Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Point Nemo ligt 2.688 kilometer van het dichtstbijzijnde land en is daarmee de meest afgelegen plek op aarde. In dit stuk oceaan eindigde Mir al in zee, en in januari 2031 staat ook het ISS er een laatste duik te wachten.
Satellietbeeld van Point Nemo in de Stille Oceaan, met een ruimtevaartuig zichtbaar boven de oceaan omgeven door wolken. Beeld: Live Science.
Wie met een vinger over een wereldkaart door de lege Zuidelijke Grote Oceaan strijkt, zou niet vermoeden dat daar een eindstation voor de ruimtevaart ligt. Rond Point Nemo zijn al meer dan 263 ruimtevaartobjecten doelbewust naar beneden gestuurd, in een gebied dat buiten de rechtsmacht van elke staat valt. Nieuw-Zeeland en Chili moeten bij elke gecontroleerde deorbit wel op tijd worden gewaarschuwd.
Een punt op de kaart, met een opvallend precieze plek
Point Nemo ligt op 48°52,6′ zuiderbreedte en 123°23,6′ westerlengte, midden in de Zuidelijke Grote Oceaan. Geografen noemen het de Oceanic Pole of Inaccessibility, het oceaanpunt dat het verst van elke landmassa ligt. Op een kaart is het letterlijk een stip in een enorm blauw vlak.
Goed om te weten: de naam verwijst naar kapitein Nemo uit de roman van Jules Verne. Nemo betekent in het Latijn simpelweg niemand.
Rond die stip ligt een onbewoond zeegebied van ongeveer 22 miljoen km². Dat is zo groot dat een gecontroleerde terugkeer uit de ruimte veel voorbereiding vraagt, ook al woont er geen mens in de directe omgeving.
Wat er al op de zeebodem ligt
Het Mir-ruimtestation maakte in 2001 zijn laatste reis naar dit deel van de oceaan. Zo’n terugkeer heet deorbiting, waarbij een ruimtevaartuig bewust uit zijn baan rond de aarde wordt gehaald, waarna grote delen in de atmosfeer verbranden en overblijvende stukken in zee terechtkomen.
Het gebied heet officieel de South Pacific Oceanic Uninhabited Area en ligt voorbij de zuidelijke rand van Polynesië. De naam ruimtevaartuigkerkhof klinkt alsof er een rij wrakken op de bodem ligt. Het gaat in de praktijk om een immens gebied waar terugkerende delen verspreid kunnen neerkomen.
Het ISS krijgt straks een eigen afvoerdienst
De partners van het ISS stoppen hun steun voor het ruimtestation in 2030. NASA heeft daarom een overgangsrapport opgesteld waarin de procedure voor de laatste afdaling is vastgelegd, inclusief de geplande bestemming in de Zuidelijke Grote Oceaan.
SpaceX is geselecteerd om die laatste missie uit te voeren. Het contract voor het vaartuig dat het ISS gecontroleerd uit zijn baan moet trekken, heeft een waarde van 843 miljoen dollar. Het afvoeren van een verouderend ruimtestation wordt daarmee een aparte ruimtevlucht op zich.
De oceaan is ook onderdeel van de ruimtevaartketen
Wie aan ruimtevaart denkt, ziet raketten, satellieten en een station hoog boven ons hoofd. De laatste fase speelt zich echter af op zee: dit afgelegen deel van de Grote Oceaan is aangewezen om risico’s voor scheepvaart en bewoonde gebieden zo klein mogelijk te houden.
De zeebodem rond Point Nemo is ook een plek waar ruimtevaart en oceaanbescherming elkaar raken. De discussie over wat geplande stortingen betekenen voor biodiversiteit en het ecosysteem in dit deel van de oceaan staat nog in de kinderschoenen, terwijl de geplande ISS-missie steeds dichterbij komt.
Over het onderzoek
Point Nemo is met een berekening bepaald. Ingenieur en landmeter Hrvoje Lukatela gebruikte software om het punt te vinden dat in alle richtingen het verst van land ligt.
Die berekening legde hij vast in 1992.
