Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Voor oktober wordt zacht weer verwacht, en teken kunnen al bij temperaturen boven zo’n 7 graden actief worden. Toch daalde het aantal gemelde tekenbeten na de piek in juni sneller dan in eerdere jaren.
Door het warme weer blijft er langer gevaar voor teken in het bos (en in de tuin). Foto: iStock – gabort71
Tijdens een herfstwandeling door het bos kijk je al snel naar de verkleurende bladeren, niet naar teken. Toch kunnen die ook in oktober actief zijn als het zacht blijft. In de week van 22 juni meldde bijna een derde van de deelnemers aan het Tekenradar-panel een beet, waarna de uitzonderlijk droge juli volgens het RIVM mogelijk bijdroeg aan de terugval. Voor wie de komende weken het groen in gaat, blijft de ziekte van Lyme een risico: in Nederland krijgen jaarlijks zo’n 27.000 mensen die ziekte na een tekenbeet.
Ook een novemberwandeling kan een tekenbeet opleveren
Wie in het najaar het bos in gaat om herten te horen burlen, loopt nog steeds door leefgebied van teken. Weeronline verwacht voor oktober gemiddeld zo’n 16 °C en voor de herfst als geheel zachter en natter weer dan normaal. Dat geeft teken ook na de zomer kansen om actief te blijven.
Het tekenseizoen loopt in Nederland meestal van maart tot oktober. Daarbinnen zijn er doorgaans twee perioden met veel gemelde beten: van april tot en met juni en van september tot en met oktober. Die tweede periode valt dus precies samen met de tijd waarin veel mensen weer graag het bos in trekken.
En oktober hoeft het einde niet te zijn. GGD Gelderland-Zuid wijst erop dat teken bij zacht weer tegenwoordig ook in de herfst en winter bijten. Zelfs een milde week in november of februari kan voldoende zijn om ze weer actief te maken.
Een recordjaar zegt weinig over je wandeling van vandaag
Close-up van een gewone teek (Ixodes ricinus). Beeld: Diego Delso, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
Via Tekenradar.nl werden in 2025 10.795 tekenbeten gemeld. Dat was 41 procent meer dan in 2024 en het hoogste jaartotaal in vijf jaar, melden het RIVM en Wageningen University & Research.
De piek van dit jaar was uitzonderlijk hoog: het hoogste wekelijkse aandeel gebeten deelnemers sinds de panelmetingen begonnen. Daarna liep het aantal meldingen sneller terug dan in eerdere jaren. In juli viel landelijk slechts 15 millimeter regen, tegenover 78 millimeter normaal. Het RIVM noemt die droogte als mogelijke verklaring.
De daling betekent ook niet dat tekenbeten zijn gestopt. Bij de meest recente metingen meldde nog altijd ongeveer 1 op de 20 paneldeelnemers in een week een beet. Een zachte dag en een lager aantal meldingen kunnen dus prima samengaan.
Waarom controleren zo belangrijk blijft
In Nederland worden mensen jaarlijks naar schatting 1,5 miljoen keer door een teek gebeten. Ongeveer 1 op de 5 teken draagt de bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Een beet betekent dus lang niet altijd dat je ziek wordt, maar je kunt aan de teek niet zien of die de bacterie bij zich draagt.
Volgens het RIVM houden jaarlijks 1.000 tot 1.500 mensen langdurige klachten over aan Lyme, zoals vermoeidheid en gewrichtspijn. Juist omdat een beet klein kan zijn, helpt het om na een bezoek aan het groen bewust naar teken te zoeken.
“… een tekencheck doen.”
Arnold van Vliet, bioloog bij Wageningen University & Research
Ga je een bosgebied in, dan zijn dit concrete stappen:
- Draag dichte kleding en gebruik insectenspray.
- Vind je een teek, verwijder die dan zo snel mogelijk met een tekentang.
- Houd de plek daarna in de gaten voor rode uitslag of andere klachten die bij Lyme kunnen passen.
Een zachte herfst houdt het seizoen open
RIVM-epidemioloog Kees van den Wijngaard en bioloog Arnold van Vliet van Wageningen University & Research brachten de vroege, hoge piek dit jaar mede in verband met de milde winter en het warme begin van 2026. Zachtere winters en warmere herfstperioden kunnen het deel van het jaar waarin teken actief zijn verlengen. De recente cijfers laten juist een snellere daling van het aantal gemelde beten zien.
De verwachting reikt bovendien verder dan oktober. Voor eind november worden temperaturen rond 9 tot 10 °C voorzien. Daarmee blijft ook later in het najaar het weer bepalend voor de kans dat je buiten een actieve teek tegenkomt.
Over het onderzoek
De cijfers over gemelde beten komen van Tekenradar.nl, dat samen met het RIVM en Wageningen University & Research tekenbeten volgt. Het gaat om meldingen van deelnemers, niet om een telling van alle beten in Nederland. Het wekelijkse panel telt ongeveer 673 deelnemers; deze metingen lopen sinds 2022.
