De meest vervuilende industrie in Nederland stoot juist meer CO2 uit per eenheid product, in plaats van minder. Jawel, de totale uitstoot ging omlaag. Maar dat kwam omdat er minder werd geproduceerd. Hoezo groene groei?
De grootste CO2-uitstoters in Nederland zijn de afgelopen jaren niet significant duurzamer geworden. Hoewel de totale uitstoot met 13% is gedaald, komt dit vooral door verminderde productie in plaats van vergroening. De CO2-efficiëntie is bij veel bedrijven zelfs verslechterd. Voor elke geproduceerde ton producten steeg de uitstoot per ton in vergelijking met twee jaar geleden. Dat schrijft Nu.nl op basis van cijfers van de Nederlandse Emissieautoriteit.
Uit die cijfers blijkt dat kleine uitstoters wel enige vooruitgang hebben geboekt, maar dat juist de grootste vervuilers, zoals chemie- en olieraffinaderijen, juist minder efficiënt zijn gaan werken. Bijvoorbeeld, Shell en BP zagen hun CO2-efficiëntie flink dalen. ExxonMobil liet wel enige verbeteringen zien.
De Nederlandse industrie presteerde in 2023 gemiddeld 16,9% slechter dan de efficiëntste bedrijven in Europa, een achteruitgang van 3,2 procentpunt. De overheid zegt te werken aan klimaatafspraken met de grootste vervuilers, maar zonder concrete resultaten tot nu toe.
Hoewel er enkele positieve voorbeelden zijn, zoals de verduurzaming van Heineken in Den Bosch, lukt het de industrie blijkbaar niet om de CO2-uitstoot te verminderen.
Waar geen winst is
Lukt het niet, of wil het niet lukken? De combinatie van factoren, afzetdaling in combinatie met toenemende relatieve uitstoot, wijst in een vrije markteconomie sterk op een financieel motief. Als de omzet daalt, hou je de winst op peil door kosten te besparen. En als er kosten in productie worden bespaart zijn kennelijk de klimaatdoelen het eerste slachtoffer.
Dat effect laat ook zien dat groene groei een illusie is, zeker als je het aan de bedrijven zelf overlaat. Als de markt tegen zit werkt het andersom. Immers, groene groei gaat uit van ontkoppeling tussen hoeveelheden product en de uitstoot van die productie. Bij groene groei zou er minder uitstoot per eenheid zijn. Hier gebeurt precies het omgekeerde.
Perverse hybrides
Iets vergelijkbaars is er aan de hand in autoland. Hybride auto’s winnen aan populariteit, blijkt uit onderzoek cijfers van de Bovag. Volledig elektrische auto’s verliezen juist marktaandeel. En hybride rijden is niet de oplossing voor een duurzame toekomst, blijkt nu.
Consumenten denken dat ze met de aanschaf van een hybride auto een mooie stap vooruit maken in duurzaam vervoer en dat is ze ook jarenlang voorgehouden door de overheid, die hybrides ooit nog subsidieerde. Nu blijkt dit type onderaan de streep juist vervuilender dan benzineauto’s. Wie herinnert zich de promotie van schone diesels nog?
Maar hybride auto’s beschikken veelal over goedkopere en dus minder efficiënte brandstofmotoren. Vooral als mensen de accu niet regelmatig opladen, wordt de verbrandingsmotor onzuinig en vervuilend. Daarnaast komt nog bij dat de ecologische voetafdruk van hybride auto’s veel vervuilender is dan een volledig elektrische of benzinevoertuig.
Toch kiezen veel consumenten voor een hybride omdat elektrisch rijden (nog) onzeker voelt. Een gevoel dat mede door het wipwap beleid van de Nederlandse overheid wordt gevoed.
Overheid verzaakt
Het kabinet zou er goed aan doen de aanschaf van volledig elektrische auto’s veel meer te stimuleren. Het doet juist het tegenovergestelde: het belastingvoordeel voor elektrische auto’s wordt versneld afgebouwd.
Dat achterstevoren redeneren blijkt ook uit een reactie van een woordvoerder van “Groen Groei” VVD minister Sophie Hermans: De grote investeringen die nodig zijn om de industrie te verduurzamen zorgen voor complexiteit, zegt deze. “Daarom is het niet verrassend dat bedrijven nog niet volledig in staat zijn geweest om die benodigde stappen te zetten.” Nee, mevrouw de minister, dat komt omdat die overheid het verdomt om duidelijke wettelijke grenzen te stellen en een consequent beleid te voeren. Dat zie je nu ook terug in de industrie en in mobiliteit. En in het vertrouwen in de overheid.
En nog een gratis tip voor mevrouw Sophie en haar woordvoerders: lees dit even.
Blijf op de hoogte met de nieuwsbrief. Meld je hier aan.
( Je kunt ons ook steunen door lid te worden of te doneren )
