Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Turkije plantte in 2019 ruim 11 miljoen jonge bomen tijdens een landelijke recordactie. In de gebieden die werden onderzocht, was ruim 90 procent drie maanden later al dood, al houdt het ministerie vol dat 95 procent wel groeide.
Een jong boompje in de grond zetten duurt nauwelijks langer dan een koffiepauze, maar het daarna in leven houden is een ander verhaal. Op 11 november 2019 werd in Çorum een Guinness-record gevestigd met 303.150 geplante boompjes in één uur, als onderdeel van een veel grotere landelijke actie. Toen een bosbouwvakbond later zes locaties bezocht, ontstond een scherp conflict met het Turkse ministerie over wat er van die groene belofte was overgebleven.
De groene show kreeg een nationale schaal
De actie droeg de naam Breath for the Future en was opgezet door het ministerie van Landbouw en Bosbouw. Om 11:11 uur gingen op 2.023 plekken in alle 81 provincies tegelijk de scheppen de grond in. Het moest een nationaal ritueel worden.
President Recep Tayyip Erdogan en landbouwminister Bekir Pakdemirli plantten mee in Ankara. Erdogan zei die dag dat er in de 17 jaar daarvoor 4,5 miljard jonge bomen waren geplant en dat het bosareaal was gegroeid van 20,8 miljoen naar 22,6 miljoen hectare.
De cijfers liepen mijlenver uiteen
Groep mensen plant samen een jonge boom in de grond met behulp van spaden. Beeld: Muş Alparslan Üniversitesi.
De vakbond TARIM ORMAN-IS en het ministerie hielden daarna allebei vast aan een totaal ander beeld van de aanplant. Vakbondsvoorzitter Sukru Durmus vond het officiële succesverhaal moeilijk te rijmen met wat jonge aanplant normaal haalt.
“Zelfs met een normale planning en goede voorbereiding ligt het slagingspercentage tussen 65 en 70 procent.”
Sukru Durmus, voorzitter van bosbouwvakbond TARIM ORMAN-IS
Dat overlevingspercentage hangt af van onder meer vocht, bodem en nazorg. Het ministerie stelde dat de geplante boompjes gezond waren en doorgroeiden, maar een uitgebreid landelijk onderzoek dat het definitieve cijfer kon beslechten, kwam er niet.
De bodem was simpelweg te droog
Bosbouwkundige Dogenay Tolunay van de Universiteit Istanbul-Cerrahpasa waarschuwde al vóór de plantdag dat november verkeerd was gekozen. Er was te weinig regen gevallen, waardoor jonge wortels onvoldoende bodemvocht konden vinden.
- Hüseyin Çetin van de Bosbouwvereniging voorspelde vooraf dat acht tot negen miljoen boompjes verloren zouden gaan.
- Durmus zei dat vakbond en bosbouwkundigen rekenden op ongeveer 10 procent overleving door het gebrek aan vocht.
Een boom die te laat of in uitgedroogde grond wordt geplant, kan er op de foto prima uitzien, maar heeft daarna water, ruimte en tijd nodig om echt aan te slaan.
Miljoenen boompjes zijn nog geen groot bos
Tolunay rekende voor dat alle 11 miljoen jonge bomen samen, zelfs als ze allemaal zouden overleven en in bosgebied stonden, ongeveer 5.000 hectare bos zouden opleveren.
Durmus vond dat de campagne schade door mijnbouw niet kon wegpoetsen. Hij wees erop dat in 17 jaar tijd duizenden hectaren bosgrond aan internationale mijnbouwbedrijven waren gegeven.
Goed om te weten
Voor herbebossing in Nederland en Europa geldt dezelfde praktische volgorde: eerst kijken of bodem en water kloppen, daarna pas grote aantallen planten. Zonder die basis zegt het aantal scheppen in de grond weinig.
De waarschuwing van Çetin lag er dus al vóór 11 november 2019.
Over het onderzoek
De sterfteclaim van TARIM ORMAN-IS kwam voort uit zes veldbezoeken, ongeveer twee maanden na de plantdag. Een van de inspecties vond plaats in Ayvacik, een district in de provincie Çanakkale.
Het ministerie baseerde zijn tegengeluid op eigen rapportages over de landelijke actie. Daardoor bleven de vakbondsinspecties en de ministeriële cijfers naast elkaar bestaan, zonder gezamenlijke landelijke nameting.
