Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Colombia trekt zich terug uit het initiatief dat het land zelf mede had opgericht. Het Santa Marta initiatief moest landen samenbrengen om samen fossiele brandstoffen uit te faseren. De nieuwe rechtse president Abelardo de la Espriella kiest juist voor meer olie, gas en fracking. Dat is niet alleen een politieke koerswijziging, het is ook een pijnlijk signaal over hoe kwetsbaar internationale klimaatafspraken eigenlijk zijn.
Hotemetoten, waaronder voormalig premier Schoof, bij de opening van de Santa Marta conferentie. Foto: Ricardo Stuckert / PR via Wikimedia
Grote woorden
In april 2026 organiseerden Colombia en Nederland samen de eerste internationale conferentie over een rechtvaardige overgang weg van fossiele brandstoffen. De top vond plaats in Santa Marta, een belangrijke kolenhaven en niet toevallig gekozen als locatie. 57 landen namen deel, waaronder veel olie en kolen exporterende landen. Het idee was mooi, geen nieuwe verklaring zoals bij de jaarlijkse VN klimaattoppen, maar concrete actie. Er kwam een wetenschappelijk panel, er kwamen werkgroepen, en er werd een vervolgconferentie aangekondigd voor 2027.
Een wankele basis, al vanaf het begin
Ook zonder de latere ommekeer van Colombia was de fundering al dun. Van de 194 landen die deelnamen aan COP30 vonden 80 landen dat er iets over het wegbewegen van fossiele brandstoffen in de slotverklaring moest staan. Uiteindelijk ondertekenden slechts 24 landen de Belém verklaring, en daarvan waren er maar 6 echt nieuw. De rest was al aangesloten bij het Fossil Fuel Non Proliferation Treaty Initiative uit 2020. Opvallend genoeg heeft Nederland, mede organisator van de conferentie in Santa Marta, dat verdrag zelf nog altijd niet ondertekend. Grote woorden op het podium, weinig handtekeningen op papier.
Nieuwe president, oude agenda
President de la Espriella trad op 7 augustus aan. Hij wordt gesteund door Trump en wil de olie en gasexploratie in Colombia nieuw leven inblazen, inclusief wat hij zelf “verantwoorde en duurzame fracking” noemt. Daarmee draait hij het besluit van zijn voorganger terug om geen nieuwe contracten voor koolwaterstofexploratie meer af te geven. Zijn boodschap is duidelijk: “We kunnen de afname van onze gasreserves niet accepteren.” De nieuwe minister van Milieu noemde de conferentie in Santa Marta zelfs ronduit een verspilling van tijd en geld.
Overleeft de coalitie zonder haar eigen initiatiefnemer?
Andere betrokkenen proberen de schade te beperken. De voormalige Colombiaanse minister Irene Vélez Torres benadrukt dat het proces bewust zo is opgezet dat het politieke wisselingen in individuele landen kan doorstaan, omdat er behalve landen ook regionale overheden, wetenschappers en maatschappelijke organisaties bij betrokken zijn. Ook de Nederlandse minister Stientje van Veldhoven wijst erop dat de voortgang niet van één of twee landen afhangt, en noemt de aankomende co voorzitters Ierland en Tuvalu, die in 2027 de vervolgconferentie zullen organiseren. Zweden liet via klimaatgezant Mattias Frumerie weten betrokken te blijven bij het vervolgtraject.
Een kritische blik
Het is prijzenswaardig dat andere landen volhouden dat de coalitie groter is dan één land. Maar dat argument klinkt ook een beetje als een geruststelling die je jezelf voorhoudt nadat de gastheer zelf is vertrokken. Een initiatief dat draait om vrijwillige, niet bindende samenwerking is per definitie afhankelijk van politieke wil, en die wil bleek al vanaf het begin dun gezaaid: van 80 landen die iets wilden zeggen over fossiele brandstoffen bleven er maar 6 nieuwe over die ook echt méédeden. Dat Colombia, het land dat symbool stond voor de beweging, binnen een jaar zelf omslaat, laat zien hoe snel klimaatambities sneuvelen zodra er een andere regering aan de macht komt. De aankondiging van een “Coalition of the Willing Tracker” door We Don’t Have Time, bedoeld om regeringen publiekelijk te volgen op hun klimaatbeloftes, is veelzeggend. Kennelijk is publieke druk nodig om landen aan hun eigen woorden te houden. Zonder afdwingbare verplichtingen blijft een rechtvaardige transitie weg van fossiele brandstoffen vooral een kwestie van goede wil, en goede wil is, zo laat Colombia zien, zomaar weer weg.
