Archief:
Wetenswaardig
252 miljoen jaar geleden veranderde de Great Dying de oceaan voorgoed. Onderzoekers van Stanford University concluderen dat opwarming van het zeewater, samen met dalende zuurstof, bepaalde welke dieren de zeeën daarna zouden herbevolken. Die liggen nu op je bord.
Tijdens de zeer sterke El Niño van 2015-2016 hielden Zuid-Amerikaanse tropische bossen op met netto CO₂ op te nemen. Dat zet extra druk op de 123 miljard ton koolstof die in de Amazone ligt opgeslagen, waarschuwt onderzoeker Amy Bennett (University of Leeds). En het kan opnieuw gebeuren.
Twee Aziatische bidsprinkhanen zijn op 11 juli officieel als invasief in Europa aangemerkt. Hierodula tenuidentata en H. patellifera breiden zich snel uit en zetten de druk op inheemse insecten en bestuivers verder op scherp.
Vervuiling door diesel met NOx kan tot 67 procent omlaag volgens een review van internationale studies naar water-in-diesel emulsies. Het team van de Federal University of Technology Owerri stelt dat de vinding in bestaande dieselmotoren kan worden gebruikt zonder grote aanpassingen.
De Royal Mint heeft in Llantrisant in Zuid-Wales een nieuwe fabriek geopend om goud terug te winnen die jaarlijks 4.000 ton afgedankte printplaten kan verwerken. Het bedrijf mikt daarbij op circa 500 kilo goud per jaar en zet daarmee een stap richting een minder van mijnbouw afhankelijke aanvoer van edelmetalen.
Onderzoekers van Tulane University zagen dat goud zich aan het oppervlak actief verdedigt zodra het voor de eerste keer wordt blootgesteld aan zuurstof. Atomen herschikken zich daarbij zo dat zuurstof nauwelijks kan reageren, waardoor oxidatie ongeveer een miljard tot een biljoen keer trager wordt.
De Argentijn Mateo Salvatto zegt dat zijn startup Grondplek de betonnen structuur van een huis van 120 vierkante meter in 48 uur kan printen, op de TEPAM-site in Buenos Aires. Als die belofte standhoudt, kan dat woningbouw sneller en goedkoper maken.
In een rapport van 4 maart 2026 ziet de Algemene Rekenkamer tussen 2012 en 2024 nauwelijks verbetering in de concentraties van vijftien schadelijke industriële stoffen in rijkswateren. Vicepresident Barbara Joziasse waarschuwt dat het missen van de KRW-normen in 2027 kan leiden tot EU-boetes of subsidiekortingen.
China bouwt aan een megadam op de Yarlung Tsangpo in de Himalaya. Naast de investering van 168 miljard dollar rijst de vraag hoe dit project uitpakt voor kwetsbare ecosystemen en de waterzekerheid van gebieden stroomafwaarts.
Het RIVM berekende hoeveel PFAS mensen binnenkrijgen via groente en fruit uit moestuinen rond Dordrecht, tot 15 kilometer van DuPont/Chemours. Voor een groep tuinen binnen 1 kilometer ten noordoosten van het bedrijf luidt het advies: niet eten; elders is afwisselen met winkelproducten het devies.
Op twee tot zes kilometer diepte blijkt zinkende mariene sneeuw veel meer los te laten dan gedacht. Onderzoekers van de Universiteit van Zuid-Denemarken zagen microben daardoor binnen twee dagen dertig keer sneller groeien dan normaal, met mogelijke positieve gevolgen voor het klimaat: de oceaanbodem kan zo co2 opslaan.
Onder de Turkana Rift Zone in Kenia en Ethiopië is de aardkorst uitgedund tot zo'n 12,7 kilometer. Geologen bevestigen dat deze actieve rift nu in de necking-fase zit, het kritieke stadium vlak voordat een continentale breuk optreedt.
Onderzoekers van Yale University testen knoflook als natuurlijke anticonceptie voor muggen en vliegen, met disulfide van diallyl als sleutelstof. De hypothese is gepubliceerd in Cell en kan de deur openen naar bestrijding van ziekteverspreiders zonder zware chemische pesticiden.
Onderzoekers van de University of Auckland zien dat gallium zich in vloeibare vorm anders gedraagt dan decennialang werd aangenomen: covalente bindingen keren bij 1.000 K en hoger terug en dat is bijzonder. Gallium geldt al sinds 2011 als kritieke grondstof voor chips en zonnepanelen.
Op 7.000 meter diepte, ten westen van Australië, zijn bijna 500 walvisskeletten gevonden in een gebied van 1.200 kilometer. Sommige resten zijn 5,3 miljoen jaar oud en kunnen nieuw licht werpen op de evolutie van walvissen.
Rotsen uit de Pilbara Kraton in West-Australië, ouder dan drie miljard jaar, geven nieuw bewijs dat water al vroeg invloed had op het binnenste van de aarde. Geochemicus Eric Vandenburg (Universiteit van Adelaide) ziet daarin een ontbrekend hoofdstuk over hoe onze planeet begon te werken.
Zoek hier voor meer resultaten:
