Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Op zachte najaarsdagen verzamelen zich vooral Aziatische lieveheersbeestjes in grote groepen bij huizen. Dat zijn geen gewone bezoekers: deze invasieve soort eet ook larven van inheemse lieveheersbeestjes.
Een lieveheersbeestje in het groen. Foto: iStock – liujunrong
Op de witte muur naast je raam zitten ineens tientallen kevers; een paar verdwijnen al in de kieren. De warmte kan ze opnieuw in beweging brengen, zelfs als ze zich eerder al voor de winter hadden teruggetrokken. Het gaat vaak om het Aziatisch lieveheersbeestje, dat rond 1996 in Nederland werd ingezet tegen bladluizen. Juist deze soort zoekt nadrukkelijk gevels op, terwijl veel andere lieveheersbeestjes afzonderlijk overwinteren.
De zon maakt je gevel een aantrekkelijke plek
De plek waar de kevers neerstrijken, is zelden toevallig. Een lichte muur of een gevel in de zon trekt ze aan, net als de buitenkant van een hoog gebouw. Vanaf daar zoeken ze beschutting in hoeken en gaten. Zo kan een zonnige buitenmuur ongemerkt de toegang worden tot een plek waar ze de winter doorbrengen.
Ook een boom kan vol kevers zitten. Vooral op berken komen ze af. De dieren verzamelen zich dus ook buiten huizen. De overeenkomst is de beschutte plek die de dieren er kunnen vinden.
Andere soorten kiezen liever een plek voor zichzelf
Aziatische lieveheersbeestjes verzamelen zich massaal in een houten kier. Beeld: extension.entm.purdue.edu.
Dat groepsgedrag maakt het Aziatisch lieveheersbeestje zo zichtbaar. De meeste andere lieveheersbeestjes brengen de winter afzonderlijk door, bijvoorbeeld onder boomschors of tussen afgevallen bladeren. Je kunt er dus allerlei soorten in de buurt hebben zonder ze tegelijk met tientallen op een muur te zien.
Wil je weten welke soort je voor je hebt, kijk dan ook naar de kever zelf. Het Aziatisch lieveheersbeestje is groter dan de Europese soorten. Op het schild over zijn achterlijf zit bovendien een klein deukje dat je met het blote oog kunt zien. Dat is handiger om op te letten dan alleen de plek waar hij zit.
Goed om te weten Kevers kunnen al vanaf september in hoekjes en spleten zitten. Na een warme periode zijn ze soms weer in vensterbanken en kamers te zien.
Een bladluisbestrijder verspreidde zich door Europa
Het verhaal van deze soort begon als een poging om minder bladluizen op planten te hebben. Begin jaren 90 werd het Aziatisch lieveheersbeestje in Europa ingevoerd als biologische bestrijder. Ook in Nederland werd het daarvoor gebruikt, onder meer in kassen en bij laanbomen. Inmiddels komt het dier in grote delen van Europa voor, waaronder Nederland en België.
Die verspreiding heeft gevolgen buiten de plekken waar bladluizen bestreden moesten worden. De kever concurreert met andere lieveheersbeestjes om voedsel. Zo raakt hij ook de soorten die hier al voorkwamen.
Zo’n volle muur is ook voor de kevers niet ideaal
Dicht op elkaar zitten helpt de dieren aan een gezamenlijke overwinteringsplek, maar het heeft een keerzijde. Volgens insectendeskundige Aglaia Bouma kunnen ziektes zich in zulke groepen gemakkelijk verspreiden. Ze noemt daarbij een schimmel die onder lieveheersbeestjes rondgaat. Een gevel vol kevers is dus niet per se een veilige plek voor elk dier in de groep.
Voor bewoners zit de hinder vooral in de plek die de dieren kiezen. Op een buitenmuur blijven ze misschien uit de weg, maar via openingen kunnen ze ook binnenshuis terechtkomen. Kijk dus naar hoeken en spleten als je wilt begrijpen waar die kevers in de vensterbank vandaan komen.
Over de studie
Onderzoek naar het overwinteren beschrijft hoe deze soort in groepen samenkomt op zonbeschenen gebouwen, terwijl veel andere lieveheersbeestjes een afzonderlijke schuilplek kiezen. Wageningen University & Research onderzocht ook wat de komst van het Aziatisch lieveheersbeestje betekende voor Nederland, waar de soort rond 1996 tegen bladluizen werd ingezet. De nadelen van zijn inzet tegen bladluizen wogen uiteindelijk zwaarder dan het voordeel.
