Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Eind september bedroeg het landelijke neerslagtekort nog zo’n 264 millimeter. Blijven er na regen kale plekken in je gazon over, dan kun je die nog tot ongeveer half oktober doorzaaien.
Als je op tijd bent kun je een verdroogd gazon nog redden. Foto: iStock – FotoDuets
Het gazon oogt als een versleten vloerkleed, met bruine sprieten en hier en daar een gat. Dat is na deze droge zomer niet vreemd: in juli viel in Nederland gemiddeld slechts 13 millimeter regen, tegen 78 millimeter normaal. Nu oktober is begonnen, kun je zien welk gras de droogte heeft overleefd en welke open plekken je nog kunt inzaaien. Voor nieuw graszaad telt de bodemtemperatuur mee: het kiemt pas goed vanaf 10 graden.
Bruin gras kan nog leven
Een bruin gazon lijkt verloren, maar de sprieten vertellen niet het hele verhaal. Gras kan tijdens droogte in rust gaan. Het groeipunt vlak boven de grond blijft dan leven en kan na regen weer nieuwe sprieten maken. Geef zo’n plek dus de kans om bij te trekken voordat je zaad koopt.
Blijven er na voldoende regen toch gaten zitten, dan helpt doorzaaien, waarbij je graszaad strooit op de kale of dunne delen van je bestaande gazon. Zo hoef je niet het hele grasveld opnieuw aan te leggen. Kijk vooral waar de bodem echt zichtbaar blijft; dor gras dat weer uitloopt, heeft geen nieuw zaad nodig.
De grond is nog warm, maar dat duurt niet lang
Graszaad kiemt het liefst bij een bodemtemperatuur van 15 tot 25 graden. Daarom zijn september en oktober doorgaans geschikt om kale plekken te herstellen, want de grond heeft nog warmte van de zomer, de zon is minder fel en er valt meestal meer regen. De bodemtemperatuur is dus belangrijker dan hoe warm de lucht overdag aanvoelt.
Die herfstregen is geen zekerheid. In september viel landelijk ongeveer 60 millimeter, terwijl 73 millimeter normaal is voor die maand. Het grootste deel kwam bovendien al in de eerste twintig dagen naar beneden. Een natte start van de herfst zegt daardoor weinig over hoeveel vocht vers gezaaid gras de komende weken krijgt.
Goed om te weten Graszaad kan doorgaans nog tot eind oktober kiemen zolang de bodem warm genoeg blijft. Koelt die te ver af, dan kan het zaad pas in het voorjaar opkomen, met een minder gelijkmatig resultaat.
Zaaien is pas het begin
Over het laatste geschikte zaaimoment verschillen de adviezen. Sommige tuintips raden aan om al begin oktober te stoppen, omdat de eerste nachtvorst laat gezaaide, jonge sprietjes kan doden. Andere laten het najaarsvenster tot eind oktober doorlopen. Voor een gazon met open plekken is wachten dus een gok, ook als de middagen nog zacht aanvoelen.
Na het zaaien volgt het werk dat makkelijk wordt onderschat. Vers graszaad mag de eerste twee tot drie weken niet uitdrogen. Tijdens droge periodes betekent dat de grond meerdere keren per dag vochtig houden. Reken dus niet op een enkele regenbui om die hele periode te overbruggen.
- Zie je vooral bruine sprieten, geef het bestaande gras na regen eerst tijd om te herstellen.
- Blijven delen kaal, zaai juist die plekken door zolang de bodem nog warm genoeg is.
- Houd het nieuwe zaad daarna vochtig, ook als het weer opnieuw droog wordt.
Droge periodes komen vaker voor
De afgelopen zomer laat zien waarom herstel na droogte voor Nederlandse tuinen een terugkerend onderwerp is. Het landelijke neerslagtekort bereikte half augustus een piek van 306 millimeter. Dat was tweeënhalf keer de mediane waarde, het middelste cijfer als je alle gemeten jaren op een rij zet.
Landelijke gemiddelden verbergen daarbij flinke verschillen. Eind augustus bedroeg het tekort in het zuiden en westen ruim 300 millimeter, tegenover circa 50 millimeter in het noordoosten. Je eigen gazon kan dus een heel andere zomer achter de rug hebben dan een grasveld aan de andere kant van Nederland.
‘Het is volgens de waarnemingen niet zozeer droger geworden, maar het is wel veel vaker droog.’
KNMI, klimaatbericht over het droge zomerhalfjaar van 2026
Die vaker voorkomende droogte maakt ook de nazorg belangrijk. Wie nu kale plekken inzaait, heeft nog steeds vocht nodig zodra er weer een droge periode volgt. Lukt doorzaaien dit najaar niet meer, dan blijft het voorjaar over, al kunnen wisselende kiemomstandigheden het resultaat minder gelijkmatig maken.
Over het onderzoek
Het KNMI publiceerde op 30 september 2026 zijn klimaatbericht over het droge zomerhalfjaar, met daarin de piek van 306 millimeter half augustus. De cijfers over het neerslagtekort komen uit de metingen en de KNMI-Droogtemonitor. De praktische zaaitips komen van tuincentra en hoveniers, niet uit een afzonderlijke wetenschappelijke studie naar het herstel van Nederlandse gazons; nieuw graszaad kiemt pas goed vanaf een bodemtemperatuur van 10 graden.
