Bijna de helft van de pesticiden die gebruikt mogen worden op belangrijke landbouwgewassen in Latijns-Amerika, is verboden of niet goedgekeurd in de Europese Unie (EU), blijkt uit nieuw onderzoek. De tol in de regio is groot.
Een studie in Proceedings of the Royal Society B analyseert honderden werkzame stoffen in pesticiden die worden gebruikt in acht landen – Argentinië, Bolivia, Brazilië, Chili, Colombia, Costa Rica, Mexico en Uruguay. Die worden vergeleken met de EU-regelgeving, die tot de strengste ter wereld wordt gerekend.
Van de 523 werkzame stoffen die tot december 2020 waren goedgekeurd voor gebruik op de tien belangrijkste gewassen in de regio (soja, maïs, rijst, suikerriet, tarwe, appels, avocado’s, koffie, zonnebloemen en druiven) zijn er 256 (48,9 procent) verboden of niet toegestaan in de EU.
Het gaat onder meer om herbiciden als acetochloor, insecticiden als bifenthrin en schimmelwerende middelen als carbendazim, die zeer giftig zijn voor het milieu en voor dieren en mensen, zegt Grecia de Groot. Zij is postdoctoraal onderzoeker bij de Argentijnse Nationale Raad voor Wetenschappelijk en Technologisch Onderzoek (CONICET) en hoofdauteur van de studie.
Costa Rica had het hoogste aantal stoffen die zijn goedgekeurd voor agrarisch gebruik maar die verboden of niet toegestaan zijn in Europa (140), gevolgd door Mexico (135), Brazilië (115), Argentinië (106) en Chili (99).
“De resultaten onthullen een zeer ongelijke regelgeving tussen de twee regio’s, die aanzienlijk minder streng is in de geanalyseerde Latijns-Amerikaanse landen”, zegt de Groot.
Snelste groei van pesticiden
De studie toont aan dat gewassen met de hoogste productie en exportwaarde, waaronder sojabonen, maïs, tarwe en rijst, een hogere concentratie bevatten van stoffen die niet zijn toegestaan in de EU.
“Dat is alarmerend, omdat dit gewassen zijn die van enorm belang zijn, met name voor de landen die economisch sterk afhankelijk zijn van de export van landbouwproducten.”
Latijns-Amerika is de regio met de grootste groei in pesticidengebruik. Het verbruik steeg er tussen 1990 en 2019 met zo’n 500 procent, stellen de onderzoekers op basis van cijfers van de VN-Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO).
Plattelandsarbeiders en gemeenschappen die in de buurt van landbouwgebieden wonen, worden direct getroffen door blootstelling aan pesticiden, terwijl indirecte blootstelling de algemene bevolking treft via residuen van de bestrijdingsmiddelen in voedsel, water, lucht en bodem.
Kankerrisico’s
Uit een eerder onderzoek bij vrouwen met borstkanker in de Braziliaanse staat Paraná is gebleken dat chronische beroepsmatige blootstelling aan pesticiden verband houdt met agressievere tumoren.
Volgens Carolina Panis van de Staatsuniversiteit van West-Paraná, de auteur van dat onderzoek, werken veel van de vrouwen op soja- en maïsvelden.
“Veel van hen komen ook in contact met die stoffen tijdens het schoonmaken van beschermende uitrusting zoals handschoenen, maskers en brillen”, zegt ze.
Een andere studie uit 2024, gepubliceerd in het Journal of Public Health, detecteerde pesticiden in moedermelk in ten minste tien Latijns-Amerikaanse landen.
“Die stoffen kunnen in de moedermelk terechtkomen omdat ze zich in het milieu ophopen en, eenmaal in het lichaam, hormonale verstoringen, onvruchtbaarheid of kanker kunnen veroorzaken”, vertelt Rafael Junqueira Buralli, hoogleraar aan de Faculteit Volksgezondheid van de Universiteit van São Paulo.
“De regio blijft tolerant ten opzichte van die stoffen, ondanks bewijs van hun impact op de gezondheid en het milieu”, zegt Panis. “De bevindingen van het Proceedings B-onderzoek zijn robuust, maar niet verrassend.”
Mercosur-akkoord
Om de verschillen in regelgeving tussen Latijns-Amerika en Europa aan te pakken, bevelen de auteurs van het onderzoek een onmiddellijk verbod aan op de productie, verkoop en het gebruik in de regio van alle werkzame stoffen die als zeer gevaarlijk zijn geclassificeerd.
Achterpoortjes in de regelgeving dichten is noodzakelijk, zodat landen met zwakkere wetgeving niet langer de gevolgen dragen van de wereldwijde handel in giftige stoffen, zegt de Groot.
Het onderzoek benadrukt ook de noodzaak van verbeterde lokale en regionale risicobeheersing, zoals vergunningsprocessen voor pesticiden op basis van actuele evaluatieprotocollen en monitoring.
Volgens Panis kan het vrijhandelsakkoord, dat in januari is ondertekend tussen Mercosur en de EU, helpen om nieuwe standaarden te introduceren die het gebruik van de stoffen aan banden leggen.
Blijf op de hoogte met de nieuwsbrief. Meld je hier aan.
( Je kunt ons ook steunen door lid te worden of te doneren )
