Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
In augustus 2021 spoelde bij de Mar Menor in Murcia in nog geen tien dagen meer dan vijf ton dode vissen en andere waterdieren aan. Ook in 2019 was er massale vissterfte. Nitraten uit de landbouw en overstromingen spelen een rol bij de crises in de lagune.
De groene soep van de Mar Menor is hier goed te zien. Foto: iStock – amoklv
In 2016 leek het water van de Mar Menor op groene soep. Een explosie van algen verstikte het grootste deel van de onderwaterplanten: een zichtbaar teken dat het leven in de lagune onder druk stond. Vanuit het omliggende landbouwgebied Campo de Cartagena komen grote hoeveelheden nitraten in het water terecht. Die voeden de algengroei, waarna zuurstofgebrek vissen en andere waterdieren kan treffen.
Een stortbui kan de lagune doen kantelen
De crisis van 2019 verliep anders dan je misschien zou verwachten. Na hevige regen en overstromingen stroomde ongeveer 60 miljoen kubieke meter zoetwater met sediment de Mar Menor in. Dat water sloot de onderste lagen van de lagune af van zuurstof. Het getroffen gebied besloeg zo’n 210 hectare.
Op de oevers lag uiteindelijk 3.000 kilo dode waterdieren. Het regenwater had ook nitraten uit de omgeving meegenomen. Zo kreeg de lagune in korte tijd een flinke klap bovenop de vervuiling die er al was.
Onder de akkers bleek meer aan de hand
De Mar Menor ligt naast Campo de Cartagena, een gebied met intensieve landbouw. Daar kwam bij een onderzoek naar illegale watervoorziening meer aan het licht. Het Spaanse Openbaar Ministerie en de milieupolitie ontdekten meer dan 70 illegale waterputten. Daarmee werden honderden hectares landbouwgrond bevloeid.
37 boeren worden in verband met die putten strafrechtelijk vervolgd. Ze riskeren een gevangenisstraf van 6 maanden tot 5 jaar. De putten laten zien hoe intensief het land rond de lagune wordt gebruikt; voor de waterkwaliteit telt vooral hoeveel voedingsstoffen vanuit dat gebied in de Mar Menor belanden.
Een smalle zandbank beschermt het water niet
De Mar Menor is de grootste zoutwaterlagune van het Iberisch schiereiland. Een 22 kilometer lange zandbank, La Manga, scheidt haar van de Middellandse Zee.
Goed om te weten De naam Mar Menor betekent ‘kleinere zee’. De lagune ligt bij Cartagena, in de regio Murcia.
Voor waterdieren is vooral de toestand onder het oppervlak beslissend. Bij de overstromingen van 2019 trof het zuurstofgebrek juist de diepere waterlagen. Dode dieren op het strand waren dus het zichtbare gevolg van wat zich eerder onder water had afgespeeld.
Waterfilters pakken vervuiling aan vóór die de lagune bereikt
Een deel van de aanpak richt zich op de route van land naar water. In Los Alcázares en El Albujón kregen twee nieuwe waterfilters goedkeuring. Ze moeten de hoeveelheid nitraat uit de landbouw beperken voordat die de lagune bereikt. Die maatregel pakt de toevoer aan, in plaats van alleen de gevolgen in het water.
Die gevolgen opruimen is een enorme klus. In april na de crisis van 2021 haalde de regionale regering in één maand 2.400 ton algen uit de Mar Menor.
De lagune kreeg ook een bijzondere juridische positie. De Spaanse Wet 19/2022, gedateerd 30 september 2022, gaf de Mar Menor als eerste ecosysteem in Europa juridische persoonlijkheid. Daarmee kreeg ze onder meer het recht om als ecosysteem te bestaan en zich natuurlijk te ontwikkelen. Het Spaanse parlement stemde op 20 oktober 2022 over die erkenning.
Over het onderzoek
Onderzoeken van het Spaanse Ministerie van Water en de Polytechnische Universiteit van Cartagena bevestigden de verslechterende waterkwaliteit van de Mar Menor. Ze wezen ook op hoge temperaturen en weinig wind als omstandigheden die de problemen kunnen versterken.
