Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
De oostelijke hoornaar is opgedoken in de groene ruimtes van Sevilla. Een ontmoeting vraagt om rust, zeker voor mensen met een insectengifallergie: Daniel Gómez adviseert de hoornaar zelf te laten wegvliegen en nesten bij de gemeente te melden.
Een orientaalse hoornaar met aanvalsplannen. Foto: iStock – dennisvdw
In september 2026 dook de orientaalse hoornaar, Vespa orientalis, op in stedelijk groen in Zuid-Europa. Zijn steek is fors pijnlijker dan die van een gewone wesp, en een allergische reactie kan al bij een eerste steek ernstig uitpakken. Zelfgemaakte zoetwatervallen treffen vaak juist bijen, vlinders en andere bestuivers, terwijl de nesten van deze soort meestal goed verborgen zitten. Een studie onder leiding van Jairo Robla van de Estación Biológica de Doñana (EBD-CSIC) in Sevilla wierp hier al eerder licht op.
De meeste steken gebeuren vlak bij een nest
Een losse oostelijke hoornaar is doorgaans niet agressiever dan een gewone wesp. Het risico loopt vooral op als je vlak bij een kolonie komt. Voelt een hoornaar zich daar bedreigd, dan kan hij een gezamenlijke verdedigingsreactie van de kolonie op gang brengen.
De nesten van Vespa orientalis zitten vaak goed verstopt. Daardoor zijn ze lastiger te vinden dan nesten van de Aziatische hoornaar, die vaker zichtbaar opduiken in struiken, bomen of gebouwen. Wie er wel dichtbij komt, kan flink in de problemen raken.
Een steek kan uren blijven opspelen
Een oosterse hoornaar (Vespa orientalis), gefotografeerd in Kalopanayiotis, Cyprus. Beeld: Charles J. Sharp, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
De oostelijke hoornaar is groter dan een gewone wesp en kan per steek meer gif inspuiten. De pijn is daardoor meestal heviger dan bij een steek van een wesp of bij. Rond de prikplek ontstaat vaak ook een duidelijk zichtbare zwelling.
Bij mensen zonder bekende allergie is één steek normaal gesproken niet levensbedreigend, hoe naar die ook voelt. De pijn en ontsteking kunnen wel meerdere uren aanhouden. Meerdere steken zijn ook zonder allergie reden om meteen medische hulp te zoeken.
Voor mensen met een vastgestelde allergie voor gif van vliesvleugeligen ligt dat anders. Bij hen kan al de eerste steek een ernstige anafylactische reactie veroorzaken, waarbij onder meer ademhaling en bloeddruk in gevaar kunnen komen. Ook dan geldt dat je direct contact moet opnemen met een arts of spoedzorg.
Rustig blijven werkt het best
Landt er een hoornaar op je arm, jas of tas, blijf dan zo stil mogelijk staan. Sla niet om je heen en probeer het dier ook niet weg te tikken. De hoornaar vliegt meestal vanzelf weer verder zodra hij geen bedreiging meer ziet.
- Blaas niet naar de hoornaar: koolstofdioxide uit je adem kan voor het insect als alarmsignaal werken.
- Laat eten en zoete drank niet open staan op plekken waar hoornaars rondvliegen.
- Ga niet picknicken of drinken vlak naast een dier dat zichtbaar heen en weer vliegt.
Zelfgemaakte afweermiddelen hebben geen aantoonbaar effect tegen deze soort. Rustig afstand nemen werkt beter dan sprays, geuren of wilde armbewegingen.
Zoete vallen kosten vooral bestuivers het leven
Plastic flessen met bier, frisdrank of ander zoet aas lijken een snelle oplossing. Er vliegen ook veel bijen, vlinders en andere nuttige insecten in. Die dieren verdrinken vervolgens in de val, terwijl ze juist belangrijk zijn voor bestuiving en het ecosysteem.
Vallen hebben alleen in het voorjaar echt zin, want dan kun je koninginnen vangen voordat zij nieuwe kolonies stichten. Buiten die periode maakt het doden van een enkele werkster nauwelijks verschil voor het bestaande nest. Een gevonden nest is daarom veel belangrijker dan losse insecten vangen.
Een nest melden, ook vanuit Nederland bekeken
Wie een vermoedelijk nest ziet, doet er goed aan de precieze plek te onthouden en die meteen te melden bij de gemeente of een professionele bestrijder. Zelf verwijderen is gevaarlijk, want juist bij een nest reageren hoornaars het felst, en je loopt kans op meerdere steken tegelijk.
Voor Nederland is die meldroute ook de praktische les. Als een onbekende hoornaar zich hier ooit vestigt, helpt een duidelijke melding met locatie en eventueel een foto professionals om soort en nestplek te controleren. Het voorjaar blijft daarbij het belangrijkste moment om koninginnen te onderscheppen voordat nieuwe kolonies ontstaan.
