Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Op één dag braken rond Wijchen minstens drie natuurbranden uit, terwijl de politie vijf brandhaarden onderzocht en brandstichting vermoedt. Het landelijke neerslagtekort staat begin augustus op circa 280 millimeter.
Laag water bij Vianen. Foto: iStock – franswillemblok
Een vonk in droog gras, een weggegooide peuk langs een wandelpad: in deze weken kan het genoeg zijn voor vuur dat snel om zich heen grijpt. De branden van zondag rond Wijchen laten zien hoe scherp de situatie in Gelderland is, terwijl de politie onderzoekt of brandstichting een rol speelde. April was met gemiddeld 8 millimeter regen de op twee na droogste ooit gemeten, en begin augustus stond het landelijke neerslagtekort al op circa 280 millimeter. Van de Veluwe tot de Boschhuizerbergen bij Venray staat daarmee veel meer op het spel dan een paar hectare verdord groen.
Vijf brandhaarden zetten politie op scherp
De brand aan de Heumenseweg begon rond 12.30 uur en liep zo snel op dat de brandweer hem als zeer grote brand behandelde. Eenheden uit Rheden en Geldermalsen kwamen helpen, terwijl een drone vanuit de lucht in kaart bracht waar het vuur heen trok.
Later die middag, rond 15.00 uur, ontstond ook brand aan de Geitweg, op ongeveer 2 kilometer afstand. Eerder die ochtend was er al vuur bij de Weg ter Horst. De politie trof in totaal vijf afzonderlijke brandhaarden aan.
“Alles wijst daarop”, zegt een woordvoerder van de politie over het vermoeden van brandstichting.
Dat onderzoek loopt nog. De veiligheidsregio heeft de totale oppervlakte die bij de branden rond Wijchen is afgebrand nog niet bekendgemaakt.
Het tekort zit al ver boven de droge jaren
Een helikopter spuit water op een uitgebreide natuurbrand met hoge vlammen en dichte rook die de avondlucht oranje kleurt. Beeld: WUR.
Het KNMI houdt het neerslagtekort sinds 2026 het hele jaar bij, van 1 januari tot en met 31 december. Eerder liep die meting alleen van 1 april tot en met 30 september. Meteorologische droogte, simpel gezegd meer verdamping dan regen, kan door klimaatverandering ook vóór april toeslaan.
Begin augustus lag het landelijke tekort op circa 280 millimeter. In een normaal voor- of najaar ligt dat tussen 20 en 40 millimeter. Nederland zit daarmee ruim boven de grens van de 5 procent droogste jaren.
De droogte bouwde al vroeg op. April bracht gemiddeld 8 millimeter regen, terwijl 43 millimeter gebruikelijk is. Daarmee was het de derde droogste april sinds het begin van de metingen.
Fase 2 geldt nu in heel Nederland
Sinds eind juli of begin augustus geldt overal fase 2, het hoogste waarschuwingsniveau voor natuurbrandgevaar. Terreinbeheerders, brandweer en veiligheidsregio’s rekenen op vuur dat makkelijker ontstaat en sneller kan uitbreiden.
In april kwamen al 144 meldingen van natuurbranden binnen. Op 29 april brandde op het militaire oefenterrein bij ’t Harde op de Noord-Veluwe een strook van ruim 2.200 meter breed. Voor de regio Gooi en Vechtstreek gingen toen NL-Alerts uit en wandelaars moesten het gebied verlaten.
Ook de Boschhuizerbergen bij Venray laten zien hoe lastig blussen kan worden. Daar woedt sinds begin augustus een grote brand die de brandweer extreem moeilijk te bestrijden noemt; inmiddels is ongeveer 100 hectare natuur getroffen.
Goed om te weten
RAVON registreerde in het droge jaar 2025 meer dan 800 natuurbranden in Nederland. Dat aantal schommelt flink per jaar, maar droge perioden vergroten de kans op veel meldingen.
Ook de Rijn laat zien hoe uitzonderlijk dit is
Bij Lobith bereikte de Rijn begin augustus de laagste waterstand ooit gemeten. Rijkswaterstaat spreekt van een uitzonderlijke situatie; 2026 hoort tot nu toe bij de 5 procent droogste jaren sinds 1906.
Dat waterpeil veroorzaakt geen natuurbrand, maar laat wel zien hoe breed de droogte doorwerkt. Bossen, heide en graslanden verliezen vocht, terwijl brandweerwagens bij een uitslaande brand juist snel veel water nodig hebben.
Boswachter Rein Zwaan van Staatsbosbeheer zegt dat beheerders daar maar beperkt grip op hebben. “We nemen nu geen extra maatregelen tegen de droogte, daar kunnen we weinig aan doen.”
De brandkaart schuift noordwaarts
In Zuid-Europa was medio juli al 155.569 hectare natuur verbrand, meer dan het gemiddelde over 20 jaar, blijkt uit cijfers van het Europese Bosbrand Informatiesysteem EFFIS. De heetste maanden moesten toen nog komen.
In Nederland bleven grote branden eerder deze zomer nog grotendeels uit, maar begin augustus veranderde dat beeld met onder meer Venray en Wijchen. De combinatie van droogte en een mogelijke menselijke ontsteking maakt een klein vuur dan ook snel een groot incident.
Wat nu in Wijchen wordt uitgezocht
De politie onderzoekt of iemand verantwoordelijk is voor de vijf brandhaarden rond Wijchen. Er is nog geen verdachte bekendgemaakt.
Voorlopig blijft fase 2 van kracht en blijft het neerslagtekort een vaste graadmeter voor de situatie. Het KNMI volgt dat tekort sinds dit jaar dagelijks, ook buiten het traditionele droogteseizoen.
