Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
In 1998 bereikte deze rivier voor het laatst op natuurlijke wijze de Golf van Californië. In de Mexicaanse delta zijn bossen en moerassen grotendeels verdwenen, terwijl het water stroomopwaarts wordt gebruikt voor drinkwater en landbouw.
De Colorado rivier, hier in Utah, heeft steeds minder water. Foto: iStock – Francisco Blanco
Op de kaart kun je een rivier met je vinger tot aan zee volgen, ook als het water daar niet meer komt. In 2014 stroomde eenmalig 130 miljoen kubieke meter water door de bedding van de Colorado River, bedoeld om de delta te herstellen. Die ingreep laat zien wat er op het spel staat: hoeveel water blijft er voor de monding over als dammen en kanalen het onderweg opvangen?
Van de bergen tot de laatste druppel
De Colorado River begint in de Rocky Mountains en legt een lange weg af voordat hij de Mexicaanse grens passeert. Onderweg voorziet het rivierwater zo’n 40 miljoen mensen van leidingwater. Je kunt op een kaart een doorlopende blauwe lijn zien, maar voor al die gebruikers is de rivier ook een bron waaruit ze water halen.
De landbouw gebruikt het water voor irrigatie en ook de industrie tapt ervan af. Dat gebeurt op verschillende plekken langs de route, waardoor benedenstrooms minder overblijft. Het einde van de rivier hangt dus af van besluiten die veel verder stroomopwaarts worden genomen.
Al bij de dam begint het water te verdwijnen
Satellietfoto van de Colorado River Delta bij de Golf van Californië, met zichtbare zoutvlaktes en het Isla Montague. Beeld: Earth Observations Laboratory, Johnson Space Center., Public domain, via Wikimedia Commons.
De Glen Canyon Dam werd in 1963 voltooid. Sindsdien bereikt water uit de Colorado de Golf van Californië nog maar zelden: dammen houden het op en kanalen leiden het verderop weg. De rivier verliest al ruim voor de monding water.
Ongeveer 97 procent van het stroomgebied ligt in de Verenigde Staten. Daar stroomt de Colorado door zeven staten die allemaal water aan de rivier onttrekken. Mexico ligt aan het einde van die route en krijgt water op basis van afspraken met zijn bovenstroomse buur.
Goed om te weten Het waterverdrag uit 1944 verplicht de Verenigde Staten om Mexico jaarlijks ongeveer 1,85 miljard kubieke meter Colorado-water te leveren. Die hoeveelheid wordt ook uitgedrukt als 1,5 miljoen acre-feet.
De levering aan Mexico vindt plaats bij de Morelos Dam, ongeveer 1,8 kilometer voorbij de grens bij Los Algodones en Yuma County in Arizona. Daar is het water nog altijd niet bij de monding. De afgesproken hoeveelheid voor Mexico garandeert geen water voor de delta.
De delta raakte bijna al haar bossen en moerassen kwijt
Tegen het begin van de jaren 2000 had de Colorado-delta naar schatting 90 procent van haar oorspronkelijke bossen en moerassen verloren. Onderzoekers koppelen dat verlies aan dammen en wateronttrekking stroomopwaarts. Het gaat om plekken waar ooit veel verschillende planten en dieren leefden.
De tijdelijke watertoevoer waarover de Verenigde Staten en Mexico afspraken maakten, viel onder overeenkomst Minute 319. Op sommige plekken nam de begroeiing daarna toe. Na het stoppen van de extra toevoer nam de begroeiing weer af.
Lang bleef het effect niet overal overeind. Twee jaar na de waterlozing was de vegetatie-index langs de rivierloop 22 procent gedaald. Zo’n index laat zien hoe de begroeiing zich ontwikkelt.
Ook aan de monding van de Rijn telt wat bovenstrooms gebeurt
Voor Nederland is de positie van Mexico herkenbaar: ook de Rijn en de Maas komen uit andere landen voordat ze hier hun monding bereiken. Wat bovenstrooms met rivierwater gebeurt, werkt benedenstrooms door. Zeven Amerikaanse staten gebruiken water voordat de rivier Mexico bereikt.
De proef in de delta liet zien dat begroeiing op extra water kan reageren, en de begroeiing nam later weer af. Voor het vervolg telt vooral of er vaker water tot in de delta kan komen. Daarvoor zijn opnieuw afspraken nodig tussen de landen die het rivierwater verdelen.
Over de studie
De schatting van het verlies aan bossen en moerassen en de meting van de begroeiing komen uit verschillend onderzoek naar de Colorado-delta. Na de waterlozing onder Minute 319 volgden onderzoekers de begroeiing langs de rivierloop; na twee jaar was de index 22 procent gedaald. Die maat beschrijft de begroeiing op het onderzochte traject, niet het aantal afzonderlijke bomen in de hele delta.
