijn 667 modelruns van dertien tot veertien modelleringsgroepen naast historische El Niño-jaren gelegd; 91 procent daarvan voorziet later in 2026 een piek boven het eerdere record.
Lees meer over El Niño:
Godzilla El Niño: hij explodeert terwijl je er naar kijkt
Energieprijzen deze winter: wat doen gas en stroom door El Niño en klimaatverandering
