Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Op de Veluwe loopt de bronst van edelherten doorgaans van half september tot half oktober. Wilde zwijnen trekken in de herfst rond de schemering op pad, precies wanneer de meeste wildaanrijdingen plaatsvinden.
Het gaat ook vaak goed als dieren oversteken. Foto: iStock – Credit: joegolby
Je rijdt over de Veluwe en plots schiet er een hert voor je auto langs. In de tweede helft van september is de bronst van edelherten doorgaans op zijn hevigst: mannetjes rennen achter vrouwtjes aan en komen daardoor vaker op de weg terecht. Wilde zwijnen zoeken intussen eikels en beukennootjes om vetreserves voor de winter op te bouwen. Voor automobilisten kan dat onverwacht misgaan, terwijl door het ontbreken van een centrale registratie niet precies bekend is hoeveel wilde dieren jaarlijks worden aangereden.
Op sommige plekken begint de onrust eerder
Bij de Hoge Veluwe en de Asselsche Heide begint de bronst vaak als eerste, meestal ergens tussen midden september en begin oktober. Je kunt daar dus al edelherten tegenkomen terwijl het elders op de Veluwe nog rustig lijkt. Voor wie door dat gebied rijdt, is het goed om te beseffen dat een hert zich in deze periode minder voorspelbaar gedraagt.
Bij wilde zwijnen draait de herfst vooral om eten. Natuurmonumenten beschrijft hoe een zwijn voor 90 procent plantaardig voedsel eet. Die voedseltocht voert zwijnen ook langs routes door bosrijk gebied. Vooral bij weinig licht zie je zo’n dier pas laat.
Goed om te weten De Dierenbescherming ziet ook in de lente en zomer veel wildaanrijdingen. Dan trekken dieren onder meer rond met hun jongen.
De cijfers stijgen en vertellen verschillende verhalen
Een edelhert met hindes tijdens de bronsttijd op de Hoge Veluwe. Beeld: Henk Monster, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons.
Een landelijke reeks laat zien hoe sterk het aantal gemelde wildaanrijdingen kan oplopen: van 5.750 in 2017 naar 8.603 in een later meetjaar. Dat zijn cijfers voor alle wilde dieren samen. Ze zeggen dus niet hoeveel ongelukken in deze herfstweken op de Veluwe plaatsvinden.
De Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging schatte in oktober 2020 dat het aantal aanrijdingen met dieren landelijk tot minstens 10.000 per jaar steeg. De vereniging noemde voor Gelderland ook weekgemiddelden. Die maken het verschil tussen diersoorten goed zichtbaar:
- Gemiddeld tien aanrijdingen met een wild zwijn per week.
- Gemiddeld 26 aanrijdingen met een ree per week.
Stichting Wildaanrijdingen Nederland noemt voor reeën alleen al circa 10.000 aanrijdingen per jaar in heel Nederland. De cijfers komen uit verschillende jaren.
Op de Veluwe telt de omvang van de zwijnenpopulatie mee
De schatting voor de Veluwe loopt uiteen van 6.000 tot 10.000 wilde zwijnen. Het streefaantal ligt op maximaal 1.350. Dat verschil helpt verklaren waarom aanrijdingen met zwijnen in deze regio een serieus probleem zijn.
Ook oudere cijfers laten zien dat het om meer gaat dan een enkele ontmoeting onderweg. In 2008 werden op de Veluwe 731 aanrijdingen met grofwild geregistreerd, waaronder reeën, herten en zwijnen.
De klok maakt het zicht niet beter
De Dierenbescherming meldt dat rond het verzetten van de klok extra wildaanrijdingen plaatsvinden. Het najaar vraagt daardoor ook buiten de drukste bronstdagen om aandacht. Zeker op een route door het bos kan een dier ineens oversteken, terwijl je bij schemering minder ver vooruitkijkt.
De ANWB benadrukt dat je in de bronsttijd extra rekening moet houden met herten op de weg. Rustig rijden en blijven letten op beweging langs de berm geeft je meer ruimte om te reageren. Dat is vooral van belang op de Veluwe, waar wegen dwars door het leefgebied van deze dieren lopen.
De komende weken verschuift de aandacht geleidelijk van de piek van de hertenbronst naar de rest van de herfst. Na half oktober, wanneer de bronst doorgaans eindigt, blijven wilde zwijnen op voedsel uit en vraagt de klokverzetting om extra oplettendheid tijdens je rit door het bos.
