Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Bijna 2.800 Australiërs werden vier jaar gevolgd op hun klimaatgedrag en politieke betrokkenheid. Kleine duurzame keuzes blijken bredere klimaatactie niet in de weg te staan.
Zwerfafval opruimen in actie voor het klimaat. Foto: iStock – lovelyday12
Wie thuis afval scheidt, minder vlees eet of bewust koopt, krijgt soms het verwijt daarmee vooral het eigen geweten te sussen terwijl de echte strijd om wetten en bedrijfsbeleid draait. Gedragswetenschappers onderzochten die botsing tussen persoonlijke en collectieve klimaatactie over meerdere jaren. Burgers krijgen steeds vaker de verantwoordelijkheid voor duurzame keuzes, terwijl politieke besluiten en veranderingen bij bedrijven minstens zo bepalend zijn. De vraag is of die twee sporen elkaar versterken, of juist in de weg zitten.
Recyclen zegt vooral iets over je waarden
De deelnemers vulden binnen de National Climate Action Survey herhaaldelijk vragen in over hun gedrag. Het ging om afval scheiden, herbruikbare bekers en bakjes gebruiken, met het ov reizen, vaker plantaardig eten en op de fiets naar het werk gaan. De studie werd goedgekeurd door de Griffith University Human Research Ethics Committee.
Mensen die meer van zulke dingen deden, bleken gemiddeld ook vaker een petitie te tekenen, mee te doen aan een demonstratie en klimaatbeleid te steunen. Die samenhang is er dus wel, maar zegt nog niet dat het ene gedrag het andere veroorzaakt.
De kleine keuze duwt politiek gedrag niet opzij
Gedragswetenschapper Omid Ghasemi van het UNSW Institute for Climate Risk & Response en zijn collega’s keken naar veranderingen bij dezelfde mensen van 2021 tot 2024. Wie in een bepaald jaar meer persoonlijke klimaatactie ondernam, werd het jaar erna niet meer of minder politiek actief.
Ook steun voor stevig klimaatbeleid ging niet omlaag na meer duurzame gewoonten. De onderzoekers vonden geen bewijs voor het idee dat mensen na het scheiden van afval of een vegetarische maaltijd denken dat hun bijdrage er wel op zit.
“Persoonlijke klimaatactie maakt bredere betrokkenheid bij het klimaat niet groter en ook niet kleiner.”
Omid Ghasemi, gedragswetenschapper aan het UNSW Institute for Climate Risk & Response
Ook geen automatische route naar activisme
Persoonlijke keuzes blijken geen afleiding van beleid en collectieve actie, maar ook geen snelkoppeling naar straatprotest of politieke druk.
Professor Ben Newell, directeur van het UNSW Institute for Climate Risk & Response, zegt dat de studie de gedachte dat recyclen afleidt onderuit haalt. Tegelijk levert het onderzoek weinig steun voor de hoop dat kleine leefstijlveranderingen vanzelf leiden tot systeemverandering.
- Meer duurzaam gedrag hing samen met meer steun voor klimaatbeleid.
- Bij dezelfde persoon voorspelde extra duurzaam gedrag geen politieke betrokkenheid in het volgende jaar.
- Ook minder persoonlijke actie voorspelde geen afname van die betrokkenheid.
Collectieve actie zakte wel iets weg
Tussen 2021 en 2024 daalde de steun voor klimaatbeleid en collectieve klimaatactie in de onderzochte groep licht. Persoonlijke milieukeuzes bleven in diezelfde periode vrij stabiel.
Ghasemi wijst op de stijgende kosten van levensonderhoud als mogelijke verklaring. Financiële druk kan mensen minder tijd, energie of bereidheid geven om zich aan te sluiten bij een actie, of om beleid te steunen waarvan ze hogere kosten verwachten.
Goed om te weten
De onderzoekers volgden veranderingen binnen dezelfde deelnemers. Daardoor kunnen ze beter onderscheiden of duurzaam gedrag latere politieke betrokkenheid beïnvloedt, in plaats van alleen twee groepen mensen met elkaar te vergelijken.
Voor bedrijven is een herbruikbare beker niet genoeg
Voor Nederlandse bedrijven en overheden zit de les in de manier waarop ze duurzame keuzes aanbieden. Campagnes voor minder verspilling, duurzamer eten of slimmer reizen kunnen prima naast beleid staan dat energie, productie en industrie verandert.
Een app voor medewerkers, een korting op een herbruikbare beker of een campagne voor consumenten mag echter geen vervanging worden voor structurele veranderingen binnen een organisatie. De studie laat alleen zien dat persoonlijke inzet bredere actie niet verdringt, niet dat die inzet de klimaatproblemen oplost.
Beleid en werkgevers staan voor de opgave collectieve betrokkenheid vast te houden wanneer huishoudens financieel krapper zitten. Ghasemi en zijn collega’s willen daarom uitzoeken welke vormen van steun mensen in zulke jaren wél bij klimaatbeleid en gezamenlijke actie houden.
Het onderzoek werd uitgevoerd door een team van de University of New South Wales en de Climate Action Beacon van Griffith University (Brisbane).
