Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Onder Mount Wingen in New South Wales brandt al minstens 6.000 jaar een kolenlaag, zo'n 30 meter onder de grond. Het vuur schuift langzaam zuidwaarts; hoe het ooit ontstond, weet niemand.
Smeulende grond in Burning Mountain in Australië laat zien waar de bodem brandt. Foto: nationalparks.nsw.gov.au
Een wandelpad dat langs rokende spleten voert en grond die plaatselijk tot 350 graden heet wordt: in het Australische Burning Mountain Nature Reserve gaat het om een ondergrondse kolenbrand. Toen boerenknecht Smart daar in 1828 rook zag, dacht hij nog een vulkaan te hebben ontdekt; een jaar later stelde Reverend Wilton vast dat het om een brandende kolenlaag ging. Het vuur liet inmiddels een uitgebrand spoor van zo’n 6,5 kilometer achter, stoot onder meer CO2 en zwaveldioxide uit en verandert zandsteen in een harde, porseleinachtige klinker.
Een vuur zonder beginpunt
De leeftijd blijft een schatting. Geologen en veldonderzoekers houden het op minstens 6.000 jaar, maar sommige berekeningen komen uit op mogelijk 15.000 jaar. Die hogere schatting staat niet vast.
Burning Mountain is de oudste bekende kolenbrand die onafgebroken doorbrandt. Wie of wat het vuur ooit op gang bracht, weet niemand. Er was nooit iemand bij toen de kolenlaag vlam vatte.
De brand schuift gewoon verder op
Onder de berg beweegt het brandfront naar het zuiden met ongeveer 1 meter per jaar. Dat klinkt traag, maar op de schaal van eeuwen verplaatst zo’n vuur zich behoorlijk ver zonder dat iemand het kan tegenhouden.
In de bijna twee eeuwen sinds de Europese identificatie schoof de brand ongeveer 150 tot 190 meter op. Het vuur volgt daarbij de kolenlaag onder de grond, in plaats van zich als een bosbrand over het oppervlak te verspreiden.
Goed om te weten
De naam Wingen komt waarschijnlijk uit de Wanaruah-taal en betekent vuur. Voor de lokale Aboriginal-gemeenschap heeft de plek dan ook een culturele en historische betekenis.
Een wandelroute langs een actieve kolenbrand
Burning Mountain ligt tegenwoordig in het beschermde Burning Mountain Nature Reserve. De natuurbeheerder NSW National Parks houdt wandelpaden en een uitkijkplatform open, zodat bezoekers het landschap rond de smeulende berg kunnen bekijken.
Dat landschap draagt het spoor van de brand met zich mee. De hitte heeft over duizenden jaren een strook grond veranderd die zich over 6,5 kilometer uitstrekt. De berg blijft dus letterlijk van vorm veranderen, al gaat dat voor een wandelaar bijna onmerkbaar langzaam.
Fossiele brandstof verdwijnt niet vanzelf
Ondergrondse kolenbranden komen op meer plekken in de wereld voor. Ze kunnen lang blijven doorgaan zolang er zuurstof bij de kolenlaag komt en er nog brandstof in de bodem zit. Bij Mount Wingen is dat proces uitzonderlijk oud, maar het basisprobleem is herkenbaar: kolen kunnen ook buiten een centrale of mijn nog lang effect hebben op hun omgeving.
Voor Nederland en Europa zit daar vooral een les in voor oude mijngebieden en plekken waar fossiele resten in de bodem achterblijven. Een brand diep onder de grond is lastig te zien, terwijl rook, gas en bodemhitte pas aan de oppervlakte duidelijk maken wat er beneden gebeurt.
Over de studie
De ouderdom van Burning Mountain komt uit geologische schattingen en veldwaarnemingen, niet uit een precies jaartal waarop de brand begonnen zou zijn. De combinatie van de verplaatste brandzone en het lange uitgebrande spoor geeft wel een beeld van een vuur dat al vele millennia onderweg is.
Historische beschrijvingen begonnen met de rookwaarneming in 1828 door boerenknecht Smart en de vaststelling een jaar later door Reverend Wilton dat het om een kolenbrand ging. De berg is sindsdien een zichtbaar meetpunt in het landschap, met een brandfront dat nog altijd zo’n 1 meter per jaar naar het zuiden opschuift.
