Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Deze week ging Mud Jeans failliet, een van de bekendste duurzame denimmerken van Nederland. Het is verleidelijk om dit als een probleem van de modewereld te zien, maar dat is het niet. Ook relatiegeschenkenmerk Zustaina, deelbakfietsbedrijf Cargoroo en batterijmaker Northvolt gingen de afgelopen tijd failliet. Andere duurzame bedrijven, zoals Fairphone, ontsnapten maar net aan hetzelfde lot. Waarom is duurzaam ondernemen zo lastig, in bijna elke sector?
Waarom gaan zoveel duurzame bedrijven failliet? Foto: iStock – Gwengoat
Faillissementen over de hele duurzame breedte
Mud Jeans staat allesbehalve alleen. Begin dit jaar stopte deelbakfietsenmerk Cargoroo, ondanks positieve gebruikerscijfers en steun van gemeenten. De stijgende kosten om het wagenpark uit te breiden werden te groot, en toen het bedrijf ook nog een vergunning voor deelbakfietsen in Amsterdam misliep, raakte het in een neerwaartse spiraal. Een curator onderzoekt nog of een doorstart mogelijk is.
Ook Northvolt, dat hét Europese antwoord op Chinese batterijfabrikanten moest worden, ging in maart 2025 failliet. Het bedrijf haalde meer dan 14 miljard euro aan financiering op, maar kon de snel oplopende kosten, geopolitieke onzekerheid en problemen bij het opschalen van de productie niet meer bijbenen. En relatiegeschenkenondernemer Manon van Leeuwen kondigde het faillissement van haar bedrijf Zustaina zelf aan op LinkedIn, met een verwijzing naar hoe zwaar duurzaam ondernemen in deze tijd is.
Niet elk faillissement is het einde van het verhaal. Verpakkingsvrije supermarkt Pieter Pot ging eind 2023 failliet, maar haalde daarna via crowdfunding geld op voor een doorstart. Schuldeisers bleven met lege handen achter, maar de winkel zelf ging in 2024 gewoon weer open.
Mode blijft een kwetsbare sector
Binnen de mode is Mud Jeans niet de eerste die omvalt. Het bedrijf, opgericht in 2012 als eerste circulaire denimmerk ter wereld, investeerde tussen 2023 en 2025 zo’n miljoen euro in nieuwe websites en een eigen winkel. De verwachte groei bleef echter uit, waardoor de kosten niet langer in verhouding stonden tot de omzet. Vorig jaar ging ook New Optimist failliet, een Amsterdams label dat lokaal en circulair produceerde. Oprichter Xander Slager concludeerde achteraf dat zijn bedrijf te veel bezig was met een zo duurzaam mogelijke toeleveringsketen, en te weinig met de commerciële kant.
Bijna failliet, maar net niet: Fairphone
Fairphone laat zien hoe dun de lijn tussen omvallen en overleven kan zijn. Het Nederlandse bedrijf, dat sinds 2013 modulaire en eerlijk geproduceerde smartphones maakt, leed in 2023 nog een operationeel verlies van 14,3 miljoen euro. Sindsdien koos de nieuwe directie voor een andere aanpak: minder praten over duurzaamheid, meer nadruk op het product zelf. Die omslag lijkt te werken. In 2025 boekte Fairphone voor het eerst een positief bedrijfsresultaat, bij een omzet van ruim 73 miljoen euro. In de eerste maanden van 2026 groeide het aantal verkochte toestellen zelfs met meer dan honderd procent, terwijl de wereldwijde smartphonemarkt juist kromp. Fairphone is dus niet failliet, maar de weg ernaartoe liep wel via een aantal jaar van fors verlies en een fundamentele koerswijziging.
Waarom is dit zo lastig, in bijna elke sector?
Volgens Ankie van Wersch, directeur bestuurder van MVO Nederland (inmiddels omgedoopt tpt Futureup), is er geen hard bewijs dat duurzame ondernemers vaker failliet gaan dan gemiddeld. Wel zijn ze opener over hun mislukkingen. Ze delen een faillissement sneller op sociale media, vaak juist om andere duurzame ondernemers iets te leren, waardoor het lijkt alsof er meer omvallen.
Toch wijst retailexpert Tom Kikkert op een reëel probleem. Grote, gevestigde spelers hebben duurzaamheid inmiddels omarmd. Ketens als Zeeman en Hema bieden duurzame alternatieven tegen dezelfde prijs en kwaliteit als hun gewone assortiment. Voor een bedrijf dat vanaf nul is opgebouwd rond een duurzaamheidsmissie, wordt het daardoor lastiger om zich te onderscheiden.
Ook idealisme zelf werkt soms tegen ondernemers, stelt Van Wersch. Wie een product voor honderd procent perfect wil maken, heeft moeite om op te schalen. Een product dat negentig procent goed is, doet het vaak al veel beter dan de concurrentie. Dat gaat samen met de kapitaalintensieve kant van duurzaam ondernemen: nieuwe toeleveringsketens, eigen fabrieken of een groeiend wagenpark opbouwen kost geld, en dat geld moet ergens vandaan komen voordat de omzet meegroeit. Precies dat overkwam Cargoroo en Northvolt, en in kleinere vorm ook Mud Jeans.
Wat helpt wel?
Er is volgens de experts genoeg kapitaal beschikbaar voor duurzame bedrijven. De markt van impactinvesteerders groeit juist hard. Bepalend is of een bedrijf een overtuigend plan heeft voor toekomstige schaalbaarheid, niet alleen een goed verhaal. Van Wersch adviseert duurzame ondernemers om voor zichzelf een ondergrens te bepalen: minstens twee keer zo goed zijn als de traditionele concurrentie, met een concreet groeipad richting het uiteindelijke ideaal, in plaats van meteen alles perfect te willen doen.
Fairphone illustreert dat advies in de praktijk. Door minder op duurzaamheid te leunen als verkoopargument en meer op een goed product, wist het bedrijf alsnog uit te groeien tot een winstgevende speler. Ook doorstarts, zoals bij Pieter Pot en mogelijk bij Cargoroo, laten zien dat een goed idee soms een tweede kans krijgt, zelfs als het bedrijf erachter het niet redt.
Van denim tot batterijen en van deelbakfietsen tot boodschappen: de faillissementen van de afgelopen jaren spelen zich af in heel verschillende sectoren, maar volgen wel hetzelfde patroon. Een goede missie is nooit genoeg. Zonder een businessmodel dat ook op grotere schaal overeind blijft, verliezen zelfs de meest gewaardeerde duurzame bedrijven het uiteindelijk van de rekening.
