Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Je huidgeur bepaalt vaak wie de prikken incasseert. FIU testte 119 mensen en ontdekte dat drie muggensoorten elk op een andere geurcombinatie afkomen. Waarom je voor de ene soort een magneet bent en voor de andere niet, zit in details die je niet ruikt.
Waarom steken muggen jou altijd? Foto: iStock – Zuberka
Je ligt in je tent en hoort dat bekende gezoem langs je oor, terwijl je tentgenoot de volgende ochtend geen enkel bultje telt. Onderzoek naar huidgeur en huidbacteriën brengt in kaart waarom sommige mensen voor bepaalde muggen veel interessanter zijn dan andere. Bij de 119 onderzochte deelnemers vonden wetenschappers maar liefst 246 bacteriegroepen op de huid, met slechts één soort die bij iedereen voorkwam. Beter begrijpen welke geursignalen muggen volgen kan ook helpen bij de aanpak van ziektes die zij verspreiden.
De ene mug komt overdag, de andere pas na zonsondergang
Aedes aegypti en Aedes albopictus, twee soorten die overdag actief zijn, blijken heel andere voorkeuren te hebben dan Culex quinquefasciatus. Die laatste gaat doorgaans pas na het invallen van de avond op zoek naar bloed. Daardoor kan het zomaar gebeuren dat je overdag nauwelijks last hebt en bij schemering alsnog de pineut bent.
De verschillen tussen mensen bleken bovendien soortgebonden. Iemand die voor Aedes aegypti bijzonder aantrekkelijk was, hoefde dat niet te zijn voor Aedes albopictus of Culex quinquefasciatus. De drie soorten verdelen hun menselijke favorieten behoorlijk anders.
Je huid is een eigen geurfabriek
Wetenschappelijke illustratie van een mug met karakteristieke zwart-wit markering op het lichaam en duidelijk zichtbare vleugels. Beeld: Wikimedia Commons.
Op je huid leeft een heel ecosysteem van bacteriën. Samen maken die je unieke geursignatuur, onder meer door stoffen uit huidvet om te zetten. Bij alle onderzochte muggensoorten vielen drie bacteriesoorten extra op:
- Corynebacterium kefirresidentii
- Cutibacterium granulosum
- een variant van Staphylococcus epidermidis
“Het is me nu duidelijk dat onze huidmicrobiomen onze menselijke geursignatuur bepalen.”
Matthew DeGennaro, neurogeneticus en directeur van het Biomolecular Sciences Institute van FIU
Eén bacterie maakt iemand niet automatisch tot muggentrekker. Het gaat om de hele mix op je huid, en om wat een bepaalde soort daaruit oppikt. DeGennaro en zijn collega’s zagen dat elke soort haar eigen manier heeft ontwikkeld om menselijke geuren te herkennen.
Huidvet blijkt een flinke aanwijzing
Een eerder experiment van Rockefeller University vond een opvallend patroon in talg, het vettige laagje op je huid. Bij mensen die muggen het aantrekkelijkst vonden, waren 50 moleculaire verbindingen sterker aanwezig. Vooral carbonzuren, vetachtige zuren in huidvet, sprongen eruit.
Die aantrekkelijkheid leek ook vast te liggen. Veranderingen in voeding of verzorgingsgewoonten maakten in dat onderzoek weinig verschil. In een controle met 56 nieuwe deelnemers eindigde dezelfde proefpersoon, bekend als Subject 33, opnieuw bovenaan.
Ook onderzoek met tweelingen en grote vergelijkingen van genen wijst erop dat erfelijkheid mee kan spelen. Je kunt je geur niet zomaar even omgooien door een andere douchegel of een nieuw dieet te proberen.
Bacteriën aanpassen werkt al bij muizen
Onderzoekers hebben huidbacteriën van Staphylococcus epidermidis en Corynebacterium amycolatum genetisch aangepast zodat ze geen L-(+)-melkzuur meer maakten. Die stof helpt muggen, samen met koolstofdioxide uit onze adem, om van dichtbij een mens te vinden en te landen.
Bij muizen verminderde die ingreep de aantrekkingskracht op muggen flink. Voor mensen bestaat zo’n behandeling nog niet. Wie in Nederland een avond buiten zit, is voorlopig aangewezen op muggenspray en een klamboe.
DeGennaro stelt dat het afzonderen van geurstoffen die muggen aantrekken of afstoten kan leiden tot nieuwe manieren om ziekten via muggen terug te dringen.
Hoe de proef in elkaar zat
Het onderzoek van Florida International University verscheen in het tijdschrift iScience. De proef gebruikte lichaamsgeuren van vrijwilligers uit Miami van 18 tot en met 59 jaar en legde die voor aan de drie muggensoorten.
De studie bouwt voort op werk van neurobioloog Leslie Vosshall van Rockefeller University en het Howard Hughes Medical Institute. Haar onderzoek naar carbonzuren in huidvet verscheen op 18 oktober 2022 in Cell.
