Volg Duurzaamnieuws op Google News | Discover | of als voorkeursbron op Google
Een wandelroute plannen via Google Maps bracht Joël Lapointe in 2024 bij een opvallende kring in het afgelegen Quebec. Begin juli werd de plek erkend als de Uhackatik-inslagstructuur, een zeldzame vondst uit de diepe aardgeschiedenis.
Er zijn meerdere kraters van meteoriet inslagen, zoals deze in Winslow, Arizona, USA. Foto: iStock – Nikolas jkd
Een wandelroute uitstippelen en ineens stuiten op een bijna perfecte kring in het landschap. Toen amateurastronoom Joël Lapointe die vorm in 2024 bij Magpie, in het afgelegen Côte-Nord in Quebec, op Google Maps zag, bleek de verklaring veel ouder en gewelddadiger. Begin juli is de plek formeel bevestigd als de Uhackatik-inslagstructuur, het litteken van een meteorietinslag van meer dan 390 miljoen jaar geleden. Wereldwijd zijn pas zo’n tweehonderd inslagkraters officieel vastgesteld.
De kaart liet iets zien wat niet klopte
De ronde laagte bij Magpie bleef bij Joël Lapointe hangen omdat de vorm opvallend regelmatig was. Honderden miljoenen jaren regen, vorst en erosie hadden het reliëf flink afgevlakt, maar voor een gewone erosiegeul of een meerbekken leek de kring toch te netjes.
Lapointe ging daarna graven in gespecialiseerde databanken met geologische structuren. Hij vond daar geen eerdere vermelding van deze plek in Côte-Nord. Een patroon dat vanaf een satellietbeeld zichtbaar is, bleek nooit als bijzondere structuur geregistreerd.
In het gesteente zat het echte bewijs
Shatter cones in gesteente: waaiervormige breukpatronen ontstaan door meteorietimpact, zichtbaar op de rotswand. Beeld: Wikimedia Commons – Wikimedia.org.
Een ronde vorm in het landschap is nog geen hard bewijs voor een inslag. Daarom schakelde Lapointe deskundigen in, die het moeilijk bereikbare terrein rond het meer zelf onderzochten. Daar vonden zij sporen die een kaartbeeld nooit kan leveren.
Goed om te weten
Shatter cones zijn waaiervormige breukpatronen in gesteente. Ze ontstaan alleen onder extreme druk, zoals bij de klap van een grote ruimterots.
Juist die shatter cones maakten duidelijk dat hier ooit een meteoriet insloeg. De druk van zo’n botsing laat een heel eigen handtekening achter in steen. De structuur kwam daarmee definitief in beeld als inslagkrater.
Een expeditie die zelfs ervaren speurders uitputte
Het veldwerk was bepaald geen wandelingetje. Onderzoeker Osinski, die al veel eerdere inslagstructuren heeft onderzocht, noemde de tocht naar het afgelegen gebied rond het meer een van de zwaarste expedities uit zijn loopbaan.
Google Maps maakt het mogelijk om grote, dunbevolkte gebieden vanuit huis af te speuren, maar de doorslag valt pas wanneer geologen ter plekke het gesteente kunnen bekijken.
De naam Uhackatik hoort nu bij de kleine groep officieel erkende inslagstructuren op aarde. Wereldwijd zijn er pas ongeveer 200 inslagkraters formeel bevestigd. Veel oudere kraters zijn door erosie, sedimenten of platentektoniek grotendeels uitgewist.
Satellietbeelden geven oude landschappen een tweede kans
Iedereen kan op satellietbeelden patronen zien die op de grond lastig te herkennen zijn, zeker in uitgestrekte gebieden waar weinig wegen en nederzettingen liggen.
Lapointe combineerde zijn eerste waarneming met databanken en schakelde vervolgens deskundigen in. Die aanpak voorkomt dat elke ronde plas of heuvel meteen als krater wordt bestempeld.
Een inslag uit het Devoon heeft hier nog altijd een herkenbaar spoor nagelaten, al is de oorspronkelijke vorm door de tijd behoorlijk vervaagd.
Over het onderzoek
Het team bevestigde de structuur begin juli 2026 na veldwerk in Quebec. De onderzoekers gebruikten de breukpatronen in het gesteente als doorslaggevend bewijs voor een meteorietinslag.
De ontdekking begon met een wandelroute die Lapointe in 2024 wilde plannen. Zijn blik op een satellietkaart leidde uiteindelijk naar een plek die nu als inslagstructuur uit de diepe aardgeschiedenis is opgenomen.
