Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google

Op 12 augustus wordt de zon in Nederland rond 20.11 uur voor 88 procent bedekt door de maan. Diezelfde nacht pieken de Perseïden, en zonder storend maanlicht kan de hemel opnieuw alle aandacht opeisen.

Perseiden meteorietenregen

De Perseïdenregen tegen een achtergrond van de Melkweg. Foto: iStock – Rostislav Soucek

Wie die avond buiten kijkt, ziet de hemel een dubbel programma afdraaien: eerst schuift de maan voor de zon, later trekken vallende sterren de aandacht. De gedeeltelijke eclips is in Nederland te volgen van 19.16 tot 21.03 uur; voor een volledige verduistering moeten liefhebbers naar onder meer Noord-Spanje, waar de totaliteit maximaal 2 minuten en 18 seconden duurt. De Perseïden zijn al sinds 17 juli actief en blijven dat tot 24 augustus, waardoor deze zomeravond zowel voor dagkijkers als nachtbrakers bijzonder belooft te worden.

Bijna 90 procent is in Nederland al uitzonderlijk

De Nederlandse bedekking wordt in sommige berekeningen afgerond naar bijna 90 procent. Dat maakt 12 augustus de grootste zonsverduistering in tientallen jaren die we hier kunnen zien, ook al valt Nederland net buiten de strook waar het echt donker wordt.

Voor een vergelijkbaar grote verduistering vanuit Nederland moeten we terug naar 1999. Wie deze keer wil kijken, doet er dus verstandig aan de avond niet op het laatste moment te plannen.

Volledige duisternis trekt over Europa

De smalle baan van totale duisternis loopt over oost-Groenland en west-IJsland naar Noord-Spanje en het noordoosten van Portugal. De wereldkaart van ESA laat zien hoe scherp de grens is: een paar honderd kilometer verschil bepaalt of je een sikkel zon ziet of een compleet verduisterde hemel.

In A Coruña, in Galicië, begint de eclips om 19.31 uur en valt het maximum om 20.28 uur. Daar zit je in het gebied waar de maan de zon volledig afdekt, terwijl we in Nederland een zeer diepe gedeeltelijke verduistering krijgen.

Goed om te weten
Het absolute maximum van deze eclips valt wereldwijd om 17:47:06 UTC. De berekende eclipsmagnitude is 1,0386: de maan lijkt daar aan de hemel net groot genoeg om de zon helemaal te bedekken.

Na zonsondergang komen de Perseïden

De maan staat op 12 augustus in de fase van nieuwe maan. Er is dan nauwelijks maanlicht dat zwakkere vallende sterren uit beeld drukt.

EarthSky verwacht de piek op 13 augustus om 14:53 UTC. Vooral de vroege uren van 12 en 13 augustus bieden goede kansen, zolang het weer meewerkt.

Voor de Perseïden hoef je geen telescoop mee te slepen. Wel helpt het om buiten de stad een donkere plek te zoeken, je ogen tijd te geven aan het donker te wennen en liggend naar het noordoosten te kijken.

  • Voor de eclips heb je een speciale eclipsbril nodig.
  • Een gewone zonnebril beschermt je ogen niet genoeg.
  • Voor de meteoren werkt een vrije blik op de hemel beter dan een balkon tussen hoge gebouwen.

Europa krijgt er nog twee kansen bij

De eclips van 12 augustus staat niet op zichzelf. ESA rekent daarna nog op twee zonsverduisteringen die vanuit Europa te volgen zijn.

De kalender valt mooi samen: eerst een zon die bijna verdwijnt, daarna een donkere nacht waarin vallende sterren veel beter opvallen. De voorspelde piek van de Perseïden valt midden in de nachtelijke uren rond 13 augustus.

Over de studie

De route van de totale zonsverduistering is in kaart gebracht door ESA, waaronder een aparte kaart voor Spanje. Voor de Perseïden houdt In-The-Sky.org de actieve periode bij, die dit jaar loopt van 17 juli tot 24 augustus. De precieze timing van de meteorenpiek blijft een voorspelling: EarthSky mikt op 13 augustus, 14:53 UTC.