Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
De Aziatische hoornaar beleeft nu zijn drukste weken: zomernesten hoog in bomen kunnen tientallen centimeters breed worden en duizenden hoornaars voortbrengen. Juist wanneer het blad valt, komen ze in beeld, met grote gevolgen voor bestuivende insecten.
Een Aziatische hoornaar klaar voor de aanval. Foto: iStock – Alby de tweede
Een onopvallende vorm tussen de takken kan in deze tijd van het jaar reden zijn om beter te kijken. De Aziatische hoornaar, ook wel geelpoothoornaar genoemd, is actief van april tot november en beleeft zijn piek in de nazomer en het begin van de herfst, terwijl het aantal meldingen in Nederland snel oploopt: in 2025 werden er meer dan 10.000 nesten gemeld, tegenover 2.204 een jaar eerder. Vermoedelijke waarnemingen kunnen met scherpe foto’s worden doorgegeven via waarneming.nl. De invasieve soort zet honingbijen, hommels en andere bestuivers onder druk.
Vanaf juni groeit het nest buiten beeld
De koningin begint vanaf juni samen met haar werksters aan een zomernest. Dat hangt vaak zo hoog in een boom dat je het vanaf de grond amper ziet, meldt de gemeente Rotterdam. Pas als de kroon dunner wordt, valt zo’n grijsbruine bol op tussen de takken.
De groei gaat hard. Onderzoek naar de soort beschrijft zomernesten met een doorsnee van 40 tot 50 cm, op het moment dat de kolonie in het najaar op volle sterkte draait.
- Het KAD (Kennis- en Adviescentrum Dierplagen) zag nesten met een doorsnee van 80 cm.
- In zo’n groot nest kunnen tegelijk tot 1.000 hoornaars zitten.
- Over een heel seizoen kan een groot nest enkele duizenden dieren voortbrengen.
In de herfst vliegen de nieuwe koninginnen uit
Een nest van Vespa velutina (Aziatische hoornaar), gefotografeerd in november tussen de bladeren. Beeld: Victoriatell, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
De kolonie bereikt haar grootste omvang in de nazomer en het begin van de herfst. Dan schakelt het nest over op het grootbrengen van nieuwe koninginnen: per nest vliegen er in het najaar tussen de 50 en 500 uit. In Nederland sterft de kolonie daarna in de loop van de late herfst af, maar de bevruchte jonge koninginnen overwinteren en beginnen in het voorjaar elk aan een eigen nest. Een nest dat je pas ontdekt als alle bladeren gevallen zijn, is daarom vaak al leeg. In mildere streken zoals Galicië, waar Diéguez-Antón en collega’s onderzoek deden, kan een kolonie langer doorgaan.
Dat maakt de late zomer en herfst lastig voor bestuivers. Vespa velutina, zoals de Aziatische hoornaar officieel heet, jaagt op honingbijen, hommels en andere insecten die bloemen bestuiven. De NVWA beschouwt de soort inmiddels als gevestigd en wijdverspreid in Nederland.
De toename is ook in 2026 al zichtbaar
De meldingen blijven dit jaar oplopen. In Noord-Holland waren begin augustus 2026 al 150 nesten gespot, terwijl het hoogseizoen toen nog moest beginnen.
Ook rond Zwolle en elders in Overijssel komen meer meldingen binnen. De verspreiding schuift verder op naar nieuwe gebieden. Omdat volledige uitroeiing niet meer haalbaar blijkt, zijn veel provincies in 2026 gestopt met het verwijderen van alle nesten. Noord-Holland grijpt bijvoorbeeld alleen nog in bij nesten op drukke plekken zoals speeltuinen, schoolpleinen, sportvelden en campings, of binnen 500 meter van een Natura 2000-gebied.
Een scherpe foto is het verschil tussen zien en melden
Wie een mogelijk nest ziet, hoeft niet dichterbij te komen om zekerheid te krijgen. De NVWA benadrukt dat een melding zonder duidelijke, scherpe foto niet goed is op te volgen. Een foto van het nest én de plek in de boom helpt om vergissingen met gewone wespen- of vogelnesten te voorkomen. Meld de waarneming via waarneming.nl, zodat de verspreiding in Nederland beter in beeld komt.
Hangt het nest in je eigen tuin, dan ben je vaak zelf verantwoordelijk voor de bestrijding. Probeer een nest nooit zelf weg te halen: de Aziatische hoornaar verdedigt zijn nest fel. Eén steek is pijnlijk maar niet levensbedreigend, meerdere steken kunnen wel gevaarlijk zijn, zeker voor wie allergisch is.
Goed om te weten
Zie je een nest pas als alle bladeren gevallen zijn, dan zijn de nieuwe koninginnen vaak al vertrokken. Juist daarom is een melding in september en oktober het meest waard.
Over het onderzoek
De cijfers over de omvang van zomernesten komen uit het onderzoek van Diéguez-Antón en collega’s, dat verscheen in Environmental Management. Daarin zijn nesten en bestrijdingsstrategieën rond de invasie van de Aziatische hoornaar in Galicië onderzocht, op basis van waarnemingen van nesten en ecologische analyses in de regio. Nederlandse gegevens van onder meer de NVWA, het KAD en de Nederlandse Bijenhoudersvereniging vullen dat beeld aan met meldingen en nestmetingen uit Nederland.
