Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
De Japanse duizendknoop staat overal in Nederland in bloei of net erna, terwijl hij sinds augustus 2025 op de Europese lijst van invasieve exoten staat. Wie zelf aan de slag gaat, kan de hardnekkige woekeraar juist een nieuw zetje geven.
Waarschuwing tegen verspreiden van de japanse duizendknoop. Foto: iStock – Ceri Breeze
Langs een fietspad, achter in de tuin of op een braakliggend stukje grond: de crèmewitte pluimen van de Japanse duizendknoop vallen deze weken moeilijk te missen. Wie de plant met een schop te lijf gaat, loopt het risico dat minuscule resten van de wortelstok achterblijven of op een andere plek belanden, waarna er weer nieuwe scheuten verschijnen. Die wortelstokken kunnen tot zo’n drie meter diep en zeven meter breed groeien, terwijl de plant in Europa nauwelijks natuurlijke vijanden heeft. Dat maakt hem een hardnekkige tuinindringer die schade kan toebrengen aan groen, wegen, leidingen en gebouwen.
De stengels verraden hem al vroeg
Vanaf eind maart schieten de eerste scheuten omhoog. De stengels zijn hol, groen en hebben vaak roodachtige vlekjes, waardoor ze een beetje op bamboe lijken. Een volwassen plant wordt meestal een tot drie meter hoog, maar kan volgens gemeente Amersfoort zelfs 6 meter hoog worden.
De botanische naam is Fallopia japonica. Die naam kom je vooral tegen in meldingen en bestrijdingsplannen, maar in de praktijk gaat het om dezelfde plant die zich tussen stoeptegels, langs spoorlijnen en in achtertuinen kan vastzetten.
Een schop haalt zelden alles weg
Close-up van de bladeren en roodachtige stengels van Fallopia japonica, ook wel Japanse duizendknoop genoemd. Beeld: Syrio, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
Wie begint te graven, ziet meestal maar een deel van het probleem. Gemeente Deventer waarschuwt dat er bij uitgraven vrijwel altijd kleine resten in de grond achterblijven, waarna de plant het volgende groeiseizoen weer kan opkomen.
Ook maaien is volgens de NVWA geen slim alternatief. Maaisel en losse stengelstukken kunnen via schoenen, voertuigen of een maaimachine op een andere plek belanden en daar opnieuw aanslaan. Dat maakt een ogenschijnlijk nette maaibeurt soms juist het begin van een extra groeiplek.
Goed om te weten
Een klein stengelstuk met een knoop, het verdikte stukje waar een blad of zijtak groeit, kan al uitgroeien tot een nieuwe plant. De NVWA noemt ook wortelstukjes van enkele grammen voldoende voor hergroei.
De EU zette de plant op de zwarte lijst
De Japanse duizendknoop staat sinds 7 augustus 2025 op de Europese Unielijst van invasieve exoten. Die lijst geldt in de hele EU en omvat ook enkele verwante Aziatische duizendknoopsoorten.
Bezit, handel, kweek, transport en import zijn daardoor verboden. De regels moeten vooral voorkomen dat de plant via tuinen, grondtransport en plantenhandel verder wordt verspreid, want de NVWA ziet de duizendknoop inmiddels overal in Nederland.
Afval afvoeren vraagt meer aandacht dan je denkt
Heb je toch plantdelen uit je tuin gehaald, stop ze dan in een goed afgesloten zak bij het restafval. Ze horen niet in de groenbak of bij het gft, omdat resten daar kunnen blijven leven en zich verder kunnen verspreiden.
- Verspreid uitgegraven grond niet elders op het perceel of op een braakliggend terrein.
- Laat geen losse stengels of wortelresten liggen na snoeien of graven.
- Maak gereedschap en machines schoon als ze met plantresten in aanraking zijn gekomen.
Volledig verwijderen kan, maar dan moeten alle wortelresten mee uit de grond. Bij een grote groeiplaats vraagt dat flink wat graafwerk en zorgvuldige afvoer.
Schiedam laat zien hoe snel het optelt
In Schiedam is de Japanse duizendknoop op ongeveer 80 locaties in de openbare ruimte aangetroffen. Elke groeiplaats vraagt om beheer dat voorkomt dat materiaal naar een volgende plek verhuist.
De Europese regels lossen bestaande groeiplaatsen niet vanzelf op. Ze remmen vooral nieuwe handel en nieuwe aanvoer, terwijl gemeenten en tuinbezitters ondertussen zorgvuldig moeten omgaan met planten die er al staan.
Wie een verdachte plant tegenkomt, kan die het beste eerst herkennen aan de holle stengels en de roodachtige vlekjes, voordat er wordt gemaaid of gegraven. In het voorjaar van 2027 beginnen de nieuwe scheuten weer vanaf eind maart te groeien.
