Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Toen de Bootleg Fire in 2021 door Oregon trok, gingen bomen van Green Diamond verloren die goed waren voor naar schatting 3,3 miljoen ton CO2. De brand zet vraagtekens bij de honderdjarige klimaatbelofte van Californiës compensatiemarkt.
Wie een co2 compensatie koopt, verwacht dat de beloofde klimaatwinst niet in rook opgaat zodra het droog en heet wordt. Toch trok de Lionshead Fire in 2020 door een van de grootste boscompensatieprojecten die meetelden in de emissiemarkt van Californië, terwijl zulke projecten koolstof honderd jaar lang vast moeten houden. De regeling vertrouwt op een gezamenlijke verzekeringspot voor branden en andere risico’s, maar een studie waarschuwde dat al 95 procent van de voor natuurbranden gereserveerde buffer binnen minder dan tien jaar was opgesoupeerd. Daarmee staat een Amerikaans systeem onder druk, en met dat systeem ook het idee achter compensatiecertificaten waar de vergroening van bedrijven wereldwijd op leunt.
De bomen waren op papier veilig, maar de koper bleef met het risico zitten
Green Diamond Resource Company had koolstofcertificaten uit zijn bosprojecten in Oregon verkocht aan Microsoft. Die certificaten moesten een deel van de uitstoot van het technologiebedrijf compenseren. Microsoft stelde dat de projecten voldeden aan zijn eisen voor hoogwaardige koolstofverwijdering.
De praktijk bleek een stuk weerbarstiger. Bij controles van bedrijven op de kwaliteit van boscompensatieprojecten voldeed slechts koolstofopslag ter grootte van ongeveer 2 miljoen ton aan de gehanteerde eisen, een klein deel vergeleken met de enorme volumes waar zulke markten op draaien.
Het vangnet is veel kleiner dan het lijkt
Uitgebrande bosgebied met verkoold houtwerk en dode bomen, met twee personen die door het verwoeste terrein lopen. Beeld: OPB.
De regeling gebruikt een bufferpool, een gezamenlijke reserve van koolstofcredits die schade door brand, ziekte of financieel falende boseigenaren moet opvangen. In totaal bevatte die pot ongeveer 31 miljoen credits.
- Ongeveer 6,2 miljoen credits waren bestemd voor natuurbranden.
- Dat is 20 procent van de hele reserve.
- De rest moest ook risico’s dekken zoals boomziekten, insectenplagen en faillissementen van bosbeheerders.
Goed om te weten
Een koolstofcredit staat hier voor een hoeveelheid CO2 die een bos geacht wordt vast te houden. Gaat dat bos verloren, dan moet de bufferpool voorkomen dat eerder verkochte compensatie alsnog zonder dekking zit.
De reserve voor bosbranden bleek al bijna op voordat het systeem echt lang getest was, terwijl dezelfde pot ook voor andere risico’s nodig is. De studie noemt de opzet gevaarlijk ondergefinancierd.
CarbonPlan zag al eerder dat er te royaal werd gerekend
Onderzoeksorganisatie CarbonPlan bracht in april 2021 een analyse uit waaruit bleek dat projecten in deze markt structureel te veel credits kregen. Een bos kon daardoor meer klimaatwinst op papier opleveren dan de opslag die redelijkerwijs aan het project was toe te schrijven.
Als er te veel certificaten worden uitgegeven, groeit ook de claim dat uitstoot ergens anders is gecompenseerd, terwijl de onderliggende bomen die belofte misschien niet kunnen waarmaken.
Ook Nederlandse bedrijven kopen zulke certificaten
De getroffen bossen lagen in Oregon, maar de regels en de verzekering erachter vallen onder Californiës cap-and-trade-markt, een systeem waarin bedrijven uitstootrechten kunnen kopen en verkopen. Die koppeling laat zien hoe een regionaal klimaatprogramma afhankelijk kan worden van bossen buiten de eigen grenzen.
Ook Nederlandse bedrijven kopen compensatiecertificaten om klimaatdoelen te ondersteunen. De branden maken duidelijk dat zo’n certificaat geen vaste kluis is: de waarde hangt af van levende bomen, droogte, beheer en een reservepot die groot genoeg moet blijven.
Wat er gebeurt als die bufferpool helemaal leeg raakt, is nog niet publiekelijk uitgewerkt. De California Air Resources Board, de toezichthouder op het programma, wilde geen vragen beantwoorden over dat scenario.
Over het onderzoek
De wetenschappelijke analyse van de bufferpool verscheen in 2022 in het tijdschrift Frontiers in Forests and Global Change. De onderzoekers rekenden door hoeveel van de brandreserve al was aangesproken en kwamen uit op 95 procent binnen minder dan tien jaar. De wetenschappelijke beoordeling van de bufferpool richt zich specifiek op dit Californische bosprogramma.
CarbonPlan had enkele maanden eerder al gekeken naar de manier waarop projecten credits kregen toegewezen. Die analyse concludeerde dat bosprojecten met een te royale toewijzing werkten, waardoor de uitgegeven credits de werkelijke opslag overschatten.
