like duurzaamnieuws op facebook
volg duurzaamnieuws op twitter
zoeken op duurzaamnieuws

De behoefte aan ontkenning

Van: op 4 mei 2014

extreem weerHet boek 'De Twijfelbrigade' van Jan Paul van Soest is een meesterwerk en een 'must read' voor iedereen die zich betrokken voelt bij wat er in onze samenleving gebeurt. Kort gezegd: hij analyseert diepgaand, en gebaseerd op uitgebreide studie, hoe systematisch alle wetenschappelijke kennis die we hebben over de opwarming van de aarde en alle mogelijke gevolgen daarvan, in twijfel wordt getrokken en soms domweg ontkend. Annelies Roon belichtte dat eerder al op Duurzaamnieuws.nl.  De Twijfelindustrie organiseert twijfel, gebaseerd op een bepaalde ideologie en gevestigde belangen. Maar ze kan alleen zo bijzonder succesvol zijn, omdat er een markt voor is: we hebben er allemaal behoefte aan.

In zijn analyse beperkt Jan Paul zich niet tot de controverses rondom de opwarming van de aarde. Hij laat zien dat er in onze samenleving in toenemende mate een culturele kloof ontstaan is tussen een hiërarchisch-individualistische oriëntatie aan de ene kant, en een egalitair-communautaire oriëntatie aan de andere kant. De eerste groep is voor het primaat van de individuele belangen, voor absolute vrijheid van het individu, voor een volledig vrije markt met minimaal overheidsingrijpen, en wordt onderbouwd door zowel een neoliberale ideologie als godsdienstige dogmatiek. De andere oriëntatie gaat voor gemeenschappelijke belangen en voor een bescherming door de overheid van dat wat ons dierbaar is. Onder democratische controle, dat wel.

In de Verenigde Staten doordrenkt deze tegenstelling ieder maatschappelijk en politiek debat, of het nu over buitenlands beleid, wapenbezit, gezondheidszorg, de overheidsfinanciën of klimaatverandering gaat. Het maakt iedere redelijke besluitvorming bijna onmogelijk. De scheidslijn valt grofweg samen met de politieke verdeeldheid: de Republikeinen en de Tea Party aan de ene kant, en de Democraten en ongebonden 'liberals' aan de andere kant. In Nederland, waar naar men zegt alles altijd tien tot vijftien jaar later gebeurt, gaat het ook hard die kant op.

De behoefte aan ontkenning van de realiteit van de opwarming bestaat vooral bij de eerste, individueel gerichte groep. Immers als zij de uitkomsten van het wetenschappelijk onderzoek als waar zouden accepteren, dan komt hun hele wereldbeeld - over hoe de wereld in elkaar zit en over wat goed is om te doen en te laten -  in gevaar. Deze mogelijkheid roept een  onzekerheid op, die een goede voedingsbodem vormt voor de ontkenningsindustrie.

Ik denk dat Jan Paul hier een diepere angst over het hoofd ziet, die wel zichtbaar wordt als hij het over zijn eigen angsten heeft op pagina 259. Als de uitkomsten van het wetenschappelijk onderzoek waar zouden zijn, dan is vrijwel alles wat ons dierbaar is in groot gevaar: veiligheid, voedselzekerheid, vrede, de natuur en zelfs de steden zoals wij die kennen, ons hele maatschappelijke bestel en het voorbestaan van de mensheid (in de huidige omvang) zelf. Dat roept nog een veel diepere angst op dan de angst dat we ons wereldbeeld moeten opgeven; een angst die ook onder veel meer mensen leeft, bewust of onbewust. Ik denk bij vrijwel iedereen - in elk geval bij Jan Paul en mij. Geen wonder dat we het niet willen weten.

Er is maar een remedie om onze angst hanteerbaar te maken: blijven kijken, de werkelijkheid blijven onder ogen zien, hoe bedreigend die ook is. Dan zullen we op den duur de hoop, de kracht en de veerkracht ontwikkelen om met die angst te leven, een goed leven te hebben en te doen wat ons harte en onze handen te doen vinden. Met deze boodschap eindigt het boek van Jan Paul, en ik ben het van harte met hem eens.

Lees meer over: ,

Meer artikelen uit de categorie: Opinie

Bijna iedereen voelt de crisis en Duurzaamnieuws behoort tot de organisaties waar de pijn meteen steekt. Een heel groot deel van onze inkomsten is plots weggevallen en we vallen buiten de steunmaatregelen. Toch gaan we door, want ook dit gaat voorbij en dan is een duurzame opbouw harder nodig dan ooit. Kun jij ons meehelpen er doorheen te komen? Word dan lid, of help ons met een donatie. Dat kan hier.

Alvast bedankt - en blijf gezond!




 

Reacties: (7)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Erik van Praag schreef:

    P. Lomito
    Wonderlijk dat u een donatie van de olie industrie nodig heeft om u grondig te documenteren.

  2. P. Lomito schreef:

    Twijfel is de basis van wetenschap, het verlangen om inzicht te krijgen in zaken die nog niet begrepen worden. Daarom is het goed als er meer onderzoek gedaan wordt naar de werking van ons klimaat, we worden immers telkens verrast door onverwachte gebeurtenissen zoals de aangroei van de ijskappen, de vergroening van de Sahel en de toegenomen biodiversiteit in Nederland.

    Helaas heb ik nog geen donaties van de olie-industrie mogen ontvangen, zodra de eerste betaling binnen is zal ik De Twijfelbrigade aanschaffen…

  3. klaas schreef:

    @P.Lomito,
    “Zo is bekend dat de oceanen veel CO2 afgeven als het warmer wordt en is de relatie met zonneactiviteit en bewolking een gegeven”
    De gevolgen van zonneactiviteit is uitvoerig onderzocht en blijkt geen belangrijke oorzaak van opwarming. Bij hogere temperatuur nemen de oceanen juist meer CO2 op, hetgeen nu ook wordt waargenomen. Onkunde verhult als twijfel?

    Twijfel is een goede rede voor nogmeer onderzoek, niet om tegelijk niets te doen.

  4. Erik van Praag schreef:

    Aan P. Lomito:
    U toont zich als een waardig vertegenwoordiger van de Twijfelbrigade. Ik zou zeggen, lees het boek, dan praten we verder.

  5. P. Lomito schreef:

    Ondertussen is er nog steeds geen wetenschappelijke consensus over de opwarming van de aarde. Dat de aarde warmer wordt is duidelijk, maar dat dit wordt veroorzaakt door CO2 is al minder evident. Zo is bekend dat de oceanen veel CO2 afgeven als het warmer wordt en is de relatie met zonneactiviteit en bewolking een gegeven.

    Afgelopen decennia is vooral tijd en geld gestoken om te bewijzen dat de opwarming wordt veroorzaakt door de mens. Het is dan ook hoog tijd dat ook andere mogelijkheden onderzocht worden zodat we het klimaat beter gaan begrijpen en dan gerichter maatregelen kunnen nemen als dat nodig is.

    Twijfel lijkt mij in ieder geval een gezondere houding dan het klakkeloos aannemen dat de mens de oorzaak is van opwarming van de aarde. Het bewijs daarvoor is nog altijd niet geleverd.

  6. Diny Siebers schreef:

    Het boek kost normaal 25 euro, hier 20 euro voor het boek.
    Dat zie je als je op de bestel-link klikt.

  7. M. Romijn schreef:

    Waarom staat er geen prijs vermeld van het boek ‘De Twijfelbrigade’? Beetje onduidelijk zo.